Với nhiều đề xuất chính sách ưu đãi đầu tư, hỗ trợ doanh nghiệp, dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về một số cơ chế, chính sách đặc thù phát triển du lịch Việt Nam kỳ vọng sẽ đưa du lịch phát triển mạnh mẽ.
Tại Kỳ họp thứ hai, Chính phủ vừa trình Quốc hội khóa XVI dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về một số cơ chế, chính sách đặc thù phát triển du lịch Việt Nam với bố cục gồm 14 điều với 7 nhóm chính sách nhằm tạo cơ chế, điều kiện thuận lợi cho phát triển du lịch.
Theo tờ trình của Chính phủ, nhóm chính sách thứ nhất tập trung vào ưu đãi, hỗ trợ đầu tư đối với các dự án du lịch. Dự thảo xác định địa bàn ưu tiên theo tinh thần Nghị quyết số 26-NQ/TW, đồng thời phân loại dự án theo các điều kiện tăng dần để áp dụng chính sách hỗ trợ, ưu đãi tương ứng, gồm dự án du lịch chất lượng cao, dự án du lịch động lực và dự án du lịch động lực mang tính chiến lược.
Cả 3 loại dự án này đều không bao gồm các hạng mục, hợp phần kinh doanh dịch vụ casino, trò chơi điện tử có thưởng, đặt cược và kinh doanh bất động sản. Nguyên tắc đặt ra là ưu đãi chỉ áp dụng đối với các hạng mục hoạt động du lịch.
Đối với các dự án du lịch cộng đồng, du lịch nông nghiệp, du lịch sinh thái và du lịch làng nghề quy mô vừa và nhỏ, dự thảo đề xuất hỗ trợ hạ tầng thiết yếu, đào tạo, bảo tồn văn hóa, chuyển đổi số và xúc tiến du lịch theo quyết định của HĐND cấp tỉnh.
Về chính sách hỗ trợ phát triển doanh nghiệp và liên kết cộng đồng trong hoạt động du lịch, dự thảo đề xuất thí điểm giảm tiền thuê đất đối với phần diện tích cảnh quan, cây xanh, mặt nước, không gian sử dụng chung không khai thác kinh doanh trực tiếp của khách sạn, khu nghỉ dưỡng từ 4 sao trở lên. Đồng thời hỗ trợ doanh nghiệp mở đường bay mới phục vụ du lịch; hỗ trợ liên kết giữa doanh nghiệp lữ hành, cơ sở lưu trú với các chủ thể sản xuất thông qua hợp đồng tiêu thụ dài hạn sản phẩm OCOP.
Cùng với các nội dung đã nêu, dự thảo nghị quyết cũng đề xuất hỗ trợ, ưu đãi các mô hình kinh doanh du lịch mới, có sự tham gia của cộng đồng dân cư, kinh doanh trên nền tảng số; phát triển du lịch giải trí, văn hóa, thể thao, kết hợp du lịch với chăm sóc sức khỏe, ứng dụng khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và chuyển đổi xanh.
Đối với việc thử nghiệm có kiểm soát một số mô hình hoạt động kinh doanh du lịch, dự thảo đề xuất áp dụng thủ tục rút gọn, cấp phép 1 lần đối với các tổ hợp biểu diễn nghệ thuật, trung tâm hòa nhạc, phố lễ hội và khu giải trí phức hợp quy mô lớn.
Về phát triển nguồn nhân lực du lịch, dự thảo đề xuất tập trung vào hỗ trợ đào tạo, bồi dưỡng nhân lực chất lượng cao và nhân lực chuyên sâu về đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, sáng tạo nội dung số, ngoại ngữ, kỹ năng nghề, quản trị du lịch; đồng thời chú trọng đào tạo nhân lực tại chỗ ở các địa bàn phát triển du lịch cộng đồng.
Về thị thực đặc biệt, dự thảo định hướng mở rộng miễn thị thực song phương đối với khách từ các thị trường trọng điểm; áp dụng chính sách thị thực linh hoạt, thí điểm có kiểm soát đối với người nước ngoài làm việc từ xa, khám chữa bệnh và chăm sóc sức khỏe dài ngày; tạo thuận lợi về giấy phép lao động, thị thực và tạm trú cho chuyên gia, nghệ sĩ nước ngoài làm việc tại các dự án du lịch.
