Chứng khoán tháng 10: Lựa chọn nào cho dòng tiền thông minh?

Diễn biến chỉ số của thị trường chứng khoán

Dữ liệu lịch sử 10 năm qua cho thấy VN-Index thường giảm bình quân hơn 2% trong tháng này, và xu hướng giảm điểm đã kéo dài 4 năm liên tiếp kể từ 2022, theo Chứng khoán MBS.

Thực tế của thị trường mới trải qua phiên đầu tháng 10/2026 hôm 1/10 - mở đầu tháng và cũng mở đầu quý IV với chỉ số chính VN-Index giảm 19,32 điểm, tương ứng 1,09%, xuống 1.749,30 điểm.

Ở các chỉ số khác, VN30 cũng có diễn biến tương tự khi giảm -16,24 điểm, về mức 1.890,57 điểm. HNX-Index giảm -2,98 điểm, về mức 268,66 điểm, còn UPCoM-Index lại tăng 0,21 điểm, về mức 126,52 điểm.

Dù một phiên chưa thể nói lên điều gì song đây là phiên nối dài chuỗi giảm của chỉ số từ 3 phiên trước. Phiên đầu tháng, khối ngoại thu hẹp đà bán ròng song mặt khác, cũng vẫn tiếp tục chuỗi bán ròng đã kéo dài suốt thời gian qua.

Bối cảnh vĩ mô có thuận lợi?

Nhận định về bối cảnh vĩ mô, theo Chứng khoán MBS, bức tranh vĩ mô toàn cầu đang ghi nhận những diễn biến trái chiều đầy phức tạp. Các nền kinh tế lớn cho thấy sức chống chịu đáng ngạc nhiên trước làn sóng thắt chặt tiền tệ, khi Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed), Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BOJ) và Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) liên tục đưa lãi suất lên mức cao nhất trong nhiều thập kỷ nhằm đối phó với lạm phát từ cuộc chiến Mỹ - Iran. Hệ quả là dòng tiền quốc tế đang ưu tiên dịch chuyển về các loại tài sản của Mỹ. Các chỉ số chứng khoán Mỹ như Dow Jones đã tăng 7,8% kể từ đầu năm, trong khi S&P 500 và Nasdaq tăng lần lượt 13,1% và 16,5%, hiện chỉ còn cách đỉnh lịch sử chưa tới 1%.

Mặc dù tại thời điểm hiện nay, một số chỉ báo kinh tế như việc làm quá thấp tại Mỹ, có thể sẽ ngăn trở động thái tiếp tục tăng lãi suất của Fed trong ngắn hạn. Nhưng ngay cả như vậy, áp lực lạm phát, xung đột chính trị và giá năng lượng vẫn luôn là những rủi ro trong lo ngại của các nhà hoạch định chính sách - ảnh hưởng đến triển vọng quyết định lãi suất và liên quan đến quyết định dòng tiền vào - ra các thị trường của nhà đầu tư.

Tại Việt Nam, mục tiêu tăng trưởng 2 chữ số năm 2026 và quyết tâm đạt mục tiêu tăng trưởng GDP bình quân trên 10%/năm giai đoạn 2026-2030 đang tiếp tục được củng cố. Cập nhật kết quả từ Cục Thống kê (Bộ Tài chính) vừa được công bố ngày 3/10, quý IIII/2026, GDP đạt mức tăng 9,95%, tốc độ tăng trưởng GDP 9 tháng năm 2026 đạt 9,01%, tiến gần đến mục tiêu tăng trưởng hai con số của cả năm.

Tuy nhiên trong ngắn hạn, thị trường chứng khoán Việt Nam đang đối diện với áp lực mùa vụ lặp lại của tháng 10. Như dữ liệu lịch sử 10 năm qua của TTCK được MBS nêu ra, cho thấy VN-Index thường giảm bình quân hơn 2% trong tháng này, và xu hướng giảm điểm đã kéo dài 4 năm liên tiếp kể từ 2022. Bên cạnh đó, áp lực lạm phát chi phí đẩy cộng hưởng cùng nền lãi suất neo cao tiếp tục thử thách tâm lý giới đầu tư. Thanh khoản thị trường đã lùi về vùng thấp nhất kể từ đầu năm do sự thận trọng của dòng tiền. Ngay cả thông tin tích cực về việc FTSE nâng hạng thị trường lên mới nổi thứ cấp cũng chưa đủ sức bẻ gãy lực cản từ vĩ mô toàn cầu.

Lựa chọn cho dòng tiền thông minh?

Trước rủi ro chu kỳ và chính sách tiền tệ, "dòng tiền thông minh" đang có sự phân hóa và co cụm rõ nét. Khẩu vị rủi ro dịch chuyển từ nhóm tăng trưởng nóng sang nhóm cổ phiếu phòng thủ, có dòng cổ tức đều đặn, hoặc các doanh nghiệp hưởng lợi trực tiếp từ siêu chu kỳ giá hàng hóa. Dựa trên các bộ lọc khắt khe về nền tảng cơ bản, danh mục Alpha tháng 10/2026 do Khối Nghiên cứu MBS công bố tập trung vào 6 mã cổ phiếu chiến lược, đáp ứng tiêu chí phòng thủ kiên định và tấn công chọn lọc.

