Cơ quan thuế cảnh báo việc chia nhỏ khoản chi dưới 5 triệu đồng để né thanh toán không dùng tiền mặt không làm thay đổi bản chất giao dịch và có thể dẫn đến rủi ro bị truy thu thuế.
Cơ quan thuế vừa phát đi cảnh báo về tình trạng một số doanh nghiệp thực hiện chia nhỏ các khoản chi dưới 5 triệu đồng mỗi lần thanh toán nhằm né quy định bắt buộc thanh toán không dùng tiền mặt để được tính vào chi phí được trừ khi xác định thu nhập chịu thuế.
Theo quy định hiện hành, đối với các khoản chi có giá trị từ 5 triệu đồng trở lên, doanh nghiệp phải có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt mới đủ điều kiện tính vào chi phí được trừ khi tính thuế thu nhập doanh nghiệp. Quy định này nhằm bảo đảm tính minh bạch trong giao dịch, kiểm soát dòng tiền và hạn chế các hành vi gian lận thuế.
Tuy nhiên, trên thực tế, một số doanh nghiệp đã lựa chọn cách chia nhỏ các khoản chi thành nhiều lần thanh toán, mỗi lần dưới ngưỡng 5 triệu đồng, với mục đích tránh phải thực hiện thanh toán qua ngân hàng. Hình thức này thường xuất hiện trong chi trả tiền lương, tiền công hoặc thanh toán các dịch vụ phát sinh.
Cơ quan thuế nhấn mạnh, việc chia nhỏ khoản chi theo cách này không làm thay đổi bản chất giao dịch. Trong trường hợp nhiều khoản thanh toán nhỏ thực chất phát sinh từ cùng một nghĩa vụ chi trả, cơ quan thuế có quyền xem xét, đánh giá lại toàn bộ giao dịch khi kiểm tra, thanh tra hoặc quyết toán thuế.
Đáng chú ý, nếu xác định doanh nghiệp có hành vi chia nhỏ khoản chi nhằm né quy định, cơ quan thuế có thể loại các khoản chi này khỏi chi phí được trừ khi tính thuế thu nhập doanh nghiệp. Khi đó, doanh nghiệp không chỉ phải điều chỉnh lại nghĩa vụ thuế mà còn có thể đối mặt với các khoản truy thu và xử phạt vi phạm hành chính theo quy định.
Trong bối cảnh các quy định về quản lý thuế ngày càng siết chặt theo hướng minh bạch, việc tuân thủ đúng phương thức thanh toán không chỉ là yêu cầu về thủ tục, mà còn là điều kiện để bảo đảm tính hợp lệ của chi phí trong hoạt động sản xuất, kinh doanh.
Trao đổi với Diễn đàn Doanh nghiệp xung quanh chủ đề này, Luật sư Nguyễn Thanh Phong – Trưởng chi nhánh Công ty Luật Sa Vĩ tại Hà Nội cho rằng, việc chia nhỏ khoản chi chỉ nhằm né điều kiện thanh toán không dùng tiền mặt là cách tiếp cận mang tính đối phó và tiềm ẩn nhiều rủi ro.
Theo ông Phong, dù doanh nghiệp thực hiện nhiều khoản thanh toán dưới ngưỡng quy định, nhưng nếu các khoản chi này thực chất phát sinh từ cùng một nghĩa vụ chi trả, cơ quan thuế hoàn toàn có thể xem xét lại bản chất giao dịch khi kiểm tra, quyết toán thuế.
“Pháp luật thuế không chỉ nhìn vào hình thức thanh toán, mà quan trọng là bản chất kinh tế của giao dịch. Nếu có dấu hiệu chia nhỏ để né quy định, cơ quan thuế có quyền loại chi phí không hợp lệ và xác định lại nghĩa vụ thuế”, ông Phong phân tích.
Luật sư cũng lưu ý, rủi ro lớn nhất với doanh nghiệp không chỉ dừng ở việc bị nhắc nhở, mà là khả năng các khoản chi bị loại khỏi chi phí được trừ khi tính thuế thu nhập doanh nghiệp. Điều này có thể làm tăng số thuế phải nộp và kéo theo các hệ quả liên quan đến xử phạt vi phạm hành chính.
Theo ông, thay vì tìm cách “lách” ngưỡng 5 triệu đồng, doanh nghiệp cần rà soát lại toàn bộ quy trình thanh toán, hợp đồng và chứng từ ngay từ đầu, bảo đảm các khoản chi đáp ứng đúng điều kiện về hình thức thanh toán theo quy định pháp luật.
“Việc tuân thủ đầy đủ không chỉ giúp doanh nghiệp tránh rủi ro pháp lý, mà còn góp phần minh bạch hóa hoạt động tài chính, tạo nền tảng ổn định trong bối cảnh các quy định về thuế ngày càng được siết chặt theo hướng quản lý chặt chẽ và đồng bộ hơn”, Luật sư Phong nhấn mạnh.
.jpg "Thuế TP Hà Nội: Đồng hành cùng doanh nghiệp, người nộp thuế thực hiện quyết toán thuế năm 2025")
