Trong quá trình sửa đổi Luật Đầu tư, quy định về thời hạn hoạt động của dự án tiếp tục được kiến nghị bổ sung tiêu chí cụ thể, đồng thời tháo gỡ vướng mắc đối với dự án chuyển nhượng từ nhà đầu tư nước ngoài sang trong nước.
Luật Đầu tư đang được sửa đổi, bổ sung nhằm tiếp tục hoàn thiện khung pháp lý, tháo gỡ những vướng mắc phát sinh trong quá trình triển khai dự án và tạo thuận lợi hơn cho hoạt động đầu tư, kinh doanh. Trong đó, Dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đầu tư (Dự thảo) đề xuất điều chỉnh quy định về thời hạn hoạt động của dự án đầu tư.
Theo Dự thảo, thời hạn hoạt động của dự án đầu tư ngoài khu kinh tế không quá 50 năm. Trường hợp dự án thực hiện tại địa bàn có điều kiện kinh tế - xã hội khó khăn, đặc biệt khó khăn hoặc có vốn đầu tư lớn nhưng thu hồi vốn chậm, thời hạn hoạt động có thể dài hơn nhưng không quá 70 năm.
VCCI cho rằng quy định này có thể tạo thêm dư địa cho những dự án có quy mô vốn lớn, thời gian thu hồi vốn dài. Tuy nhiên, pháp luật hiện chưa có tiêu chí cụ thể để xác định thế nào là dự án “có vốn đầu tư lớn nhưng thu hồi vốn chậm”. Điều này có thể khiến cơ quan có thẩm quyền và nhà đầu tư gặp khó khăn trong quá trình xem xét, xác định thời hạn hoạt động của dự án.
Theo VCCI, quy mô vốn và thời gian thu hồi vốn phụ thuộc vào loại hình, quy mô dự án cũng như điều kiện kinh tế - xã hội của từng địa phương. Vì vậy, VCCI đề nghị giao Chủ tịch UBND cấp tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương ban hành tiêu chí cụ thể để xác định trường hợp dự án thuộc diện này.
Theo VCCI, việc có tiêu chí cụ thể sẽ tạo căn cứ công khai, minh bạch hơn trong quá trình xem xét thời hạn dự án, đồng thời phù hợp với điều kiện thực tế của từng địa phương.
VCCI cũng đề nghị sửa quy định về gia hạn thời hạn hoạt động đối với dự án có nguồn gốc từ nhà đầu tư nước ngoài nhưng sau đó được chuyển nhượng cho nhà đầu tư trong nước.
Theo phản ánh của doanh nghiệp, trên thực tế có những dự án, đặc biệt trong lĩnh vực bất động sản, được nhà đầu tư nước ngoài triển khai trong một thời gian rồi chuyển nhượng toàn bộ hoặc một phần dự án cho nhà đầu tư trong nước. Khi đó, phần dự án được chuyển nhượng đã trở thành dự án do nhà đầu tư trong nước thực hiện.
Tuy nhiên, theo quy định hiện hành, dự án thuộc trường hợp phải chuyển giao không bồi hoàn tài sản cho Nhà nước Việt Nam hoặc bên Việt Nam không thuộc trường hợp được gia hạn thời hạn hoạt động. VCCI cho rằng cách quy định này có thể khiến phần dự án đã được chuyển nhượng cho nhà đầu tư trong nước vẫn gặp vướng mắc khi đề nghị gia hạn.
Do đó, VCCI đề nghị bổ sung cơ chế xử lý đối với trường hợp nhà đầu tư trong nước nhận chuyển nhượng toàn bộ hoặc một phần dự án từ nhà đầu tư nước ngoài thuộc diện phải chuyển giao không bồi hoàn. Theo đó, thời hạn hoạt động của dự án sau chuyển nhượng được xác định theo quy định chung và tính từ thời điểm nhà đầu tư trong nước nhận chuyển nhượng; đồng thời, phần dự án này không phải thực hiện nghĩa vụ chuyển giao không bồi hoàn.
Theo VCCI, quy định này sẽ góp phần xử lý những dự án đang tồn đọng trên thực tế, đồng thời phù hợp hơn với tinh thần cho phép gia hạn thời hạn dự án khi nhà đầu tư có nhu cầu tiếp tục thực hiện.
Từ góc độ chuyên gia, PGS TS Ngô Trí Long, Chuyên gia kinh tế, Hiệp hội Tư vấn Tài chính Việt Nam cho rằng, quy định về thời hạn hoạt động có ý nghĩa trực tiếp đối với quyết định đầu tư, bởi thời gian thực hiện dự án gắn với kế hoạch huy động vốn, khấu hao tài sản và khả năng thu hồi vốn của doanh nghiệp.
Do đó, việc Dự thảo bổ sung khả năng kéo dài thời hạn lên 70 năm là cơ chế đáng chú ý, nhưng để áp dụng hiệu quả cần có tiêu chí đủ rõ để doanh nghiệp có thể dự liệu ngay từ giai đoạn chuẩn bị đầu tư. Nếu tiêu chí quá định tính, việc xác định dự án nào thuộc trường hợp “vốn lớn nhưng thu hồi vốn chậm” có thể phụ thuộc nhiều vào cách đánh giá của cơ quan có thẩm quyền.
Cùng với đó, cơ chế đối với dự án chuyển nhượng cũng cần được thiết kế theo hướng phản ánh đúng chủ thể đang tiếp tục thực hiện dự án. Việc làm rõ các trường hợp này sẽ giúp hạn chế vướng mắc trong quá trình gia hạn, đồng thời tạo sự ổn định hơn cho các dự án có chu kỳ đầu tư dài.
