Các cơ chế, chính sách đặc biệt phát triển kinh tế tư nhân

Theo Nghị định, các quy định tập trung làm rõ phạm vi điều chỉnh, đối tượng áp dụng cũng như trách nhiệm của các chủ thể liên quan, tạo hành lang pháp lý thống nhất để triển khai hiệu quả các cơ chế, chính sách đặc biệt phát triển kinh tế tư nhân.

Một trong những nội dung trọng tâm của Nghị định là tháo gỡ điểm nghẽn về đất đai, mặt bằng sản xuất kinh doanh, thông qua việc tăng cường công khai, minh bạch thông tin và trách nhiệm của chính quyền địa phương.

Cụ thể, UBND cấp tỉnh có trách nhiệm công khai trên cổng thông tin điện tử các nguyên tắc, tiêu chí, định mức và nội dung hỗ trợ đầu tư kết cấu hạ tầng khu công nghiệp, vườn ươm công nghệ. Đồng thời, địa phương phải công bố rõ diện tích quỹ đất dành cho doanh nghiệp công nghệ cao, doanh nghiệp nhỏ và vừa, doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo thuê hoặc thuê lại, bảo đảm minh bạch thông tin và tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp tiếp cận chính sách hỗ trợ của Nhà nước.

Để bảo đảm hiệu quả sử dụng nguồn lực, Nghị định quy định nguồn vốn hỗ trợ từ ngân sách nhà nước không được tính vào tổng mức đầu tư của chủ đầu tư hạ tầng khu công nghiệp, vườn ươm công nghệ. Chủ đầu tư có trách nhiệm quản lý, vận hành, duy tu và bảo dưỡng hạ tầng sau khi được bàn giao. Trường hợp khu công nghiệp đầu tư theo từng giai đoạn, quỹ đất ưu tiên được xác định theo từng giai đoạn; nếu sau hai năm không có doanh nghiệp thuộc diện ưu tiên thuê thì được phép cho các doanh nghiệp khác thuê theo quy định.

Liên quan đến chính sách hỗ trợ giảm tiền thuê đất, chủ đầu tư hạ tầng khu công nghiệp, cụm công nghiệp và vườn ươm công nghệ được Nhà nước hoàn trả phần tiền đã giảm cho doanh nghiệp khi đáp ứng đủ điều kiện: có quỹ đất theo quyết định của UBND tỉnh, đã ký hợp đồng thuê đất và doanh nghiệp đã thanh toán tiền thuê. Việc hoàn trả thực hiện bằng hình thức bù trừ nghĩa vụ tài chính hoặc hoàn trả trực tiếp từ ngân sách nhà nước.

Bên cạnh đó, Nhà nước hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa, doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ, doanh nghiệp đổi mới sáng tạo thuê nhà, đất là tài sản công thông qua các tổ chức quản lý nhà địa phương. Song song với chính sách đất đai, Nhà nước áp dụng ưu đãi thuế thu nhập doanh nghiệp nhằm khuyến khích khởi nghiệp sáng tạo. Các công ty quản lý quỹ đầu tư khởi nghiệp và tổ chức hỗ trợ khởi nghiệp được miễn, giảm thuế đối với thu nhập từ hoạt động đổi mới sáng tạo theo thời hạn quy định.

Song song với chính sách đất đai, Nhà nước triển khai nhiều chính sách miễn, giảm thuế thu nhập doanh nghiệp nhằm thúc đẩy khởi nghiệp sáng tạo và hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa.

Theo đó, công ty quản lý quỹ đầu tư khởi nghiệp sáng tạo và các tổ chức trung gian hỗ trợ khởi nghiệp được hưởng ưu đãi thuế đối với thu nhập từ hoạt động khởi nghiệp, đổi mới sáng tạo. Thời gian ưu đãi được tính từ năm đầu có thu nhập chịu thuế; trường hợp ba năm đầu chưa phát sinh thu nhập chịu thuế thì được tính từ năm thứ tư.

