Trước áp lực điều chỉnh gia tăng, câu hỏi lớn đặt ra với các nhà đầu tư lúc này là liệu VN-Index đã xác lập đỉnh chu kỳ hay vẫn còn dư địa phục hồi trong nửa cuối năm nay?

Sau giai đoạn tăng trưởng mạnh và liên tục chinh phục những đỉnh cao mới, thị trường chứng khoán (TTCK) đang bước vào giai đoạn thử thách với các phiên rung lắc mạnh, cùng sự phân hóa ngày càng rõ nét giữa các nhóm ngành.
Trong phiên giao dịch sáng ngày 10/6, VN-Index tiếp tục kiểm định lại vùng hỗ trợ quanh 1.770 điểm, cho thấy tín hiệu tích cực hơn nhiều so với những gì thị trường đã trải qua từ đầu tuần, đồng thời giúp tâm lý nhà đầu tư ổn định hơn.
Nhóm ngân hàng tiếp tục đóng vai trò dẫn dắt, với các cổ phiếu như ACB, BID, CTG, HDB, MBB. Bên cạnh đó, một số cổ phiếu thuộc nhóm dầu khí như BSR, GAS cũng giao dịch tương đối tích cực, dù giá dầu gần đây có xu hướng giảm. FPT bắt đầu hồi phục sau giai đoạn suy yếu, trong khi HPG cũng xuất hiện tín hiệu bắt đáy khá tốt. Nhóm cổ phiếu Vingroup cũng có diễn biến tích cực trở lại khi VHM, VIC và VRE đều tăng, trong đó VRE là mã tăng mạnh hơn.
Ông Nguyễn Việt Đức, Giám đốc Kinh doanh số VPBankS nhìn nhận về mặt kỹ thuật rằng, sau chuỗi giảm kéo dài, VN-Index đã đánh mất vùng hỗ trợ ngắn hạn theo chỉ báo Supertrend (chỉ báo xác định xu hướng giá). Tuy nhiên, chỉ số đang tiến gần vùng hỗ trợ rất quan trọng là đường MA200, hiện quanh khu vực 1.750 điểm.
Trong quá khứ, MA200 nhiều lần đóng vai trò là vùng hỗ trợ then chốt. Việc giữ được vùng này sẽ là tiêu chí quan trọng để đánh giá khả năng thị trường có thể ổn định và tiếp tục xu hướng tăng hay không.
“Tôi cho rằng hiện tại rủi ro đã ở mức tương đối cao. Nhà đầu tư không còn quá tập trung vào việc đoán đỉnh, mà vấn đề quan trọng hơn là thị trường đã điều chỉnh đến đâu, chất lượng điều chỉnh như thế nào và cần hành động ra sao?”, ông Đức cho biết.
Thống kê của VPBankS cho thấy trong tháng 5 vừa qua thị trường khởi đầu khá tích cực, nhưng về cuối tháng, áp lực chốt lời gia tăng. Tính chung cả tháng, VN-Index chỉ tăng khoảng 0,5%, đây là mức tăng khiêm tốn so với trung bình các tháng 5 trong nhiều năm gần đây.
Bước sang tháng 6, thị trường khởi đầu tiêu cực hơn, với mức giảm khoảng 3,5% tính đến phiên gần nhất. Thông thường, tháng 6 là giai đoạn thanh khoản thị trường có xu hướng suy giảm, nhất là khi bước vào mùa hè. Vì vậy, biên độ tăng/giảm thường không quá mạnh như các giai đoạn có dòng tiền sôi động, chẳng hạn cuối năm hoặc giai đoạn từ tháng 1 đến tháng 3.
Với câu hỏi liệu VN-Index đã tạo đỉnh lớn hay chưa, ông Nguyễn Việt Đức cho rằng cần đánh giá đồng thời 3 nhóm yếu tố gồm: nền tảng vĩ mô và lợi nhuận doanh nghiệp, dòng tiền, và tín hiệu kỹ thuật.
