Vĩ mô thuận lợi hơn với triển vọng tăng trưởng lợi nhuận doanh nghiệp tạo nền tảng hỗ trợ cho triển vọng thị trường chứng khoán, trên bức tranh định giá (loại trừ 1 vài cổ phiếu) đã về mức hấp dẫn.
Nửa đầu năm 2026, xung đột bùng phát tại eo biển Hormuz đã tạo ra cú sốc năng lượng làm chao đảo mọi dự báo vĩ mô trước đó. Tuy vậy, trong nửa cuối năm 2026, kỳ vọng môi trường đầu tư sẽ dần trở nên thuận lợi hơn khi các rủi ro lớn bắt đầu hạ nhiệt và chưa xuất hiện thêm cú sốc mới đủ mạnh để làm thay đổi xu hướng thị trường.
TTCK Việt Nam bước vào năm 2026 với biến động vĩ mô từ thị trường quốc tế và những ảnh hưởng kéo dài, đã dẫn đến sự biến động giằng co, tăng nhẹ trong nửa đầu năm. Diễn biến có thể chia làm 2 giai đoạn chính.
Giai đoạn 1 kéo dài đến gần cuối quý 1, thị trường đi ngang trong 2 tháng đầu, trước khi lao dốc mạnh từ cuối tháng 2 trước ảnh hưởng bởi xung đột tại Trung Đông.
Giai đoạn 2 là từ cuối quý 1 đến hết quý 2, thị trường có xu hướng hồi phục trở lại nhưng mang tính phân hóa rõ nét trong thời gian chờ đợi kết quả đàm phán giữa Mỹ và Iran, cùng động lực đến từ diễn biến tăng mạnh của nhóm cổ phiếu Vingroup.
Tính chung cho cả nửa đầu năm, chỉ số VN-Index giảm 4,2% về điểm số so với cuối 2025, trong khi giá trị giao dịch khớp lệnh tăng 34% so với cùng kỳ, thống kê của Chứng khoán KBSV cho biết.
Ông Trần Đức Anh, Giám đốc Vĩ mô và Chiến lược thị trường của Công ty chứng khoán KB Việt Nam (KBSV) dẫn dữ liệu theo Bloomberg, đánh giá P/E của chỉ số VN-Index hiện đang ở mức 15.1, thấp hơn không đáng kể so với mức bình quân 5 năm gần nhất là 16.1.
Dù vậy, chuyên gia cho rằng diễn biến tăng đột biến ở nhóm cổ phiếu Vingroup từ đầu năm 2025 khiến mức P/E này không phản ánh toàn diện mức định giá của phần đông các cổ phiếu trên TTCK. Riêng 2 cổ phiếu VIC và VHM đã đóng góp xấp xỉ 450 điểm cho mức tăng của chỉ số VN-Index từ đầu năm 2025, và P/E của VIC hiện đang giao dịch ở mức 140 lần.
Theo đó, để đánh giá đúng hơn về vùng định giá hiện tại của chỉ số VN-Index, KBSV ước tính lại mức P/E của thị trường (gọi tắt là P/E điều chỉnh) với giả định P/E nhóm cổ phiếu Vingroup giữ nguyên từ đầu năm 2025 (hay nói cách khác, biến động giá ở nhóm cổ phiếu này tương đồng với lợi nhuận trượt 4 quý).
Kết quả cho thấy chỉ số này hiện đang ở mức 11.2 lần, cách không xa mức đáy Covid vào tháng 3/2020 (ở 11.3 lần), đáy của năm 2022 (ở 11.01 lần), và đáy thuế quan trong năm 2025 (ở 11.6 lần) - tức đã về sát vùng đáy.
Bước sang nửa cuối năm 2026, với những diễn biến hạ nhiệt tại khu vực Trung Đông vốn có tầm ảnh hưởng sâu rộng đến bối cảnh vĩ mô quốc tế cũng như Việt Nam, kết hợp với một vài điểm sáng vĩ mô và KQKD khả quan của doanh nghiệp, theo ông Trần Đức Anh, các dự báo nhìn chung có phần tích cực hơn so với dự báo gần nhất.
