Theo ông Đinh Đức Minh - VinaCapital, chúng ta cũng không nên chỉ nhìn vào đợt nâng hạng của FTSE Russell trong tháng 9 này, vì sau FTSE sẽ đến lượt MSCI.
Tính chung trong cả tháng 7, VN-Index đã giảm khoảng 6,68%. Mặc dù thị trường biến động, vẫn có những phiên hồi phục với mức tăng điểm mạnh mẽ, lặp lại kịch bản "xanh vỏ đỏ lòng" đã từng đưa VN-Index chinh những đỉnh cao trong một số phiên của các tháng trước.
.jpg)
Lý giải về trạng thái biến động của thị trường trong giai đoạn hiện nay, ông Đinh Đức Minh, Giám đốc Đầu tư Cấp cao của VinaCapital, nhà điều hành Quỹ Đầu tư cổ phiếu cơ hội Tiên phong VinaCapital (VINACAPITAL-VDEF) chia sẻ trong chương trình Fund Insider của Fmarket, giai đoạn này có những điểm giống và khác nhau của các giai đoạn sụt giảm trước đây.
Điểm giống nhau dễ thấy nhất là trong tất cả những lần thị trường giảm mạnh, chứng khoán đều về mức định giá rất rẻ. Cụ thể như đợt thị trường giảm do Covid-19, biến cố tập đoàn Vạn Thịnh Phát, khủng hoảng thị trường trái phiếu, hay năm 2025 khi Mỹ áp thuế nhập khẩu hàng hóa đối ứng lên Việt Nam khiến thị trường giảm mạnh. Điểm chung là sau tất cả những lần giảm này, định giá chứng khoán đều trở nên rất rẻ.
Tuy nhiên, chuyên gia chỉ ra sau giai đoạn chứng khoán trở nên rất rẻ, thị trường luôn bước vào chu kỳ phục hồi. Giai đoạn phục hồi này thường kéo dài khoảng 1 - 2 năm. Tốc độ hồi phục có thể không quá nhanh, nhưng mức tăng lại tương đối lớn, đạt khoảng 80% đến 100% khi thị trường đi lên sau các đợt khủng hoảng.
Điểm khác nhau giữa các lần điều chỉnh là mỗi đợt đều có nguyên nhân riêng. Năm 2018, thị trường giảm do chiến tranh thương mại và lãi suất ở Mỹ cao. Năm 2020 là do dịch Covid-19. Năm 2022 liên quan đến vấn đề thị trường trái phiếu doanh nghiệp và tập đoàn Vạn Thịnh Phát. Sang năm 2025, nguyên nhân là vấn đề thuế quan của Mỹ.
Hiện tại, ông Đinh Đức Minh nhìn nhận, đa số cổ phiếu trên thị trường đã giảm ở mức khá sâu. Nhưng đợt giảm này khác với những lần trước vì không xuất hiện tin tức, sự kiện "thiên nga đen" hay biến cố nào quá tiêu cực. "Vấn đề chúng tôi nhận thấy là tâm lý nhà đầu tư trên thị trường đang khá yếu, kết hợp với việc mặt bằng lãi suất đã tăng khá nhiều từ cuối năm ngoái đến năm nay.
Nhiều nhà đầu tư than phiền rằng mấy tháng nay cứ mua xong là cổ phiếu giảm. Thực tế, có những doanh nghiệp giảm giá do gặp vấn đề riêng, nhưng cũng có những cổ phiếu không có vấn đề gì vẫn giảm do niềm tin trên thị trường suy yếu. Mặc dù vậy, chúng tôi lưu ý rằng với những doanh nghiệp tốt, cổ phiếu giảm nhiều và định giá rẻ, dường như nhà đầu tư đang phản ứng hơi thái quá. Việc thị trường xuất hiện những biến động phi lý như vậy cũng thường xuyên xảy ra", ông nói.
Nhà quản lý quỹ của VinaCapital cũng chỉ ra một điểm khác biệt nữa của giai đoạn hiện tại so với trước đây, là từ năm ngoái đến năm nay, chỉ số VN-Index đã bị kéo bởi nhóm cổ phiếu Vingroup. Tính toán của VinaCapital chỉ ra rằng từ đầu năm 2025 đến vài ngày trước, VN-Index tăng 32%. Nhưng nếu loại Vingroup ra khỏi rổ chỉ số, VN-Index chỉ tăng 2%. Nghĩa là nếu không tính Vingroup, trong hơn một năm rưỡi qua, chỉ số gần như không tăng.
