Dù phải đối mặt với hàng loạt “cơn gió ngược” từ toàn cầu, đứt gãy chuỗi cung ứng và áp lực chi phí leo thang, sản xuất công nghiệp Ninh Bình vẫn ghi nhận mức tăng trưởng ấn tượng 28,56%.
Kết quả này không chỉ đến từ tư duy quản trị linh hoạt, nỗ lực tự thân quyết liệt của cộng đồng doanh nghiệp nhằm hóa giải áp lực thị trường, mà còn có điểm tựa vững chắc từ tinh thần cải cách, đồng hành kiến tạo của bộ máy hành chính địa phương.
Công nghiệp gốc bứt phá, điểm tựa từ các khu sản xuất tập trung
Theo đánh giá của Sở Công Thương, 5 tháng đầu năm 2026, chỉ số sản xuất toàn ngành công nghiệp của tỉnh ước tăng 28,56% so với cùng kỳ năm trước. Trong đó, ngành khai khoáng tăng 27,20%. Công nghiệp chế biến, chế tạo tăng 28,94%. Sản xuất và phân phối điện tăng 10,87%.
Sự bứt phá đồng đều ở các ngành công nghiệp gốc có điểm tựa vững chắc từ năng lực nội tại của các khu sản xuất tập trung. Báo cáo mới nhất từ cơ quan quản lý đã cụ thể hóa kết quả này. Báo cáo tổng hợp trong tháng 5/2026 của Ban Quản lý cho thấy hoạt động sản xuất, kinh doanh của khối doanh nghiệp trong KCN vẫn giữ được nhịp tăng trưởng ổn định bất chấp các lực cản kinh tế như, tổng doanh thu toàn khối trong tháng ước đạt 42.487 tỷ đồng. Trong đó, xuất khẩu đạt khoảng 2.592 triệu USD và giá trị nhập khẩu đạt khoảng 2.898 triệu USD. Đóng góp ngân sách, giá trị nộp ngân sách địa phương của khối ước đạt 2.200 tỷ đồng.
Để duy trì đà tăng trưởng này, cơ quan quản lý đã chuyển đổi mạnh mẽ phương thức làm việc từ "quản lý" sang "phục vụ". Nhiều hội nghị kết nối cung - cầu lao động trực tiếp được tổ chức nhằm tháo gỡ tình trạng thiếu hụt lao động cục bộ khi doanh nghiệp mở rộng quy mô. Các tổ công tác liên ngành cũng liên tục làm việc tại hiện trường để hỗ trợ doanh nghiệp hoàn thiện nhanh các thủ tục về đầu tư, đánh giá tác động môi trường và cấp phép xây dựng, rút ngắn tối đa thời gian chờ đợi đưa dự án vào vận hành.
Doanh nghiệp chủ động vượt "gió ngược"
Trước khi có được lực đẩy vĩ mô ổn định, các doanh nghiệp tại Ninh Bình đã chủ động triển khai những chiến lược tự thân quyết liệt nhằm thích ứng với đà biến động của thị trường.
.jpg)
Điển hình như Nhà máy Giấy HKB - Hoa Lư (Cụm công nghiệp Văn Phong, xã Nho Quan) vẫn duy trì sản xuất ổn định trong bối cảnh thị trường khó khăn. Đi vào hoạt động từ năm 2020, doanh nghiệp đã từng bước mở rộng quy mô, nâng sản lượng năm 2025 đạt 155 nghìn tấn, vượt công suất thiết kế ban đầu (150 nghìn tấn/năm). Hiện tại, khoảng 75% sản lượng của nhà máy được xuất khẩu chủ yếu sang Trung Quốc và Singapore.
Ông Giang Văn Ánh, Tổng Giám đốc Công ty cho biết: Từ đầu năm 2026 đến nay, giá xăng dầu biến động liên tục khiến chi phí logistics tăng cao, tạo áp lực lớn cho hoạt động xuất nhập khẩu. Trước tình hình đó, doanh nghiệp lựa chọn tối ưu hóa sản xuất thay vì mở rộng dàn trải. Hiện mỗi ngày nhà máy tiếp nhận hơn 600 tấn nguyên liệu và xuất xưởng khoảng 500 tấn thành phẩm (tương đương gần 30 container).
Song song với đó, công ty tập trung cải tiến quy trình, nâng cao chất lượng sản phẩm hiện có để tiết giảm chi phí đầu tư và giữ vững thị trường xuất khẩu. Năm 2026, HKB - Hoa Lư đặt mục tiêu nâng sản lượng lên khoảng 170 nghìn tấn thông qua việc cải tạo hệ thống thiết bị, tối ưu công suất máy móc và ứng dụng phần mềm quản lý vào vận hành.
Cùng chung bối cảnh chuỗi cung ứng bị đứt gãy do xung đột địa chính trị, Công ty Cổ phần Phân lân Ninh Bình đang phải căng mình chống đỡ đà tăng giá phi mã của nguyên liệu đầu vào. Báo cáo kỹ thuật của doanh nghiệp chỉ ra hàng loạt chỉ số gia tăng: quặng Apatit tăng 16,9%, quặng secpentin tăng 20%, vỏ bao tăng 26%; đặc biệt nhóm bán thành phẩm và hóa chất phụ trợ tăng mạnh nhất với phân đạm tăng 45-50%, phân kali tăng 26% và phân lân trắng tăng tới 70%.