Thứ nhất, lợi nhuận các doanh nghiệp niêm yết dự báo tăng trưởng mạnh. KBSV điều chỉnh dự báo tăng trưởng EPS toàn thị trường cho năm 2026 lên mức 25% YoY, chủ yếu nhờ phản ánh mức tăng 200% kế hoạch lợi nhuận sau thuế của VIC (35.000 tỷ VND). Nếu loại trừ mức tăng trưởng đột biến này của VIC, tăng trưởng EPS toàn thị trường ở mức 14% YoY, với đóng góp chính đến từ mức tăng của một số nhóm có tỷ trọng lớn: Nguyên vật liệu (+40% YoY), Hàng hóa không thiết yếu (+18% YoY) và Tài chính (+14% YoY). Mức tăng trưởng này phản ánh kỳ vọng vào việc Chính phủ đang nỗ lực thúc đẩy tăng trưởng và tập trung nguồn lực để phát triển các lĩnh vực kinh doanh cốt lõi trở thành trụ cột tăng trưởng bền vững của nền kinh tế.
Thứ hai, bối cảnh vĩ mô quốc tế vẫn còn nhiều bất định, tuy nhiên mức độ rủi ro đã thấp hơn trước. Nửa đầu năm 2026, xung đột bùng phát tại eo biển Hormuz đã tạo ra cú sốc năng lượng làm chao đảo mọi dự báo vĩ mô trước đó. Tuy vậy, trong 2H2026, chúng tôi kỳ vọng môi trường đầu tư sẽ dần trở nên thuận lợi hơn khi các rủi ro lớn bắt đầu hạ nhiệt và chưa xuất hiện thêm cú sốc mới đủ mạnh để làm thay đổi xu hướng thị trường.
Việc căng thẳng địa chính trị giảm bớt, giá năng lượng ổn định hơn sẽ tạo điều kiện để dòng tiền quay trở lại thị trường chứng khoán.
Thứ ba, giữ nguyên dự báo tăng trưởng GDP năm 2026 ở mức khoảng 8%, dựa trên kỳ vọng bối cảnh vĩ mô toàn cầu cải thiện và các chính sách hỗ trợ của Chính phủ trong việc hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng hai chữ số. Theo đó, chính sách điều hành sẽ tập trung vào đẩy mạnh giải ngân đầu tư công, khơi thông dòng vốn khu vực tư nhân, thu hút FDI, đồng thời duy trì sự cân bằng giữa mục tiêu tăng trưởng, kiểm soát lạm phát và ổn định tỷ giá.
Đối với triển vọng thị trường trong năm 2026, với đánh giá mặt bằng lãi suất sẽ dần hạ nhiệt trong nửa sau 2026, trong khi lợi nhuận các doanh nghiệp niêm yết tiếp tục tăng trưởng mạnh, KBSV duy trì dự báo vùng điểm hợp lý của chỉ số VN-Index thời điểm cuối năm ở 1.950, như đã được đưa ra ở báo cáo gần nhất, tương ứng mức tăng xấp xỉ 5% từ vùng giá hiện tại.
Mức tăng trưởng EPS 2026 của thị trường chung được kỳ vọng tăng mạnh lên mức 25% (tăng so với mức 11% của báo cáo gần nhất), chủ yếu nhờ kỳ vọng vào các chính sách thúc đẩy kinh tế của Chính phủ, giá dầu giảm mạnh khi xung đột Trung Đông hạ nhiệt, và lợi nhuận tăng trưởng đột biến ở VIC.
Về mặt định giá, chuyên gia duy trì vùng P/E hợp lý của chỉ số VN-Index thời điểm cuối năm tương đương vùng hiện tại ở 15.1. Dữ liệu thực tế cho thấy vùng giá của phần đông cổ phiếu vốn hóa lớn trên sàn (ngoại trừ nhóm Vingroup) đang ở vùng hấp dẫn trong tương quan với tăng trưởng kết quả kinh doanh. Mức P/E điều chỉnh hiện ở 11.2, tương đương vùng đáy các năm 2020, 2022 và 2025, phản ánh tiềm năng tăng trưởng hấp dẫn khi các rủi ro vĩ mô dần hạ nhiệt.
Dù vậy, nhà phân tích cho hay chưa vội nâng mức P/E mục tiêu của chỉ số VN-Index ngay do nhận thấy bối cảnh vĩ mô quốc tế còn nhiều bất định, trong khi định giá nhóm cổ phiếu Vingroup đang ở mức cao cũng tiềm ẩn áp lực nếu xuất hiện xu hướng điều chỉnh ở nhóm này.
