Chính sách - Quy hoạch

Đề án 1 triệu căn nhà ở xã hội tăng tốc về đích

Phương Uyên • 20/08/2026 21:18

Số lượng dự án nhà ở xã hội đã hoàn thành, khởi công, chấp thuận chủ trương đầu tư đến nay đạt 77% so với chỉ tiêu đã đặt ra tại Đề án Đầu tư xây dựng ít nhất 01 triệu căn nhà ở xã hội.

Bộ Xây dựng vừa có báo cáo kết quả thực hiện Đề án: "Đầu tư xây dựng ít nhất 1 triệu căn hội nhà ở xã hội cho đối tượng thu nhập thấp, công nhân khu công nghiệp giai đoạn 2021 - 2030", đề xuất điều chỉnh Đề án và giao chỉ tiêu phát triển nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê.

Chính phủ đã điều chỉnh nâng chỉ tiêu của cả Đề án "Đầu tư xây dựng ít nhất 1 triệu căn nhà ở xã hội cho đối tượng thu nhập thấp, công nhân khu công nghiệp giai đoạn 2021-2030" từ 1.062.200 căn lên 1.140.600 căn.

Ngày 03/4/2023, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định số 338/QĐ- TTg phê duyệt Đề án "Đầu tư xây dựng ít nhất 01 triệu căn hộ nhà ở xã hội cho đối tượng thu nhập thấp, công nhân khu công nghiệp giai đoạn 2021 - 2030".

Ngày 12/01/2026, Chính phủ ban hành Nghị quyết số 07/NQ-CP về việc giao chỉ tiêu phát triển nhà ở xã hội cho các địa phương giai đoạn 2026 – 2030, theo đó đã điều chỉnh nâng chỉ tiêu của cả Đề án từ 1.062.200 căn lên 1.140.600 căn.

Lũy kế đến nay, cả nước có 875 dự án nhà ở xã hội đang được triển khai với quy mô 773.457 căn với tổng mức đầu tư khoảng 637.019 tỷ đồng, trong đó: 289 dự án hoàn thành, quy mô 197.805 căn với tổng mức đầu tư khoảng 162.912 tỷ đồng; 270 dự án đã khởi công xây dựng, đang triển khai với quy mô 270.409 căn, với tổng mức đầu tư khoảng 222.709 tỷ đồng; 316 dự án được chấp thuận chủ trương đầu tư, quy mô 305.243 căn, với tổng mức đầu tư khoảng 251.938 tỷ đồng.

Như vậy, số lượng dự án đã hoàn thành, khởi công, chấp thuận chủ trương đầu tư đến nay đạt 77% so với chỉ tiêu đã đặt ra tại Đề án 01 triệu căn hộ nhà ở xã hội.

Qua theo dõi một số địa phương có kết quả thực hiện tốt như TP. Hải Phòng, TP. Đà Nẵng, Thái Nguyên, Hưng Yên, Bắc Ninh, Thanh Hóa, Nghệ An, Khánh Hòa, Cà Mau...

Về nguồn vốn, đến 31/5/2026, tổng nguồn vốn chương trình cho vay nhà ở xã hội tại Ngân hàng Chính sách xã hội đạt 25.054 tỷ đồng (bao gồm cả nguồn vốn nhận uỷ thác từ địa phương). Trong đó: Nguồn vốn ngân sách nhà nước cấp (50%) là 7.380 tỷ đồng; Nguồn vốn Ngân hàng Chính sách xã hội huy động (50%) là 7.380 tỷ đồng; Nguồn vốn thuộc Chương trình phục hồi và phát triển kinh tế - xã hội là 7.698 tỷ đồng; Nguồn vốn nhận uỷ thác từ ngân sách địa phương là 2.596 tỷ đồng.

