Với lợi thế là cảng nước sâu hiện đại, khu vực cảng Lạch Huyện đang được kỳ vọng trở thành động lực quan trọng thúc đẩy phát triển kinh tế biển, mở rộng năng lực logistics và gia tăng sức cạnh tranh cho khu vực phía Bắc.
Trong bối cảnh chuỗi cung ứng toàn cầu đang có những chuyển dịch mạnh mẽ, vai trò của các cảng biển không chỉ dừng lại ở hoạt động khai thác, xếp dỡ hàng hóa mà ngày càng trở thành một mắt xích quan trọng trong chiến lược phát triển kinh tế và năng lực cạnh tranh quốc gia. Với vai trò là cảng nước sâu hiện đại, kết nối trực tiếp với các tuyến hàng hải quốc tế, khu vực cảng Lạch Huyện được kỳ vọng trở thành một trong những động lực thúc đẩy phát triển kinh tế biển trong tương lai.
Phóng viên Diễn đàn Doanh nghiệp đã có cuộc trao đổi với ông Nguyễn Vĩnh Hậu - Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần Khu Công nghiệp và Logistics Cảng nước sâu Quốc tế Lạch Huyện về vai trò của cảng nước sâu Lạch Huyện trong chiến lược phát triển logistics và kinh tế biển của Hải Phòng.
- Thưa ông, trong bối cảnh chuỗi cung ứng toàn cầu đang có nhiều thay đổi, ông đánh giá như thế nào về vai trò chiến lược của cảng nước sâu Lạch Huyện đối với phát triển kinh tế biển, hoạt động xuất nhập khẩu và năng lực logistics của khu vực miền Bắc hiện nay?
Trong bối cảnh chuỗi cung ứng toàn cầu đang được tái cấu trúc, cảng biển ngày nay không chỉ là điểm trung chuyển hàng hóa mà còn là một cấu phần quan trọng trong năng lực cạnh tranh của nền kinh tế.
Lạch Huyện có vị trí chiến lược khi nằm trong khu vực kinh tế trọng điểm phía Bắc, kết nối với các trung tâm sản xuất lớn và có khả năng tiếp nhận các tuyến tàu quốc tế trọng tải lớn. Điều này tạo điều kiện để hàng hóa xuất nhập khẩu của khu vực phía Bắc có thể kết nối trực tiếp hơn với các thị trường lớn trên thế giới, góp phần tối ưu hóa thời gian vận chuyển và chi phí logistics.
Bên cạnh vai trò là cửa ngõ hàng hải, sự phát triển của khu vực cảng Lạch Huyện còn tạo ra hiệu ứng lan tỏa tới nhiều lĩnh vực khác như công nghiệp, thương mại, dịch vụ logistics và kinh tế biển.
Khi hệ thống cảng biển phát triển đồng bộ với hạ tầng logistics, khu công nghiệp và dịch vụ hậu cần, Hải Phòng có thêm điều kiện để mở rộng không gian phát triển kinh tế, đồng thời nâng cao vai trò trong chuỗi cung ứng khu vực.
- Một trong những kỳ vọng lớn đối với cảng nước sâu Lạch Huyện là trở thành cửa ngõ hàng hải quốc tế của miền Bắc. Theo ông, những lợi thế nào đang tạo nền tảng để Lạch Huyện phát triển trong thời gian tới?
Lợi thế lớn nhất của Lạch Huyện đến từ sự gắn kết với hệ thống sản xuất và thị trường rộng lớn của khu vực phía Bắc.
Những năm gần đây, hoạt động xuất nhập khẩu của Việt Nam duy trì tốc độ tăng trưởng tích cực, kéo theo nhu cầu ngày càng lớn về năng lực vận tải biển, kho vận và các dịch vụ logistics đi kèm.
Cùng với đó, xu hướng dịch chuyển chuỗi cung ứng và tái cấu trúc sản xuất toàn cầu đang mở ra nhiều cơ hội để Việt Nam tiếp tục thu hút đầu tư, phát triển công nghiệp và tham gia sâu hơn vào mạng lưới sản xuất quốc tế.
Trong bối cảnh đó, nhu cầu về một hệ thống cảng biển có khả năng kết nối trực tiếp với các tuyến vận tải quốc tế ngày càng trở nên quan trọng. Đây là cơ sở để Lạch Huyện tiếp tục phát huy vai trò trong mạng lưới logistics của khu vực phía Bắc.
Tuy nhiên, để khai thác tối đa lợi thế này, cần có sự phát triển đồng bộ giữa cảng biển, hạ tầng giao thông kết nối, dịch vụ logistics và hệ sinh thái công nghiệp xung quanh.
- Để trở thành cảng nước sâu hiện đại, bên cạnh mở rộng quy mô khai thác thì yếu tố công nghệ, quản trị vận hành và hệ sinh thái logistics đóng vai trò quan trọng. Doanh nghiệp cần có những định hướng gì để nâng cao năng lực cạnh tranh, thưa ông?
