Nếu trước đây, câu hỏi của chúng ta là Việt Nam có thể tham gia vào nền kinh tế toàn cầu hay không, thì hôm nay, câu hỏi cần đặt ra là doanh nghiệp Việt Nam sẽ đứng ở đâu trên bản đồ kinh tế toàn cầu?
Nội dung trên được Phó Chủ tịch Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) Võ Tân Thành nêu tại Diễn đàn “Doanh nghiệp 2026: Doanh nghiệp Việt Nam trên bản đồ kinh tế toàn cầu: Đổi mới để bứt phá”, do Tạp chí Diễn đàn Doanh nghiệp tổ chức chiều ngày 24/3, tại TP HCM.
Trong bối cảnh kinh tế thế giới tiếp tục tái cấu trúc, cạnh tranh chiến lược gia tăng và chuỗi cung ứng dịch chuyển mạnh mẽ, doanh nghiệp Việt Nam đứng trước yêu cầu cấp thiết phải đổi mới để thích ứng và bứt phá, Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) tổ chức “Diễn đàn doanh nghiệp 2026: Doanh nghiệp Việt Nam trên bản đồ kinh tế toàn cầu đổi mới để bứt phá” nhằm tìm kiếm những cơ hội, chia sẻ những giải pháp từ thực tiễn doanh nghiệp.
Tham dự Diễn đàn có ông Võ Tân Thành – Phó Chủ tịch VCCI; ông Nguyễn Đức Lệnh – Phó Giám đốc Ngân hàng Nhà nước (NHNN) chi nhánh Khu vực 2; ông Nguyễn Ngọc Hòa - Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp TP HCM (HUBA); ông Đinh Hồng Kỳ - Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp Xanh TP HCM; Tiến sĩ Giản Tư Trung - Chủ tịch sáng lập Học viện Quản lý PACE, Viện trưởng Viện Giáo dục IRED; TS Đinh Thế Hiển - Chuyên gia Kinh tế; ông Phan Minh Thông - Chủ tịch Tập đoàn Phúc Sinh…
Về phía đơn vị tổ chức Diễn đàn có sự tham dự của Nhà báo Phạm Hùng - Phó Tổng biên tập Tạp chí Diễn đàn Doanh nghiệp. Cùng sự tham dự của đại diện các sở ngành, trung tâm xúc tiến đầu tư, thương mại các tỉnh … các chuyên gia từ các viện, trường, cơ quan nghiên cứu, Lãnh đạo các Hiệp hội doanh nghiệp các địa phương, lãnh đạo các doanh nghiệp.
Phát biểu khai mạc Diễn đàn, Phó Chủ tịch VCCI Võ Tân Thành cho biết, năm 2026 là một năm có ý nghĩa đặc biệt – năm bản lề, tạo đà tăng tốc để hiện thực hóa khát vọng phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới – kỷ nguyên vươn mình mạnh mẽ của dân tộc.
Theo Phó Chủ tịch VCCI Võ Tân Thành, nhìn lại gần 40 năm Đổi mới, Việt Nam đã đạt được những thành tựu to lớn, mang tính bước ngoặt. Quy mô GDP năm 2025 đạt khoảng 514 tỷ USD, đưa Việt Nam trở thành nền kinh tế lớn thứ 32 trên thế giới. Tổng kim ngạch xuất nhập khẩu đạt 930 tỷ USD, thuộc nhóm 20 quốc gia có quy mô thương mại lớn nhất toàn cầu. Việt Nam hiện là một trong những nền kinh tế có độ mở cao, hội nhập sâu rộng với hệ thống các hiệp định thương mại tự do thế hệ mới, đồng thời trở thành điểm đến hấp dẫn trong chuỗi cung ứng và đầu tư quốc tế.
“Từ một nền kinh tế đi sau, Việt Nam đã vươn lên trở thành một nền kinh tế hội nhập sâu rộng, từng bước khẳng định vai trò và vị thế trong khu vực và trên thế giới”, Phó Chủ tịch VCCI Võ Tân Thành đánh giá.
Phó Chủ tịch VCCI Võ Tân Thành cho rằng, thế giới đang bước vào một giai đoạn phát triển với những thay đổi sâu sắc. Chuỗi cung ứng toàn cầu đang được tái cấu trúc mạnh mẽ. Cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ 4, đặc biệt là sự phát triển nhanh chóng của trí tuệ nhân tạo và chuyển đổi số, đang làm thay đổi căn bản phương thức sản xuất và kinh doanh.
Đồng thời, kinh tế xanh, phát triển bền vững và các tiêu chuẩn ESG đang trở thành những yêu cầu bắt buộc đối với doanh nghiệp khi tham gia thị trường quốc tế. Những thay đổi này không còn là xu hướng, mà đã trở thành những quy luật mới của cạnh tranh toàn cầu.
Trong bối cảnh đó, lợi thế nhân công thấp không còn là yếu tố quyết định; năng lực đổi mới, công nghệ và quản trị mới là yếu tố quyết định vị thế của doanh nghiệp và quốc gia.
Trong bối cảnh nhiều biến động, cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam đã thể hiện rõ bản lĩnh, khả năng thích ứng và sức bật đáng ghi nhận. Năm 2025, gần 300.000 doanh nghiệp thành lập mới và quay trở lại thị trường, với tổng vốn đăng ký bổ sung gần 6,4 triệu tỷ đồng. Riêng tháng 1/2026, gần 48,7 nghìn doanh nghiệp gia nhập và tái gia nhập thị trường – một con số kỷ lục, phản ánh niềm tin mạnh mẽ của cộng đồng doanh nghiệp vào triển vọng phát triển của nền kinh tế.
