Vào ngày 15/3/2026, cử tri cả nước sẽ bước vào sự kiện chính trị trọng đại, tham gia cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026 - 2031.
Trong bối cảnh đất nước đang chuyển mình mạnh mẽ sau Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIV, cuộc bầu cử lần này không chỉ là ngày hội lớn của toàn dân, nơi quyền làm chủ được thể hiện sâu sắc qua từng lá phiếu, mà còn mang những đổi mới mang tính bước ngoặt cả về quy trình tổ chức lẫn tiêu chuẩn nhân sự. Đây là tiền đề đặc biệt quan trọng để kiện toàn bộ máy nhà nước, bảo đảm tính đồng bộ, liên tục và kiến tạo một cơ quan dân cử thực sự đổi mới, đáp ứng đòi hỏi khắt khe của kỷ nguyên vươn tầm.
Những điểm nhấn nổi bật
Để chuẩn bị cho sự kiện chính trị đặc biệt quan trọng này, Bộ Chính trị đã sớm ban hành Chỉ thị số 46-CT/TW ngày 16/5/2025 về lãnh đạo cuộc bầu cử, tiếp đó là Chỉ thị số 28/CT-TTg ngày 18/9/2025 của Thủ tướng Chính phủ nhằm chỉ đạo sát sao công tác tổ chức thực hiện ở các cấp, các ngành.
.jpg)
Một trong những điểm nhấn quan trọng nhất là việc rút ngắn thời gian tổ chức bầu cử sớm hai tháng so với các nhiệm kỳ trước, giúp kịp thời phân công lãnh đạo cấp cao và ổn định hệ thống chính trị.
Theo Tổng Thư ký Quốc hội Lê Quang Mạnh, điều này không chỉ tối ưu hóa quy trình mà còn phù hợp với bối cảnh vận hành mới của hệ thống, đặc biệt khi lần đầu tiên áp dụng mô hình chính quyền địa phương hai cấp sau sắp xếp đơn vị hành chính. Phạm vi quản lý rộng hơn, dân số lớn hơn đòi hỏi đại biểu phải có năng lực điều hành cao, từ đó tác động trực tiếp đến cơ cấu phân bổ số lượng đại biểu và tổ chức hiệp thương.
Quy trình bầu cử cũng được tinh gọn đáng kể, với thời gian từ nộp hồ sơ đến ngày bầu cử giảm từ 70 ngày xuống còn 42 ngày, các mốc hiệp thương và công bố danh sách ứng cử viên linh hoạt hơn, đảm bảo tính thực tiễn mà không đánh mất tính nghiêm ngặt.
Đổi mới nổi bật khác nằm ở hình thức tiếp xúc cử tri đa dạng, lần đầu tiên áp dụng Luật số 83/2025 sửa đổi Luật Bầu cử, cho phép tổ chức hội nghị trực tuyến hoặc kết hợp trực tiếp - trực tuyến. Điều này không chỉ tăng cường tương tác trong kỷ nguyên số mà còn giảm áp lực hành chính, đặc biệt ở vùng sâu, vùng xa. Ứng dụng định danh quốc gia VNeID được triển khai mạnh mẽ để lập danh sách và in thẻ cử tri, đảm bảo tính chính xác tuyệt đối.
Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Thanh nhấn mạnh rằng, việc đẩy mạnh chuyển đổi số trong bầu cử là bước tiến quan trọng, giúp hiện đại hóa phương thức nhưng vẫn ưu tiên chất lượng đại biểu lên hàng đầu. Tại các địa phương như Đắk Lắk hay Lâm Đồng, không khí chuẩn bị đã rộn ràng, với cử tri miền núi và hải đảo tham gia bỏ phiếu sớm, thể hiện tinh thần trách nhiệm cao.
Tiêu chuẩn nhân sự mới
Về công tác nhân sự, cuộc bầu cử đặt trọng tâm vào việc siết chặt tiêu chuẩn đại biểu, nhấn mạnh bản lĩnh chính trị, phẩm chất đạo đức và chống tham nhũng. Ông Vũ Văn Tiến, Ủy viên Đoàn Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, cho biết: “Trọng tâm của Hướng dẫn số 36 là việc siết chặt tiêu chuẩn của đại biểu, trong đó yêu cầu về bản lĩnh chính trị được đặt lên hàng đầu gồm tuyệt đối trung thành, kiên quyết đấu tranh bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng và Hiến pháp, pháp luật về phẩm chất đạo đức, lối sống. Người ứng cử phải gương mẫu, trong sáng, nghiêm túc kê khai tài sản, thu nhập và kiên quyết không cơ hội, tham vọng, quyền lực cục bộ, bè phái, tham nhũng, lãng phí, tiêu cực, lợi ích nhóm”.