Để giải bài toán chi phí, công ty đã chủ động đa dạng hóa đối tác cung ứng vật tư nhằm bảo đảm tính liên tục của chuỗi sản xuất, đồng thời triển khai các giải pháp tiết giảm chi phí vận hành và cải tiến quy trình công nghệ để tối ưu hóa định mức tiêu hao.
Áp lực này cũng đang lan rộng sang khối chế biến, chế tạo trong các khu công nghiệp. Tại Công ty TNHH Quà tặng Gia đình Talent Fareast (KCN Hòa Xá), việc duy trì việc làm ổn định cho hàng trăm lao động trước sức ép lạm phát toàn cầu là một nỗ lực rất lớn. Bằng cách chủ động tiếp cận phân khúc khách hàng mới và linh hoạt sản xuất theo các đơn hàng quy mô nhỏ, doanh nghiệp vẫn bảo đảm dòng đơn hàng gối đầu liên tục, không để xảy ra tình trạng đứt quãng việc làm hay cắt giảm thu nhập của công nhân. Để phát triển bền vững, doanh nghiệp kiến nghị các chính sách vĩ mô cần tiếp sức mạnh mẽ hơn, đặc biệt là tối giản hóa thủ tục hành chính chuyên ngành nhằm giảm thiểu chi phí phi sản xuất.
Gỡ nút thắt - tiếp sức cho mạch mạch sản xuất bền vững
Bên cạnh những tín hiệu tích cực, cộng đồng doanh nghiệp vẫn đối mặt với nhiều khó khăn. Tại Công ty TNHH SRE Việt Nam (KCN Đồng Văn II) – doanh nghiệp FDI có vốn đầu tư hơn 10 triệu USD, chuyên sản xuất kim loại màu và kim loại quý, đóng góp ngân sách năm 2025 khoảng 50 tỷ đồng – tình trạng mất điện tần suất cao gần đây đang gây áp lực lớn.
Bà Lưu Thị Hiền, Phó Tổng Giám đốc Công ty cho biết, việc cung ứng điện không ổn định đã ảnh hưởng trực tiếp đến kế hoạch giao hàng theo hợp đồng. Đối với các doanh nghiệp FDI tham gia chuỗi cung ứng toàn cầu, bảo đảm nguồn điện ổn định là yếu tố sống còn, quyết định tiến độ sản xuất và uy tín chiến lược với các đối tác quốc tế.
Bên cạnh hạ tầng điện, vấn đề nhân sự cũng là thách thức lớn. Ông Toyama Noriyuki, Tổng Giám đốc Công ty Sumi Việt Nam (KCN Đồng Văn II) – doanh nghiệp có vốn đầu tư hơn 168 triệu USD, sử dụng gần 11 nghìn lao động sản xuất dây dẫn điện ô tô, xe máy – cho biết, đơn vị đang gặp khó khăn lớn trong việc tuyển dụng lao động cho các dự án tại KCN Đồng Văn và Thanh Liêm.
Để thu hút nhân lực từ các địa phương khác, Tổng Giám đốc Sumi Việt Nam kiến nghị tỉnh Ninh Bình cần tiếp tục quan tâm đầu tư dự án nhà ở gần KCN, đồng thời xây dựng các tuyến xe buýt kết nối KCN với khu vực nông thôn lân cận nhằm tạo thuận lợi cho người lao động di chuyển và ổn định cuộc sống.
Trước yêu cầu chuyển đổi công nghệ và các quy định mới về môi trường, phát thải, nhiều doanh nghiệp FDI hiện nay cũng đang chịu tác động không nhỏ.
Mới đây, Công ty Honda Việt Nam đã kiến nghị với tỉnh về việc triển khai Nghị định số 101/2026/NĐ-CP của Chính phủ quy định chi tiết một số điều và biện pháp hướng dẫn thi hành Luật Chuyển giao công nghệ. Theo doanh nghiệp, một số quy định liên quan đến danh mục công nghệ hạn chế chuyển giao và công nghệ cấm chuyển giao có thể ảnh hưởng tới hoạt động sản xuất, kinh doanh trong thời gian tới. Theo kiến nghị của doanh nghiệp, việc áp dụng các quy định hạn chế chuyển giao công nghệ đối với công nghệ sản xuất xe mô tô, xe gắn máy tiêu chuẩn khí thải Euro 4 có thể ảnh hưởng tới hoạt động sản xuất phục vụ xuất khẩu cũng như kế hoạch chuyển đổi công nghệ trong thời gian tới.
Trong bối cảnh nhiều biến động, cộng đồng doanh nghiệp công nghiệp tỉnh đã chứng minh khả năng thích ứng linh hoạt qua việc chủ động tổ chức sản xuất và giữ vững thị trường. Thực tiễn này cho thấy dư địa tăng trưởng của ngành chế biến, chế tạo vẫn rất lớn nếu nhận được sự hỗ trợ kịp thời. Thời gian tới, việc chính quyền địa phương tiếp tục đồng hành tháo gỡ khó khăn, ổn định môi trường sản xuất và củng cố niềm tin đầu tư sẽ là yếu tố then chốt để giữ vững vai trò động lực của ngành công nghiệp, đóng góp vào sự phát triển kinh tế chung của toàn tỉnh
