Đảm bảo an toàn thực phẩm: Siết chặt "lưới lọc" từ gốc đến vỉa hè

Sự vào cuộc đồng bộ, quyết liệt của các cơ quan quản lý nhà nước cùng ý thức tự giác của các doanh nghiệp và hộ kinh doanh chính là chìa khóa then chốt để tạo nên một lưới lọc vững chắc, bảo vệ quyền lợi và sức khỏe cho người lao động.

Xây dựng chuỗi cung ứng thực phẩm sạch từ gốc cho các khu công nghiệp và đô thị

Nhìn rộng ra toàn thành phố, công tác quản lý an toàn thực phẩm tại các địa phương đang được triển khai đồng bộ và quyết liệt nhằm tạo ra những chuyển biến tích cực rõ nét. Đơn cử như tại phường Hải An, địa bàn hiện có tới 707 cơ sở sản xuất, kinh doanh thực phẩm và dịch vụ ăn uống, bao gồm 113 cơ sở dịch vụ ăn uống, 317 cơ sở thức ăn đường phố, 227 cơ sở sản xuất kinh doanh thực phẩm và khu vực chợ Cát Bi sầm uất thu hút đông đảo du khách thập phương.

Chỉ tính riêng từ ngày 1 tháng 7 năm 2025 đến ngày 30 tháng 6 năm 2026, UBND phường Hải An đã tiến hành kiểm tra và giám sát 320 lượt cơ sở, qua đó kịp thời phát hiện và xử lý vi phạm đối với 3 cơ sở sản xuất, kinh doanh thực phẩm, dịch vụ ăn uống, nộp ngân sách Nhà nước số tiền 11 triệu đồng. Những kết quả bước đầu này đã góp phần nâng cao ý thức chấp hành pháp luật của các hộ kinh doanh, từng bước lập lại trật tự kỷ cương trong lĩnh vực an toàn thực phẩm trên địa bàn.

Bên cạnh Hải An, địa bàn phường Đồ Sơn cũng là một điểm sáng trong công tác quản lý khi nơi đây là trung tâm du lịch có gần 90 khách sạn, nhà hàng cùng 536 cơ sở sản xuất, kinh doanh, dịch vụ ăn uống, bếp ăn tập thể và thức ăn đường phố. Theo ông Nguyễn Quang Diện, Chủ tịch UBND phường Đồ Sơn, giai đoạn 2022 đến 2026, công tác quản lý nhà nước về an toàn thực phẩm trên địa bàn được triển khai nghiêm túc và đồng bộ. Nhờ vậy, từ ngày 1 tháng 7 năm 2025 đến nay, trên địa bàn phường Đồ Sơn không xảy ra các vụ ngộ độc thực phẩm, tình hình an toàn thực phẩm trên địa bàn luôn duy trì ổn định, tạo tâm lý an tâm cho du khách và người dân.

Song song với công tác quản lý tại các địa bàn dân cư và khu du lịch, bài toán cung ứng thực phẩm sạch từ gốc cho các khu công nghiệp cũng đòi hỏi những nỗ lực căn cơ từ các doanh nghiệp chế biến lớn. Mới đây, Đoàn giám sát chuyên đề của Đoàn đại biểu Quốc hội thành phố đã làm việc và khảo sát thực tế tại hai doanh nghiệp lớn về chế biến thực phẩm để lắng nghe những tâm tư, nguyện vọng cũng như tháo gỡ kịp thời các vướng mắc từ cơ sở.

Làm việc với Đoàn giám sát, đại diện Công ty Cổ phần Giống gia cầm Lượng Huệ cho biết doanh nghiệp hiện đang vận hành cơ sở giết mổ gia cầm với công suất lớn lên tới 1.000 con mỗi giờ, sản lượng tiêu thụ đạt từ 5.000 đến 8.000 con mỗi ngày, cung ứng bình quân từ 3.000 đến 4.000 tấn thịt gia cầm sơ chế và chế biến mỗi năm cho khoảng 450 khách hàng thường xuyên tại 10 tỉnh, thành phố thông qua hệ thống siêu thị, bếp ăn bán trú và các chuỗi thức ăn nhanh uy tín.

Tuy nhiên, đại diện Công ty Cổ phần Giống gia cầm Lượng Huệ cũng nêu rõ những vướng mắc lớn về thủ tục kiểm dịch động vật vận chuyển ban đêm ra khỏi địa bàn cấp tỉnh, điều này thường gây chậm trễ đơn hàng và làm hao hụt đáng kể trọng lượng sản phẩm. Đồng thời, doanh nghiệp cũng gặp nhiều ách tắc trong việc tìm địa điểm di dời cơ sở giết mổ vào Khu công nghiệp Gia Lộc do vướng các quy định cứng về khoảng cách tối thiểu theo Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia QCVN 01-150:2017/BNNPTNT.

Tiếp nối chương trình khảo sát, Đoàn giám sát tiếp tục làm việc tại Công ty Cổ phần Chế biến thực phẩm xanh Vinh Phát tọa lạc tại cụm công nghiệp thuộc phường Kiến An, với quy mô nhà xưởng gần 3.200 mét vuông, chuyên hoạt động giết mổ gia súc, gia cầm và chế biến các sản phẩm thịt đa dạng như giò, chả, xúc xích, chân gà chao dầu. Trong 9 tháng đầu năm 2026, doanh nghiệp này đã đạt sản lượng gần 600 tấn với doanh thu vượt mức 71 tỷ đồng nhờ áp dụng triệt để hệ thống quản lý chất lượng theo tiêu chuẩn HACCP và duy trì hiệu quả dây chuyền sản xuất khép kín một chiều.

