Thành phố Hải Phòng đang tập trung quy hoạch và ưu đãi đầu tư hạ tầng nhằm chuyển hóa các địa bàn còn nhiều thiếu thốn thành những trọng điểm du lịch.
Bước vào giai đoạn bứt phá sau khi sắp xếp lại địa giới hành chính, thành phố Hải Phòng đang tập trung quy hoạch và ưu đãi đầu tư hạ tầng nhằm chuyển hóa các địa bàn còn nhiều thiếu thốn là phường Nguyễn Trãi cùng hai đặc khu Cát Hải, Bạch Long Vĩ thành những trọng điểm du lịch, sinh thái năng động, đưa du lịch trở thành một trong ba trụ cột kinh tế vững chắc của thành phố cảng.
Trong 9 tháng đầu năm 2026, bức tranh kinh tế - xã hội của thành phố Hải Phòng tiếp tục ghi nhận nhiều điểm sáng với tốc độ tăng trưởng GRDP duy trì ở mức hai chữ số, dẫn đầu khu vực Đồng bằng sông Hồng. Trong thành công chung đó có sự đóng góp tích cực từ các địa bàn đặc thù. Đặc khu Cát Hải tiếp tục khẳng định vị thế là động lực kinh tế biển cốt lõi khi thu hút hàng triệu lượt khách du lịch, đạt doanh thu dịch vụ - du lịch ước khoảng 4.200 tỷ đồng trong 9 tháng, tăng 18% so với cùng kỳ năm trước.
Trong khi đó, đặc khu Bạch Long Vĩ dù gặp nhiều thách thức về vị trí địa lý xa bờ vẫn duy trì ổn định các hoạt động hậu cần nghề cá với tổng sản lượng hải sản khai thác và dịch vụ hậu cần đạt hơn 8.500 tấn. Riêng phường Nguyễn Trãi, dù mới hoàn thành công tác sáp nhập và đi vào vận hành theo mô hình hành chính mới, giá trị sản xuất nông - lâm nghiệp và dịch vụ 9 tháng đầu năm 2026 vẫn đạt trên 280 tỷ đồng, tăng 8,5% so với cùng kỳ.
Tuy nhiên, đằng sau những con số ấn tượng đó, chính quyền thành phố Hải Phòng nhìn nhận thẳng thắn rằng các vùng đất này vẫn đang đối mặt với không ít nút thắt hạ tầng và điều kiện kinh tế - xã hội khó khăn, đòi hỏi một chiến lược đầu tư mang tính đột phá và dài hạn.
Theo công bố mới nhất từ UBND TP. Hải Phòng vào ngày 19/10/2026, thành phố đã ban hành danh mục địa bàn ưu đãi đầu tư cấp xã, trong đó xác định đặc khu Cát Hải và đặc khu Bạch Long Vĩ là vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn, còn phường Nguyễn Trãi là địa bàn có điều kiện kinh tế - xã hội khó khăn. Các địa phương này đều được thành lập theo Nghị quyết số 1669/NQ-UBTVQH15 ngày 16/6/2025 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về sắp xếp đơn vị hành chính cấp xã của thành phố Hải Phòng. Thực tế cho thấy, mỗi địa phương lại mang những đặc thù riêng biệt cùng nhiều trở ngại cần vượt qua.
Ở phía Tây thành phố, phường Nguyễn Trãi được thành lập trên cơ sở sáp nhập phường Bến Tắm, xã Bắc An và xã Hoàng Hoa Thám thuộc thị xã Chí Linh, tỉnh Hải Dương trước đây. Với diện tích tự nhiên khoảng 76,28 km2 và dân số 16.098 người (trong đó có 3.515 người dân tộc thiểu số, chiếm 22%), mật độ dân số nơi đây chỉ đạt khoảng 211 người/km2.
Do đặc thù địa hình miền núi, mật độ dân cư thưa thớt, kinh tế của phường chủ yếu dựa vào trồng trọt, chăn nuôi nên việc thu hút vốn đầu tư hay chuyển dịch sang tiểu thủ công nghiệp, thương mại, dịch vụ gặp muôn vàn trở ngại. Phường vẫn còn tới 1,3% hộ nghèo đa chiều với mức thu nhập bấp bấp bấp bếnh, thấp hơn đáng kể so với mặt bằng chung của Hải Phòng.
Trong khi đó tại phía Đông thành phố, dù đặc khu Cát Hải và đặc khu Bạch Long Vĩ không còn hộ nghèo hay hộ cận nghèo nhưng bài toán hạ tầng giao thông và dịch vụ dân sinh vẫn là thách thức lớn. Đặc khu Cát Hải có diện tích khoảng 345 km2 bao gồm đảo Cát Hải, quần đảo Cát Bà và các đảo phụ cận, sở hữu nhiều cơ sở kinh tế tầm cỡ như cảng nước sâu Lạch Huyện, tổ hợp công nghiệp VinFast hay cầu Tân Vũ – Lạch Huyện. Mặc dù vậy, tại thôn 1 và thôn 2 xã Việt Hải thuộc đặc khu, đường giao thông kết nối với trung tâm vẫn chưa có, người dân phải di chuyển chủ yếu bằng đò và gần như bị cô lập trong mùa mưa bão.
Việc kết nối đảo Cát Bà với đất liền hiện phụ thuộc vào tuyến phà Cái Viềng - Đồng Bài và hệ thống cáp treo, dẫn đến tình trạng ùn tắc giao thông nghiêm trọng vào các mùa cao điểm du lịch, gây ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống người dân và trải nghiệm của du khách.