Riêng về vĩ mô, các yếu tố cần theo dõi gồm lạm phát, tỷ giá và cán cân thương mại. Ở Việt Nam, thị trường hiếm khi tạo đỉnh chỉ vì tăng trưởng GDP, bởi GDP và lợi nhuận doanh nghiệp thường là chỉ báo có độ trễ. Những yếu tố cảnh báo sớm thường là lạm phát và tỷ giá.
Lạm phát gần đây có dấu hiệu tăng, chịu tác động từ giá hàng hóa, nhà ở, vật liệu xây dựng và chi phí vận tải. Nếu CPI duy trì trên 5% trong thời gian dài, thanh khoản thị trường có thể tiếp tục suy yếu do áp lực lãi suất và chi phí vốn. Bên cạnh đó, nhập siêu gia tăng, đặc biệt từ Trung Quốc và Hàn Quốc, cũng là yếu tố cần theo dõi trong nửa cuối năm nay vì nó có thể ảnh hưởng đến tỷ giá và triển vọng tăng trưởng kinh tế.
Mặc dù bức tranh cơ bản đang xấu đi trong ngắn hạn, nhưng chưa đến mức quá tiêu cực. Nếu lạm phát được kiểm soát, nhập siêu cải thiện và bất động sản không xuất hiện rủi ro lớn, khả năng thị trường tạo đỉnh lớn ngay trong giai đoạn này chưa phải kịch bản cơ sở.
Trong lịch sử khoảng 25 năm của TTCK Việt Nam, số lần VN-Index tạo đỉnh lớn không nhiều, có thể kể đến các giai đoạn 2007, 2008, 2009, 2018 và 2022. Vì vậy, việc khẳng định thị trường đã tạo đỉnh lớn không hề dễ dàng.
Một yếu tố rất quan trọng là mối liên hệ giữa thị trường Việt Nam và thị trường chứng khoán Mỹ, đặc biệt là chỉ số S&P 500. Lịch sử cho thấy khi TTCK Mỹ tạo đỉnh, chứng khoán Việt Nam thường chịu áp lực giảm mạnh. Ngược lại, nếu chứng khoán Mỹ chưa bước vào xu hướng giảm dài hạn, VN-Index dù có điều chỉnh vẫn còn cơ hội phục hồi. Các giai đoạn năm 2022 và 2018 là những ví dụ điển hình cho tác động của TTCK Mỹ tới chứng khoán Việt Nam.
“Về kỹ thuật, đường MA200 đang là ngưỡng kỹ thuật quan trọng của VN-Index. Theo lịch sử, khi chỉ số đánh mất mốc này, thị trường thường bước vào giai đoạn rủi ro cao hơn, với hai kịch bản chính: đi ngang tích lũy quanh MA200 hoặc giảm sâu nếu xuất hiện thêm các yếu tố bất lợi về vĩ mô và dòng tiền. Hiện tại, tôi nghiêng về kịch bản VN-Index dao động quanh MA200 tương tự giai đoạn 2018 hơn là lao dốc mạnh. Tuy nhiên, nếu chỉ số xuyên thủng MA200 một cách rõ ràng, nhà đầu tư nên thận trọng hơn và chủ động giảm tỷ trọng cổ phiếu trong danh mục”, ông Đức chia sẻ.
Về chiến lược đầu tư trong giai đoạn hiện tại, chuyên gia tại VPBankS khuyến nghị nhà đầu tư ưu tiên quản trị rủi ro và bảo toàn vốn. Nhà đầu tư có thể duy trì danh mục khoảng 50% cổ phiếu trung và dài hạn, nhưng cần giảm tỷ trọng nếu VN-Index đánh mất MA200.
Phần vốn còn lại chỉ nên giải ngân thăm dò theo từng bước khi thị trường rơi vào trạng thái quá bán, tuyệt đối không mua “tất tay” hay sử dụng margin để bắt đáy. Nhìn chung, đây chưa phải thời điểm phù hợp để giải ngân mạnh mà nên chờ tín hiệu xác nhận xu hướng rõ ràng hơn.