Dù đạt được những thành tựu đáng khích lệ trong sản xuất kinh doanh, đại diện Công ty Cổ phần Chế biến thực phẩm xanh Vinh Phát cũng thẳng thắn chia sẻ những áp lực tài chính không nhỏ khi phải duy trì liên tục các điểm kiểm soát tới hạn theo tiêu chuẩn HACCP trong bối cảnh thị trường có nhiều biến động phức tạp.

Khó khăn lớn nhất hiện nay của doanh nghiệp là việc kiểm soát nguồn nguyên liệu đầu vào từ các hộ chăn nuôi nhỏ lẻ, do bà con nông dân còn gặp nhiều vướng mắc trong thủ tục cấp giấy cam kết sản xuất an toàn, khiến cho việc chứng minh nguồn gốc chuỗi cung ứng sạch bị gián đoạn. Bên cạnh đó, trong mô hình chính quyền địa phương hai cấp, công tác phối hợp xử lý sự cố hạ tầng tại hiện trường của cấp cơ sở đôi lúc vẫn còn diễn ra chậm trễ, ảnh hưởng đến hoạt động sản xuất của đơn vị.

Quyết tâm hành động

Lắng nghe những trăn trở và kiến nghị từ phía các doanh nghiệp, ông Lã Thanh Tân, Phó Trưởng đoàn chuyên trách Đoàn đại biểu Quốc hội thành phố đã ghi nhận và đánh giá cao sự chủ động đầu tư hạ tầng đồng bộ của cả hai công ty, đồng thời yêu cầu các đơn vị tiếp tục siết chặt kiểm soát nội bộ từ khâu nguyên liệu đầu vào đến thành phẩm cuối cùng, tuyệt đối không để xảy ra bất kỳ sự cố đáng tiếc nào về mất an toàn thực phẩm.

Ông Lã Thanh Tân cũng đề nghị các sở ngành liên quan như Sở Nông nghiệp và Môi trường, Sở Y tế, Sở Công Thương cần tích cực phối hợp tháo gỡ các vướng mắc, đơn giản hóa các thủ tục xác nhận cho những vùng chăn nuôi vệ tinh và đẩy mạnh hơn nữa công tác kết nối tiêu thụ nông sản an toàn trên thị trường.

Những kiến nghị thiết thực về cơ chế chính sách, nguồn vốn tín dụng cũng như việc phân định trách nhiệm quản lý cụ thể trong mô hình chính quyền hai cấp sẽ được Đoàn tổng hợp đầy đủ để kiến nghị các cơ quan Trung ương xem xét hoàn thiện thể chế, qua đó phục vụ hiệu quả cho công tác sửa đổi Luật An toàn thực phẩm trong thời gian tới.

Bức tranh an toàn thực phẩm tại thành phố vẫn tồn tại khoảng tối quanh khu công nghiệp như SPAC Việt Nam, cụm công nghiệp Cẩm Thượng, Tràng Duệ, VSIP, DEEP C, Lai Vu và Thạch Khôi. Giờ tan tầm, hàng quán tự phát vây kín cổng doanh nghiệp. Chỉ với 10.000 đến 30.000 đồng, công nhân dễ dàng mua bánh mì, xôi hay bánh đa cá tại các quầy dựng tạm bợ.

Vệ sinh tại đây đang ở mức báo động. Quầy hàng dùng bạt quây sơ sài, nồi nước dùng đặt sát lòng đường bụi bặm, bát đũa ngổn ngang. Người bán không đeo găng tay, kéo khẩu trang xuống cằm, còn pate, rau củ, xúc xích và ruốc bày lộ thiên trong chậu nhựa hứng trọn khói xe. Các hàng quán này còn lấn chiếm vỉa hè, xả nước thải ra cống rãnh, gây ùn tắc giao thông và ô nhiễm.

Được biết, thành phố Hải Phòng hiện có hơn 8.400 cơ sở dịch vụ ăn uống, hơn 7.200 cơ sở thức ăn đường phố và trên 1.000 bếp ăn tập thể trường học. Lực lượng chức năng đã kiểm tra 798 cơ sở, xử phạt 48 trường hợp vi phạm với tổng số tiền hơn 837 triệu đồng, lấy 173 mẫu thực phẩm kiểm nghiệm và phát hiện 13 mẫu nước uống đóng chai, nước đá không đạt chỉ tiêu vi sinh.

Trước thực trạng nhiều hàng quán vỉa hè quanh các khu công nghiệp còn tiềm ẩn nguy cơ cao về mất vệ sinh an toàn thực phẩm, ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe của hàng vạn công nhân, các cơ quan chức năng của thành phố đang thể hiện sự quyết liệt trong công tác quản lý, thanh kiểm tra và xử lý vi phạm.

Nhằm lập lại trật tự kỷ cương, kiên quyết không để xảy ra các sự cố ngộ độc đáng tiếc, Giám đốc Sở Y tế Hải Phòng, Lê Minh Quang khẳng định, lực lượng chức năng tiếp tục phối hợp với các địa phương tăng cường kiểm tra đột xuất, xử lý nghiêm và công khai cơ sở vi phạm, nhất là quanh khu công nghiệp. Song song với thanh kiểm tra, ngành y tế đẩy mạnh tuyên truyền nâng cao ý thức cho người kinh doanh và người lao động.

Kiểm soát chặt chẽ từ vỉa hè đến nhà máy lớn chính là chìa khóa bảo vệ sức khỏe người lao động, tạo lưới lọc vững chắc góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế xã hội bền vững.