Chúng tôi xác định một cảng biển hiện đại cần được phát triển dựa trên ba nền tảng chính gồm: hạ tầng đồng bộ, công nghệ thông minh và hệ sinh thái dịch vụ logistics hoàn chỉnh.
Về công nghệ, doanh nghiệp định hướng tăng cường tự động hóa, số hóa dữ liệu và ứng dụng các giải pháp quản trị hiện đại nhằm nâng cao hiệu quả khai thác, giảm thời gian xử lý và tối ưu hóa nguồn lực.
Bên cạnh đó, việc kết nối dữ liệu giữa doanh nghiệp cảng, doanh nghiệp logistics, khách hàng và các cơ quan quản lý sẽ giúp nâng cao khả năng dự báo, điều phối hàng hóa và quản lý chuỗi cung ứng hiệu quả hơn.
Một yếu tố quan trọng khác là phát triển các dịch vụ logistics giá trị gia tăng như đóng gói, phân loại, dán nhãn, phân phối và trung chuyển. Đây là những dịch vụ giúp nâng cao giá trị hàng hóa và gia tăng hiệu quả cho toàn bộ chuỗi cung ứng.
Về dài hạn, mục tiêu hướng tới là xây dựng mô hình tích hợp giữa cảng thông minh - logistics thông minh - khu công nghiệp thông minh, tạo nền tảng cho một hệ sinh thái kinh tế mới tại khu vực Lạch Huyện.
- Trong quá trình phát triển một trung tâm cảng biển - logistics quy mô lớn, đâu là những thách thức lớn nhất mà doanh nghiệp đang phải đối mặt, thưa ông?
Thách thức đầu tiên là yêu cầu phát triển đồng bộ giữa nhiều yếu tố trong cùng một hệ sinh thái, bao gồm nguồn hàng, hạ tầng cảng, giao thông kết nối, dịch vụ logistics, khách hàng và nguồn nhân lực.
Bên cạnh đó, các dự án có yếu tố lấn biển cũng đặt ra những yêu cầu cao về giải pháp kỹ thuật, tiến độ thi công và kiểm soát chi phí đầu tư.
Trong thời gian qua, biến động của giá nguyên vật liệu xây dựng đã tạo thêm áp lực đối với các dự án hạ tầng quy mô lớn. So với thời điểm lập báo cáo nghiên cứu đầu tư, chi phí một số nhóm nguyên vật liệu đã có sự biến động đáng kể, ảnh hưởng tới kế hoạch triển khai dự án.
Một vấn đề quan trọng khác là hạ tầng giao thông kết nối sau cảng. Khi sản lượng hàng hóa qua khu vực cảng Lạch Huyện tiếp tục tăng, yêu cầu đặt ra là cần phát triển đồng bộ hệ thống đường bộ, đường sắt và các phương thức vận tải kết nối nhằm đảm bảo khả năng khai thác lâu dài.
Việc đầu tư hạ tầng sau cảng đồng bộ sẽ là yếu tố quan trọng để phát huy tối đa hiệu quả của các bến cảng trong tương lai.
- Nhìn về tầm nhìn dài hạn, ông kỳ vọng vai trò của cảng nước sâu Lạch Huyện sẽ như thế nào trong 5-10 năm tới?
Trong 5-10 năm tới, chúng tôi kỳ vọng khu vực Lạch Huyện sẽ không chỉ phát triển như một điểm khai thác cảng biển mà từng bước hình thành một hệ sinh thái kinh tế tích hợp gồm cảng biển, logistics, công nghiệp và các dịch vụ giá trị gia tăng.
Trong mô hình đó, cảng biển đóng vai trò là cửa ngõ kết nối quốc tế; logistics là cầu nối vận hành chuỗi cung ứng; còn khu công nghiệp và các dịch vụ hỗ trợ sẽ tạo nguồn hàng và gia tăng giá trị.
Các nhà đầu tư hiện nay không chỉ quan tâm đến quỹ đất, mà ngày càng chú trọng khả năng kết nối hạ tầng, tiếp cận thị trường và mức độ hoàn thiện của hệ sinh thái xung quanh dự án.
Nếu được phát triển đồng bộ, Lạch Huyện sẽ có thêm điều kiện để phát huy vai trò cửa ngõ hàng hải quốc tế của miền Bắc, đồng thời mở rộng không gian phát triển cho công nghiệp, thương mại và dịch vụ của Hải Phòng.
Đây cũng là nền tảng để thành phố tiếp tục chuyển dịch từ lợi thế của một đô thị cảng truyền thống sang vai trò một trung tâm logistics và thương mại quốc tế trong khu vực.
- Trân trọng cảm ơn ông!