Đáng chú ý, doanh nghiệp có thu nhập từ chuyển nhượng vốn, cổ phần hoặc quyền góp vốn vào doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo được miễn thuế thu nhập doanh nghiệp đối với khoản thu nhập này, trừ trường hợp chuyển nhượng chứng khoán niêm yết hoặc giao dịch gắn với bất động sản theo quy định.

Đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa đăng ký kinh doanh lần đầu cũng được miễn thuế thu nhập doanh nghiệp trong ba năm kể từ ngày được cấp giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp, không áp dụng với các trường hợp thành lập do chia, tách, sáp nhập hoặc chuyển đổi hình thức.

Không chỉ doanh nghiệp, đối với thuế thu nhập cá nhân, cá nhân có thu nhập từ chuyển nhượng vốn, cổ phần vào doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo được miễn thuế, trừ một số trường hợp theo quy định pháp luật. Đồng thời, chuyên gia và nhà khoa học làm việc tại doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo, trung tâm nghiên cứu và phát triển hoặc tổ chức hỗ trợ khởi nghiệp được miễn thuế trong hai năm đầu và giảm 50% số thuế phải nộp trong bốn năm tiếp theo, góp phần thu hút nguồn nhân lực chất lượng cao.

Theo quy định, cá nhân có thu nhập từ chuyển nhượng vốn vào doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo được miễn thuế thu nhập cá nhân trong những trường hợp nhất định; đồng thời chuyên gia, nhà khoa học được hưởng ưu đãi thuế nhằm thu hút nguồn nhân lực chất lượng cao.

Để bảo đảm thống nhất trong thực hiện, Nghị định cũng hướng dẫn cụ thể cách xác định phần thu nhập được miễn, giảm thuế đối với cá nhân có nhiều nguồn thu nhập khác nhau.

Nhằm thúc đẩy đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trong khu vực kinh tế tư nhân, Nhà nước cho phép doanh nghiệp được trích tối đa 20% thu nhập tính thuế thu nhập doanh nghiệp để lập Quỹ phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.

Đồng thời, các khoản chi cho đào tạo, đào tạo lại lao động, nhất là hoạt động doanh nghiệp lớn hỗ trợ đào tạo cho doanh nghiệp nhỏ và vừa tham gia chuỗi liên kết, cũng được tính vào chi phí hợp lý khi xác định thu nhập chịu thuế. Đối với hoạt động nghiên cứu và phát triển, doanh nghiệp được tính chi phí gấp hai lần chi phí thực tế, qua đó tạo động lực đầu tư mạnh mẽ cho đổi mới công nghệ.

Cùng với các chính sách tài chính, Nhà nước triển khai cung cấp miễn phí các nền tảng số và phần mềm kế toán dùng chung cho doanh nghiệp nhỏ, doanh nghiệp siêu nhỏ, hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh. Các phần mềm này được tích hợp với hóa đơn điện tử và chữ ký số, giúp đơn giản hóa công tác quản lý tài chính, kế toán, đồng thời đáp ứng yêu cầu chuyển đổi số.

Việc tổ chức thuê, mua sắm, vận hành và bảo đảm an toàn, bảo mật dữ liệu do Bộ Tài chính thực hiện theo quy định, bảo đảm công khai, minh bạch và thuận tiện cho người sử dụng.

Ngoài ra, Nhà nước còn hỗ trợ miễn phí 100% chi phí các khóa đào tạo về quản trị doanh nghiệp, bao gồm quản trị kế toán, thuế và nhân sự cho doanh nghiệp nhỏ, doanh nghiệp siêu nhỏ, hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh. Thông qua các khóa đào tạo này, người sản xuất, kinh doanh được trang bị thêm kiến thức, kỹ năng quản lý, nâng cao năng lực điều hành, góp phần sử dụng hiệu quả các chính sách hỗ trợ và phát triển hoạt động sản xuất, kinh doanh bền vững.