*Nhóm Ngân hàng: Điểm tựa chất lượng tài sản và câu chuyện tái cơ cấu

VCB (Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam): Tăng trưởng tín dụng cuối quý III/2026 của VCB dự báo đạt 9% so với đầu năm, với động lực chính từ nhóm doanh nghiệp lớn và khối FDI. Nhờ chi phí vốn thấp và lợi thế tiền gửi không kỳ hạn (CASA), biên lãi thuần (NIM) dự báo cải thiện lên mức 3,0% (tăng 38 điểm cơ bản so với cùng kỳ). Thu nhập lãi thuần quý III kỳ vọng đạt 19.571 tỷ đồng, tăng 34% so với cùng kỳ.

VCB có lợi nhuận trước thuế 9 tháng dự phóng đạt 43.789 tỷ đồng, tăng 32% so với cùng kỳ. Với giá mục tiêu 74.500 VND (tiềm năng tăng 29%), theo Khối Phân tích, VCB xứng đáng với mức định giá P/B 2.2x nhờ chất lượng tài sản vượt trội và kỳ vọng phát hành tăng vốn trong năm 2026.

STB (Ngân hàng TMCP Sài Gòn Tài Lộc): Dù lợi nhuận trước thuế quý III dự báo giảm 50,8% so với cùng kỳ (đạt 1,8 nghìn tỷ đồng) do áp lực trích lập dự phòng, STB (giá mục tiêu 86.300 VND) lại sở hữu câu chuyện tái cơ cấu mang tính bước ngoặt. Kỳ vọng lớn nhất nằm ở việc xử lý dứt điểm khoản nợ xấu liên quan đến 32,5% cổ phần của ông Trầm Bê, dự kiến hoàn tất đầu năm 2027, hứa hẹn mang lại lợi nhuận đột biến từ thu hồi nợ và hoàn nhập dự phòng.

*Nhóm Bất động sản và Khu công nghiệp: Dư địa từ quỹ đất và thoái vốn Nhà nước

VHM (CTCP Vinhomes): Vinhomes đang nắm giữ lượng backlog khổng lồ lên tới gần 200 nghìn tỷ đồng, chủ yếu nhờ hai đại dự án Global Gate Hạ Long (chiếm 15%) và Sài Gòn Park (chiếm 18%). Ước tính lợi nhuận ròng 9 tháng có thể đạt 65 nghìn tỷ đồng, sớm vượt kế hoạch cả năm. Ngoài ra, việc lọt vào danh sách 27 cổ phiếu chính thức của rổ FTSE Global All-Cap sẽ thu hút dòng vốn ngoại, tạo lực đẩy thanh khoản cho VHM (giá mục tiêu 85.000 VND, dư địa tăng 73%).

GVR (Tập đoàn Công nghiệp Cao su Việt Nam): Động lực tăng trưởng của GVR (giá mục tiêu 38.800 VND) đến từ việc giá bán cao su quý III tăng 30% so với cùng kỳ, đẩy doanh thu mảng này tăng 20% dù sản lượng giảm. Trong trung hạn, GVR sẽ hưởng lợi lớn từ khoản đền bù đất 3.600 tỷ đồng (giai đoạn 2026-2027) từ VSIP và Thaco, cùng quỹ đất khu công nghiệp mới quy mô hơn 2.500 ha. Đặc biệt, Quyết định 40/2026/QĐ-TTg của Chính phủ mở ra kỳ vọng thoái vốn Nhà nước tại GVR xuống dưới 90% để đáp ứng Luật Chứng khoán.

*Nhóm Phòng thủ và Hàng hóa: Hưởng lợi từ vĩ mô

BVH (Tập đoàn Bảo Việt): Định giá mục tiêu 85.000 VND. Doanh nghiệp bảo hiểm hàng đầu này dự kiến ghi nhận mức tăng trưởng lợi nhuận 40% trong năm 2026 nhờ biên lợi nhuận cải thiện và thu nhập tài chính gia tăng trong môi trường lãi suất neo cao.

TRC (CTCP Cao su Tây Ninh): Giá mục tiêu 35.600 VND. TRC sở hữu tiềm năng lớn từ các vườn cây tại Campuchia đang bước vào giai đoạn cho năng suất cao (kỳ vọng đạt trên 2 tấn/ha và sản lượng trên 12.000 tấn trong 3 năm tới). Bên cạnh khoản thu nhập bất thường ước tính 360 tỷ đồng sau thuế từ tiền đền bù KCN Hiệp Thạnh, TRC còn là bến đỗ an toàn với tỷ suất cổ tức bằng tiền dự kiến lên đến 9% trong năm 2026.