.jpg)
Đồng thời, ông cũng nhấn mạnh việc khuyến khích giới thiệu chuyên gia đầu ngành về khoa học công nghệ, chuyển đổi số, doanh nhân xuất sắc, nhằm nâng cao chất lượng hoạt động của Quốc hội và HĐND. Dự kiến tăng số lượng đại biểu Quốc hội hoạt động chuyên trách lên 140 người ở trung ương, phản ánh hướng chuyên nghiệp hóa nghị trường.
Vai trò giám sát của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam được khẳng định mạnh mẽ, với kế hoạch giám sát toàn diện từ hiệp thương đến lấy ý kiến cử tri nơi cư trú, đảm bảo sàng lọc công tâm và minh bạch. Ông Vũ Văn Tiến khẳng định: “Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tạo không gian để người ứng cử trình bày chương trình hành động một cách công khai, đồng thời lắng nghe giải pháp để giải đáp những băn khoăn, nguyện vọng chính đáng của người dân”. Theo ông, điều này góp phần củng cố niềm tin xã hội, biến bầu cử thành biểu tượng của khối đại đoàn kết toàn dân tộc.
Trong bối cảnh xã hội không ngừng biến động, sự kỳ vọng của người dân cũng trở nên thực tế và sâu sắc hơn bao giờ hết. Qua quan sát thực tiễn tại thành phố Hải Phòng và nhiều địa phương, ông Vũ Văn Tiến chia sẻ rằng cử tri hiện nay đặc biệt quan tâm đến các vấn đề dân sinh sát sườn như hệ thống y tế, giáo dục, bài toán việc làm cho thanh niên, nhà ở cho người lao động, cũng như việc giải quyết dứt điểm các vấn đề nhức nhối về môi trường, thực phẩm bẩn và các dự án chậm tiến độ. Cử tri khao khát và trông đợi những đại biểu có đủ bản lĩnh để dũng cảm đấu tranh với sự trì trệ, có đủ trí tuệ để đề xuất các chính sách bứt phá cho địa phương và đất nước.
Nhắc lại thông điệp quyết liệt của Tổng Bí thư Tô Lâm về việc “làm thế nào để chúng ta họp ít hơn, làm việc, hành động nhiều hơn, ít khẩu hiệu hơn, nhiều kết quả hơn”, ông Tiến khẳng định đây chính là kim chỉ nam tối thượng cho mọi hành động của người đại biểu dân cử. Mỗi đại biểu cần phải lấy sự ấm no, hạnh phúc của nhân dân làm thước đo, phải giữ vững lời hứa, biến cam kết thành kỷ luật và trách nhiệm đến cùng trước cử tri. Đối mặt với công cuộc hội nhập và chuyển đổi số, ông nhấn mạnh phẩm chất quan trọng nhất của một đại biểu hiện đại chính là sự liêm chính, tư duy đổi mới và khả năng ứng dụng công nghệ để mở rộng kênh thấu hiểu hơi thở cuộc sống, minh bạch hóa việc xử lý kiến nghị của người dân.
Chia sẻ trên cương vị là một người lần đầu ứng cử đại biểu Quốc hội khóa XVI tại Hải Phòng, ông Vũ Văn Tiến cam kết nếu trúng cử sẽ luôn gắn bó mật thiết với nhân dân, không ngừng rèn luyện năng lực, kiên quyết nói đi đôi với làm. Ông sẽ nỗ lực kiến nghị các cơ chế, chính sách đột phá nhằm giúp thành phố Hải Phòng bứt phá mạnh mẽ trong không gian phát triển mới, vươn mình trở thành đô thị hiện đại, thông minh, giàu bản sắc, phấn đấu cơ bản đạt các tiêu chí của một đô thị đặc biệt vào năm 2030. Mục tiêu cốt lõi trong chương trình hành động của ông là tập hợp rộng rãi tầng lớp xã hội tạo thành sức mạnh nội sinh, góp phần xây dựng pháp luật, hoàn thiện thể chế từ chính thực tiễn đời sống, lấy khó khăn của người dân và doanh nghiệp làm điểm xuất phát cho mọi chính sách kiến nghị.