ĐẦU TƯ CÔNG NGHIỆP BẮC BỘ: Cần đổi mới tư duy

Đây là nhấn mạnh của Phó Chủ tịch Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) tại Diễn đàn: “Xu hướng đầu tư Công nghiệp Bắc bộ - Cơ hội và Thách thức 2026” do Tạp chí Diễn đàn Doanh nghiệp phối hợp với UBND TP Hải Phòng tổ chức chiều 15/4.

Chia sẻ tại Diễn đàn, Phó Chủ tịch Hoàng Quang Phòng cho biết, trong những năm gần đây, công nghiệp sản xuất tiếp tục giữ vai trò trụ cột của nền kinh tế Việt Nam, cả về tăng trưởng, xuất khẩu và thu hút đầu tư. Năm 2025, toàn ngành công nghiệp đóng góp khoảng 31,6% GDP, trong đó riêng khu vực chế biến – chế tạo chiếm 24,4% GDP, khẳng định vai trò trung tâm của sản xuất trong cấu trúc kinh tế quốc gia. Đà phục hồi được thể hiện rõ qua chỉ số sản xuất công nghiệp (IIP).

Năm 2025, IIP tăng khoảng 10,1% so với năm trước; trong đó ngành chế biến – chế tạo tăng tới 11,1%, cho thấy xu hướng mở rộng mạnh mẽ của các lĩnh vực sản xuất có giá trị gia tăng cao. Sản xuất – chế biến tiếp tục là điểm đến hấp dẫn nhất của dòng vốn FDI.

Trong 11 tháng năm 2025, tổng vốn FDI đăng ký đạt 33,69 tỷ USD, trong đó lĩnh vực chế biến – chế tạo chiếm tới 82,9% tổng vốn thực hiện. Điều này phản ánh rõ vị thế của Việt Nam như một cứ điểm sản xuất chiến lược trong chuỗi cung ứng toàn cầu, đặc biệt trong các ngành điện tử, linh kiện, cơ khí chính xác và công nghiệp hỗ trợ.

“Trên cơ sở đà tăng trưởng 2024–2025, năm 2026 được dự báo tiếp tục là năm tăng trưởng tích cực của ngành sản xuất, với mức tăng IIP ước đạt 7–9%. Dù tốc độ có thể chậm lại do quy mô nền sản xuất đã lớn hơn, xu hướng chủ đạo sẽ là chuyển dịch từ tăng trưởng theo chiều rộng sang chiều sâu”, Phó Chủ tịch Hoàng Quang Phòng chia sẻ.

Đồng thời cho hay, Bắc Bộ là vùng đất đầy tiềm năng, trong đó, Hải Phòng được coi là đất lành liên tục đón các tập đoàn đa quốc gia – các đại bàng lớn về làm tổ. TP Hải Phòng hiện đứng trong Top đầu những địa phương thu hút FDI lớn nhất cả nước với 1.000 dự án FDI đến từ 40 quốc gia, vùng lãnh thổ, số vốn FDI lũy kế đạt 33,8 tỷ USD. Tỷ lệ lấp đầy các khu công nghiệp (KCN), KKT trên địa bàn thành phố đạt hơn 70%.

Theo Phó Chủ tịch Hoàng Quang Phòng, đến nay, gần 40 năm thu hút đầu tư FDI và phát triển công nghiệp, các địa phương trong vùng Bắc Bộ đều có KCN và tỷ lệ lấp đầy vẫn là ưu tiên hàng đầu hơn là các ưu tiên chính sách về tiêu chí môi trường và xã hội. Do vậy, phát triển công nghiệp bằng các mô hình KCN truyền thống không còn phù hợp trong bối cảnh mới như chuyển đổi số, ứng dụng công nghệ 4.0, tiêu dùng bền vững và sức khỏe người lao động trở thành vốn quý của xã hội.

“Cần thẳng thắn nhìn nhận, vùng Bắc Bộ đang gặp nhiều khó khăn để thực hiện mục tiêu phát triển nhanh, bền vững; đặc biệt trong việc phát triển đầu tư công nghiệp. Việc thiếu liên kết trong chiến lược phát triển công nghiệp, thu hút đầu tư là vấn đề cấp bách, cần được tháo gỡ. Đồng thời, các địa phương trong vùng cần đổi mới tư duy về phát triển công nghiệp trong bối cảnh mới

Cấu trúc lại đầu tư công nghiệp trong vùng theo hướng phát triển các ngành công nghiệp chủ lực, mũi nhọn dựa trên hàm lượng khoa học - công nghệ cao, đổi mới sáng tạo, nghiêu cứu và phát triển… để đổi mới mô hình tăng trưởng là yêu cầu cấp thiết đối với vùng Bắc Bộ hiện nay”, Phó Chủ tịch Hoàng Quang Phòng nhấn mạnh.