Đến 31/5/2026, Ngân hàng Chính sách xã hội đã giải ngân 32.059 tỷ đồng cho 69.204 khách hàng vay vốn, trong đó có 20.813 trường hợp mua, thuê mua nhà ở xã hội, 48.391 trường hợp xây dựng, cải tạo nhà ở; tổng dư nợ chương trình cho vay nhà ở xã hội đạt 22.919 tỷ đồng, tăng 2.363 tỷ đồng so với năm 2025, với 56.982 khách hàng đang còn dư nợ.

Đến hết tháng 7/2026, cả nước có 875 dự án nhà ở xã hội đang được triển khai với quy mô 773.457 căn.

Nhằm tạo nguồn vốn bền vững, dài hạn cho phát triển nhà ở xã hội, Quốc hội ban hành Nghị quyết số 201/2025/QH15 ngày 29/5/2025 thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc thù phát triển nhà ở xã hội; Chính phủ ban hành Nghị định số 302/2025/NĐ-CP ngày 19/11/2025 quy định chi tiết về Quỹ nhà ở quốc gia. Đây là Quỹ tài chính nhà nước ngoài ngân sách được thành lập để đầu tư xây dựng nhà ở xã hội, đầu tư xây dựng hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội của dự án đầu tư xây dựng nhà ở xã hội, tạo lập nhà ở xã hội để cho thuê, nhà ở cho cán bộ, công chức, viên chức, người lao động thuê.

Đến nay, đã có 25/34 địa phương đã hoàn thành việc thành lập Quỹ nhà ở địa phương, 09 địa phương đang hoàn thiện các thủ tục giao quỹ tài chính hiện có trên địa bàn thực hiện chức năng, nhiệm vụ của Quỹ nhà ở địa phương.

Tuy nhiên, Bộ Xây dựng cũng chỉ rõ những tồn tại, hạn chế trong việc phát triển nhà ở xã hội như: Một số địa phương chưa thực sự quan tâm đến công tác phát triển nhà ở xã hội, chưa bố trí ngân sách địa phương để thực hiện công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư, đầu tư hạ tầng kỹ thuật để có quỹ đất sạch, giao chủ đầu tư thực hiện dự án.

Mặc dù hầu hết các địa phương đã quan tâm, chủ động bố trí quỹ đất phát triển nhà ở xã hội, tuy nhiên nhiều vị trí quỹ đất được quy hoạch nằm cách xa khu vực trung tâm đô thị, xa các khu/cụm công nghiệp. Mạng lưới giao thông kết nối kém phát triển, gây khó khăn cho việc đi lại, sinh hoạt và làm việc của người dân.

Công tác giải quyết thủ tục hành chính trong lĩnh vực đầu tư, đất đai, xây dựng, nhà ở, ở một số địa phương còn chậm, kéo dài; việc phối hợp giải quyết thủ tục giữa các cơ quan quản lý nhà nước chưa thực sự đồng bộ, dẫn đến làm tăng thời gian chuẩn bị đầu tư và chi phí của doanh nghiệp.

Việc tiếp cận nguồn vốn tín dụng hỗ trợ của các ngân hàng còn khó khăn, thiếu nguồn vốn ưu đãi của Nhà nước trong khi dự án đầu tư xây dựng nhà ở nói chung, nhà ở xã hội nói riêng đòi hỏi vốn đầu tư lớn, thời gian thu hồi vốn chậm, đặc biệt là nhà ở cho thuê. Nguồn vốn đầu tư xây dựng nhà ở xã hội từ ngân sách còn hạn chế, không đáp ứng được nhu cầu thực tế.

Bộ Xây dựng yêu cầu đến năm 2030, phải hoàn thành hoặc vượt chỉ tiêu Đề án và chỉ tiêu phát triển nhà ở cho thuê nhằm tạo sự chuyển dịch mạnh mẽ cơ cấu sản phẩm nhà ở, xác định nhà ở cho thuê là trụ cột chiến lược.

Các địa phương căn cứ chỉ tiêu phát triển nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê được giao, thực hiện hoàn thành hoặc vượt chỉ tiêu để góp phần hoàn thành mục tiêu chung của cả nước.