Xa bờ nhất trong Vịnh Bắc Bộ, cách đất liền khoảng 110 km, đặc khu Bạch Long Vĩ chịu sự biệt lập hoàn toàn về địa lý. Việc vận chuyển hàng hóa, nguyên vật liệu xây dựng cũng như giao thông của người dân phụ thuộc trọn vẹn vào con tàu Hoa Phượng Đỏ vốn đã được đầu tư từ nhiều năm trước và hiện không còn đủ sức đáp ứng nhu cầu gia tăng.
Hệ thống nhà ở của người dân trên đảo chủ yếu do Nhà nước xây dựng từ 20 đến 30 năm trước khi thực hiện chương trình di dân, nay đã xuống cấp. Không những vậy, Bạch Long Vĩ cùng Cát Hải còn là những địa bàn chịu ảnh hưởng nặng nề của biến đổi khí hậu và thời tiết cực đoan; tình trạng nước biển tràn qua đê bao gây ngập lụt kéo dài mỗi khi có triều cường hay bão lớn vẫn thường xuyên diễn ra, đe dọa sinh kế bền vững của cộng đồng cư dân.
Nhận diện rõ tiềm năng đằng sau những khó khăn chồng chất, trong định hướng quy hoạch đến năm 2045, UBND TP. Hải Phòng xác định việc định vị lại không gian kinh tế, nâng cấp hạ tầng giao thông và đẩy mạnh thu hút đầu tư vào phường Nguyễn Trãi, đặc khu Cát Hải và đặc khu Bạch Long Vĩ là nhiệm vụ trọng tâm để đưa các địa bàn này thành điểm tựa du lịch sinh thái, tâm linh và biển đảo hàng đầu.
Đối với phường Nguyễn Trãi, địa phương sở hữu hệ thống hồ Bến Tắm kỳ vĩ và chùa Thanh Mai – trung tâm Phật giáo quan trọng thuộc quần thể di sản thế giới Yên Tử - Vĩnh Nghiêm - Côn Sơn, Kiếp Bạc. Để đánh thức tiềm năng này, Hải Phòng dự kiến đầu tư các dự án giao thông trọng điểm kết nối tỉnh lộ 397B với đường tỉnh 354 (Quảng Ninh) và sang tỉnh Bắc Ninh nhằm phá vỡ thế cô lập. Thành phố cũng đẩy nhanh tiến độ dự án khu du lịch nghỉ dưỡng, sinh thái, thể thao hồ Bến Tắm, trùng tu chùa Thanh Mai, đồng thời triển khai đồng bộ các chương trình khuyến nông, khuyến lâm, hỗ trợ kinh tế tư nhân nhằm đưa Nguyễn Trãi trở thành hạt nhân phát triển du lịch khu vực Tây Bắc thành phố.
Tại vùng biển đảo phía Đông, đặc khu Cát Hải được định hướng ưu tiên thu hút nguồn vốn phát triển năng lượng sạch như điện gió, điện mặt trời hướng tới tự chủ năng lượng, đưa Cát Bà trở thành khu du lịch quốc gia và trung tâm du lịch sinh thái biển quốc tế.
Đối với đặc khu Bạch Long Vĩ, thành phố tập trung triển khai chiến lược tăng trưởng xanh, bảo tồn hệ sinh thái rừng biển, kết hợp đầu tư hạ tầng đồng bộ để phát triển du lịch biển nghỉ dưỡng cao cấp, đồng thời trở thành trung tâm hậu cần nghề cá và tìm kiếm cứu nạn trọng điểm phía Bắc.
Động lực cho bước chuyển mình này gắn liền với chính sách ưu đãi đầu tư theo khoản 8 Điều 22 Nghị định số 96/2026/NĐ-CP ngày 31/3/2026 của Chính phủ. Các dự án đăng ký đầu tư vào ba địa bàn trên sẽ được hưởng ưu đãi tối đa về thuế thu nhập doanh nghiệp, miễn thuế nhập khẩu máy móc, thiết bị tạo tài sản cố định và nguyên vật liệu sản xuất, cùng các mức miễn, giảm tiền thuê đất, tiền sử dụng đất và thuế sử dụng đất.
Đánh giá về định hướng bứt phá này, bà Nguyễn Hải Hà – Giám đốc Công ty CP Du lịch và Truyền thông Quốc tế Hải Hà nhận định: "Sự kết hợp hoàn hảo giữa tư duy quy hoạch không gian tầm nhìn dài hạn, hạ tầng giao thông kết nối đồng bộ và những cơ chế ưu đãi đặc thù chính là đòn bẩy chiến lược cho du lịch Hải Phòng.
Việc khơi thông 'điểm nghẽn' hạ tầng tại phường Nguyễn Trãi, đặc khu Cát Hải và Bạch Long Vĩ không chỉ trực tiếp nâng cao sinh kế, cải thiện toàn diện chất lượng cuộc sống cho người dân vùng khó khăn, mà còn mở ra không gian phát triển hoàn toàn mới. Đây là bước đi đúng đắn để hiện thực hóa mục tiêu đưa du lịch thành trụ cột kinh tế vững chắc, khẳng định vị thế trung tâm du lịch sinh thái và kinh tế biển hàng đầu cả nước."
.jpg "Kết nối nguồn lực doanh nghiệp, thúc đẩy du lịch Quảng Trị")