Đồng thời khuyến nghị, vùng cần xác định lại ngành công nghiệp mũi nhọn, sản phẩm mũi nhọn và sản phẩm chủ lực của vùng, cũng như xác định vị trí sản xuất, nơi cung ứng công nghiệp hỗ trợ để hình thành chuỗi liên kết sản phẩm tạo ra bước đột phá trong cung ứng và tiêu thụ.

Đối với các ngành công nghiệp nền tảng, đòi hỏi đầu tư ban đầu lớn, thời gian thu hồi vốn dài nên có sự hỗ trợ của Nhà nước và có cơ chế ưu đãi. Các tỉnh, thành phố cần tập trung vào vùng kinh tế có thế mạnh công nghiệp tiên phong, có khả năng dẫn dắt tạo bước đột phá, hỗ trợ các vùng khác về lĩnh vực này.

Cùng với đó, vùng cần thực hiện nhiệm vụ cơ cấu lại nền kinh tế dựa theo phân bổ nguồn lực của vùng (theo từng tỉnh), xây dựng các chỉ tiêu công nghiệp rõ ràng, tránh tình trạng xây dựng các chỉ tiêu công nghiệp rập khuôn tạo sức ép không cần thiết khi thực hiện phấn đấu các chỉ tiêu công nghiệp.

Phó Chủ tịch Hoàng Quang Phòng cho rằng, để phát triển bền vững trong việc đầu tư công nghiệp, vùng cần kiến tạo hệ sinh thái hiệu quả cho việc chuyển đổi và phát triển các ngành hiện hữu theo cách tiếp cận hiệu quả, đổi mới sáng tạo gắn với yếu tố công nghệ thông tin và truyền thông. Từng bước cấu trúc lại các khu công nghiệp, nhất là các khu công nghiệp có vị trí gần trung tâm các thành phố trong vùng theo hướng khu công nghiệp sinh thái.

Đây là mô hình thích hợp dài hạn và bền vững cho giai đoạn hậu công nghiệp của các khu chế xuất - KCN của vùng; đồng thời, sẽ định hướng dài hạn theo mô hình khu công nghiệp sinh thái với các biến thể kết hợp liên quan đô thị, thương mại, dịch vụ.

Việc cơ cấu lại cũng là cuộc cách mạng thay đổi cả về cơ chế quản lý vận hành và điều phối của Nhà nước trong một nền kinh tế thị trường bình đẳng và minh bạch. Vì vậy, liên kết vùng để cơ cấu lại nền kinh tế, chuyển đổi mô hình tăng trưởng là một nhiệm vụ mới, đòi hỏi phải có định hướng mới trong phân công và hợp tác giữa các địa phương trong vùng.

Ghi nhận và biểu dương việc Tạp chí Diễn đàn Doanh nghiệp phối hợp với VIMF tổ chức chuỗi diễn đàn tại Hải Phòng – TP Hồ Chí Minh – Bắc Ninh là đúng thời điểm, đúng trọng tâm và có giá trị thực tiễn cao, Phó Chủ tịch Hoàng Quang Phòng bày tỏ, chuỗi Diễn đàn 2026 không chỉ là sự kiện chuyên môn, mà là nền tảng đối thoại chiến lược, góp phần đưa công nghiệp Việt Nam bước sang giai đoạn phát triển bền vững hơn và hội nhập sâu hơn.

Đồng thời tin tưởng, chuỗi Diễn đàn và mở màn là Diễn đàn: “Xu hướng đầu tư công nghiệp Bắc Bộ - cơ hội và thách thức 2026” sẽ trở thành kênh kết nối chính sách – doanh nghiệp – nhà đầu tư – công nghệ; thúc đẩy chuyển dịch sang sản xuất giá trị cao cho toàn vùng nói chung và Hải Phòng nói riêng để từ đó nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp Việt trong chuỗi toàn cầu.