Làn sóng đầu tư ra nước ngoài cũng đang gia tăng nhanh chóng, với tổng vốn năm 2025 đạt khoảng 1,36 tỷ USD, tăng mạnh so với năm trước. Nhiều doanh nghiệp Việt Nam đã và đang từng bước khẳng định vị thế trên thị trường quốc tế, như FPT, Viettel, Vinamilk, VinFast, TH True Milk… cùng nhiều doanh nghiệp khác trong các lĩnh vực nông nghiệp, công nghiệp chế biến, dệt may và công nghệ.
“Có thể khẳng định rằng, doanh nghiệp Việt Nam đã chứng minh được khả năng thích ứng trong bối cảnh khó khăn, và đang từng bước chuyển từ “tham gia” sang “tạo dựng giá trị” trong chuỗi giá trị toàn cầu”, Phó Chủ tịch VCCI Võ Tân Thành nhìn nhận.
Tuy nhiên, ông cho rằng chúng ta cũng cần nhìn nhận một cách thẳng thắn rằng những kết quả đạt được hiện nay vẫn chủ yếu tập trung ở một số doanh nghiệp lớn, trong khi phần lớn doanh nghiệp còn đối mặt với nhiều khó khăn và thách thức.
Theo ông, phần lớn doanh nghiệp Việt Nam có quy mô nhỏ và vừa, năng lực tài chính còn hạn chế, trình độ công nghệ chưa cao, năng suất lao động còn khoảng cách so với khu vực và thế giới. Nguồn nhân lực chất lượng cao, đặc biệt trong các lĩnh vực công nghệ và quản trị hiện đại, còn thiếu hụt. Liên kết giữa các doanh nghiệp trong nước còn lỏng lẻo, chưa hình thành được các hệ sinh thái và cụm ngành đủ mạnh để tham gia sâu vào chuỗi giá trị toàn cầu.
“Những điểm nghẽn này không chỉ làm chậm tốc độ phát triển, mà nếu không được tháo gỡ kịp thời, sẽ làm suy giảm năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp Việt Nam trong dài hạn”, Phó Chủ tịch VCCI Võ Tân Thành nhận định.
Cũng theo Phó Chủ tịch VCCI Võ Tân Thành, trong bối cảnh hiện nay, đổi mới không còn là một lựa chọn mang tính chiến lược, mà đã trở thành điều kiện tiên quyết để doanh nghiệp tồn tại và phát triển trong môi trường cạnh tranh toàn cầu.
Doanh nghiệp Việt Nam cần thực hiện những chuyển dịch mang tính căn bản: từ gia công sang sáng tạo và làm chủ giá trị; từ thị trường nội địa sang tư duy toàn cầu; từ tăng trưởng nhanh sang tăng trưởng bền vững.
Đồng thời, cần tận dụng hiệu quả các cơ hội từ chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo, tài chính xanh và các hiệp định thương mại tự do thế hệ mới để nâng cao năng lực cạnh tranh. Năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp chính là năng lực cạnh tranh của nền kinh tế; doanh nghiệp mạnh thì quốc gia mới mạnh.
Ông cũng cho rằng, để doanh nghiệp có thể phát triển và bứt phá, vai trò của thể chế và môi trường kinh doanh là đặc biệt quan trọng. Chúng ta cần tiếp tục hoàn thiện thể chế kinh tế thị trường hiện đại, hội nhập; tháo gỡ các rào cản, điểm nghẽn; tạo điều kiện thuận lợi để doanh nghiệp tiếp cận các nguồn lực, đặc biệt là vốn, công nghệ và thị trường; đồng thời phát triển mạnh mẽ hệ sinh thái đổi mới sáng tạo. Thể chế cần thực sự trở thành động lực thúc đẩy phát triển, thay vì là rào cản đối với doanh nghiệp.
“Với vai trò là tổ chức quốc gia đại diện cho cộng đồng doanh nghiệp, VCCI luôn xác định trách nhiệm đồng hành cùng doanh nghiệp, lắng nghe và phản ánh kịp thời các kiến nghị của doanh nghiệp tới các cơ quan có thẩm quyền, đồng thời thúc đẩy cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh”, Phó Chủ tịch VCCI Võ Tân Thành khẳng định.
Đồng thời, ông cũng cho rằng, Diễn đàn hôm nay được tổ chức nhằm tạo không gian đối thoại thực chất giữa các cơ quan quản lý, các chuyên gia và cộng đồng doanh nghiệp; nhận diện rõ hơn các thách thức, rào cản; và đề xuất các giải pháp khả thi nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp Việt Nam. Toàn bộ các ý kiến, kiến nghị tại Diễn đàn sẽ được VCCI tổng hợp và báo cáo Chính phủ, các bộ, ngành liên quan, góp phần hoàn thiện chính sách và thể chế.
Ông cũng đồng thời nhấn mạnh, nếu trước đây, câu hỏi của chúng ta là Việt Nam có thể tham gia vào nền kinh tế toàn cầu hay không, thì hôm nay, câu hỏi cần đặt ra là doanh nghiệp Việt Nam sẽ đứng ở đâu trên bản đồ kinh tế toàn cầu?
“Câu trả lời phụ thuộc vào năng lực đổi mới của doanh nghiệp, chất lượng của thể chế và sự đồng hành của toàn bộ hệ sinh thái phát triển. Tôi tin tưởng rằng, nếu doanh nghiệp Việt Nam bứt phá trong đổi mới và thể chế thực sự kiến tạo phát triển, thì Việt Nam hoàn toàn có thể nâng tầm vị thế trên bản đồ kinh tế toàn cầu trong thập kỷ tới”, Phó Chủ tịch VCCI Võ Tân Thành nhấn mạnh thêm.