Một minh chứng nữa cho thấy VN-Index không phản ánh đúng bản chất diễn biến thị trường nằm ở độ rộng thị trường, vốn khá tiêu cực từ đầu năm 2025.
Thống kê của VinaCapital cho thấy giai đoạn 2020-2024, khoảng 40% đến 60% cổ phiếu trên sàn HOSE tăng tốt hơn VN-Index; diễn biến thị trường tương đối đồng nhất với chỉ số. Nhưng từ năm 2025 đến nay, chỉ khoảng 20% cổ phiếu trên sàn HOSE tăng vượt VN-Index. Trong số 20% đó, có tới 3/4 đến 4/5 lượng cổ phiếu nhà đầu tư sẽ tránh mua vì các doanh nghiệp này có thể gặp rủi ro quản trị, rủi ro tài chính hoặc đơn giản là thanh khoản quá thấp. Đó là lý do vì sao từ năm ngoái đến nay, nhà đầu tư thường than thở về tình trạng thị trường "xanh vỏ đỏ lòng".
Sự kiện thị trường chứng khoán Việt Nam được nâng hạng từ thị trường cận biên lên thị trường mới nổi là điều các nhà đầu tư đã ngóng chờ suốt 2-3 năm nay. Tuy nhiên, khi càng đến gần thời điểm chính thức nâng hạng, kỳ vọng lại giảm đi đôi chút.
Ông Đinh Đức Minh chia sẻ 2 lý do: Thứ nhất, là do tâm lý thị trường hiện tại đang khá yếu. Thứ hai, dòng vốn từ các quỹ đầu tư nước ngoài bám theo chỉ số thị trường mới nổi sẽ không giải ngân một lần mà chia thành nhiều đợt trong năm. Đợt đầu tiên có thể chỉ vài trăm triệu đô la Mỹ, các đợt sau có thể nhiều hơn. So với quy mô thị trường chứng khoán Việt Nam, dòng vốn chỉ số này không phải là quá lớn, ông nói
Tuy nhiên, chuyên gia cho rằng cần lưu ý rằng nhà đầu tư nước ngoài đã bán ròng với khối lượng lớn trong mấy năm qua. Nguyên nhân bán ròng rất đa dạng: từ áp lực tỷ giá, lãi suất cho đến việc họ rút vốn để chuyển sang đầu tư vào các cổ phiếu công nghệ đang tăng giá mạnh tại các thị trường như Mỹ, Hàn Quốc...
Mặc dù vậy, việc khối ngoại rút vốn không ảnh hưởng quá nghiêm trọng đến thị trường chứng khoán Việt Nam, miễn là các doanh nghiệp trong nước vẫn giữ được nền tảng kinh doanh tốt. Khi cổ phiếu bị bán về mức định giá rẻ hoặc hợp lý, các nhà đầu tư trong nước sẽ sẵn sàng mua lại, ông Đinh Đức Minh nhận định. Theo đó, ông nhấn mạnh: "Đứng trước sự kiện nâng hạng, tôi cho rằng áp lực bán ròng từ khối ngoại ít nhiều sẽ giảm xuống. Nếu họ ngừng bán ròng, chắc chắn thị trường sẽ có diễn biến tích cực hơn rất nhiều".
"Chúng ta cũng không nên chỉ nhìn vào đợt nâng hạng của FTSE trong tháng 9 này, vì sau FTSE sẽ đến lượt MSCI. Khoảng cách thời gian vài năm từ FTSE đến MSCI là giai đoạn rất đáng chờ đợi. Trong thời gian đó, chắc chắn sẽ xuất hiện thêm nhiều tin tức, sự kiện và xúc tác mới (catalyst) dẫn đến việc thị trường được MSCI nâng hạng chính thức. Quá trình này rất đáng để các nhà đầu tư kỳ vọng trong vài ba năm tới", nhà quản lý quỹ của VinaCapital khẳng định.