Đáng chú ý, dự thảo cũng đề xuất ưu tiên bố trí vốn đầu tư cho hạ tầng thiết yếu và hạ tầng giao thông kết nối đa phương thức từ các cửa ngõ quốc tế đến các cực tăng trưởng, trung tâm du lịch và khu du lịch quốc gia. Ngân sách Trung ương cũng được định hướng ưu tiên bổ sung có mục tiêu cho các địa phương phát triển du lịch cộng đồng tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi, biên giới và hải đảo.
Tham gia góp ý dự thảo, quan tâm đến nội dung phân loại, điều kiện dự án du lịch được hưởng chính sách ưu đãi, hỗ trợ đầu tư phát triển du lịch, đại biểu Vũ Tiến Dũng, Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Thanh Hóa đề nghị rà soát các tiêu chí phân loại dự án theo hướng cụ thể, định lượng, khả thi; làm rõ căn cứ xác định quy mô vốn đầu tư tối thiểu và tỷ lệ vốn đầu tư dành cho du lịch, tránh quy định điều kiện quá cao, gây khó khăn cho doanh nghiệp trong nước và hạn chế khả năng tiếp cận chính sách của các mô hình du lịch quy mô vừa và nhỏ.
Cụ thể, về lĩnh vực nông nghiệp, nông thôn, đại biểu cho rằng, nghị quyết cần đáp ứng sự kỳ vọng trong đa dạng các nguồn thu từ kinh tế nông nghiệp, đồng thời góp phần bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa của địa phương, vùng miền, tăng giá trị thu nhập của người dân trên cùng 1 đơn vị diện tích.
Theo đó, khoản 6 Điều 5, cần được nghiên cứu thiết kế cơ chế, chính sách riêng, phù hợp với đặc thù của các dự án du lịch cộng đồng, du lịch nông nghiệp, du lịch sinh thái và du lịch làng nghề truyền thống… bởi đây là những loại hình du lịch dựa trên tài nguyên thiên nhiên, cảnh quan nông thôn, giá trị văn hóa, nghề truyền thống và tri thức bản địa; có lợi thế trong tạo việc làm tại chỗ, đa dạng hóa sinh kế, nâng cao thu nhập và thúc đẩy phát triển kinh tế nông thôn.
“Nếu áp dụng tiêu chí ưu đãi chủ yếu dựa vào quy mô vốn, diện tích đất và mức độ đầu tư xây dựng thì các mô hình do hộ gia đình, hợp tác xã, tổ hợp tác và cộng đồng dân cư tổ chức thực hiện sẽ khó tiếp cận chính sách”, đại biểu nêu rõ.
Theo đại biểu Vũ Tiến Dũng quy định về tiêu chí, điều kiện phải coi trọng mức độ tham gia của người dân, khả năng tạo việc làm và tăng thu nhập tại địa phương, giá trị bảo tồn văn hóa, nghề truyền thống, tri thức bản địa và hiệu quả bảo vệ môi trường. Đặc biệt, phải xác định cộng đồng dân cư là chủ thể thực sự của quá trình phát triển du lịch, chứ không chỉ là đối tượng được hưởng lợi.
Cùng với nội dung đã nêu, đại biểu cũng đề nghị bổ sung các chính sách hỗ trợ thiết thực, dễ tiếp cận về vốn, đào tạo kỹ năng, chuyển đổi số, quảng bá, kết nối thị trường, hoàn thiện hạ tầng thiết yếu, xử lý chất thải và bảo tồn các giá trị văn hóa bản địa.
Liên quan đến vấn đề này, đại biểu Lê Hoàng Anh, Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Gia Lai cho rằng, toàn bộ sức nặng tài khóa của dự thảo nghị quyết với Điều 4, 5, 6 và khoản 1 Điều 7 đang dồn vào ưu đãi thuế, đất cho dự án từ 3.000 đến 30.000 tỷ đồng. Còn những nút thắt thật thì chỉ dừng ở nguyên tắc, nhắc lại luật hoặc giao Chính phủ.
Do đó, đại biểu đề nghị cơ quan soạn thảo cân đối lại trọng tâm theo đúng yêu cầu “khu trú, đột phá, không dàn trải”, chuyển trọng tâm từ ưu đãi dựa trên lợi nhuận sang ưu đãi dựa trên chi phí cho khấu hao nhanh tài sản của hạng mục du lịch; chi phí đào tạo nhân lực, xúc tiến thị trường quốc tế được trừ 150-200% khi tính thuế.
Theo đại biểu, quy định như vậy vừa tạo động lực thật, vừa tương thích thuế tối thiểu toàn cầu.
