Theo ông Phan Minh Thông - Chủ tịch Phúc Sinh Group, ngành nông nghiệp đang khẳng định vai trò bệ đỡ kinh tế trước những biến động phức tạp của thế giới.
Trong bối cảnh kinh tế thế giới tiếp tục tái cấu trúc, cạnh tranh chiến lược gia tăng và chuỗi cung ứng dịch chuyển mạnh mẽ, doanh nghiệp Việt Nam đứng trước yêu cầu cấp thiết phải đổi mới để thích ứng và bứt phá, Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) tổ chức “Diễn đàn doanh nghiệp 2026: Doanh nghiệp Việt Nam trên bản đồ kinh tế toàn cầu đổi mới để bứt phá” nhằm tìm kiếm những cơ hội, chia sẻ những giải pháp từ thực tiễn doanh nghiệp.
Tham dự Diễn đàn có ông Võ Tân Thành – Phó Chủ tịch VCCI; ông Nguyễn Đức Lệnh – Phó Giám đốc Ngân hàng Nhà nước (NHNN) chi nhánh Khu vực 2; ông Nguyễn Ngọc Hòa - Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp TP HCM (HUBA); ông Đinh Hồng Kỳ - Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp Xanh TP HCM; Tiến sĩ Giản Tư Trung - Chủ tịch sáng lập Học viện Quản lý PACE, Viện trưởng Viện Giáo dục IRED; TS Đinh Thế Hiển, Chuyên gia Kinh tế; ông Phan Minh Thông - Chủ tịch Tập đoàn Phúc Sinh…
Về phía đơn vị tổ chức Diễn đàn có sự tham dự của Nhà báo Phạm Hùng - Phó Tổng biên tập Tạp chí Diễn đàn Doanh nghiệp.
Theo nhận định của ông Phan Minh Thông - Chủ tịch HĐQT Công ty Cổ phần Phúc Sinh, trong điều kiện các cuộc xung đột vũ trang tại Trung Đông vẫn diễn biến phức tạp, vấn đề an ninh lương thực đang trở thành tâm điểm chú ý của toàn cầu.
Ông cho rằng, kể từ sau đại dịch COVID-19, thực tế thị trường nông nghiệp và thực phẩm đã cho thấy những bước chuyển mình đáng kể về vai trò cũng như vị thế của nguồn cung ứng lương thực. Sự quan tâm từ các nhà mua hàng quốc tế đối với nông sản Việt Nam không còn dừng lại ở những lời xã giao mà đã được cụ thể hóa thông qua các giao dịch thương mại sôi động tại hơn 120 quốc gia. Điều này cho thấy nông nghiệp đang nắm giữ một quyền năng mới trong việc định hình dòng chảy kinh tế vĩ mô.
Những tín hiệu sống động nhất về vị thế của nông sản Việt được phản ánh trực tiếp qua biểu đồ giá cả trên thị trường quốc tế. Giá cà phê đã ghi nhận mức tăng trưởng kỷ lục 350%, từ mức 1.200 - 1.500 USD có lúc đã chạm ngưỡng 5.800 USD, trong khi giá hồ tiêu cũng tăng mạnh 100%.
"Những cú hích tài chính này đã mang lại sự hứng khởi lớn cho cộng đồng nông dân, tiêu biểu như tại khu vực Sơn La, nơi hạt cà phê Arabica đã tạo nên danh tiếng toàn cầu và giúp đời sống người trồng trọt thay đổi rõ rệt. Những khảo sát thực tế tại các vùng nguyên liệu như Đăk Lăk cho thấy sự tích lũy tài sản của nông dân đang tăng cao, tạo tiền đề vững chắc cho việc tái đầu tư vào sản xuất nông nghiệp quy mô lớn", ông Thông chia sẻ.
Cũng theo ông Phan Minh Thông, vị thế của Việt Nam trong chuỗi cung ứng nông sản toàn cầu hiện nay không chỉ giới hạn ở cà phê hay hồ tiêu mà còn mở rộng sang gạo, thủy hải sản và đặc biệt là hạt điều. Mặc dù không phải là quốc gia có diện tích trồng điều lớn nhất nhưng Việt Nam đã vươn lên trở thành trung tâm sản xuất hạt điều lớn nhất thế giới bằng cách nhập khẩu nguyên liệu thô và chế biến sâu. Chiến lược này cho phép các doanh nghiệp Việt Nam điều hành dòng tiền từ khắp nơi về nước, tạo ra uy quyền của người mua đối với nguyên liệu thô trên toàn thế giới và đảm bảo nguồn cung hạt điều chất lượng cao cho thị trường tiêu dùng.
“Để tận dụng tối đa vị thế này, các doanh nghiệp tư nhân cần có sự kiên trì trong việc tìm kiếm khách hàng và không nên chỉ phụ thuộc vào thị trường nội địa hay các khu vực lân cận”, ông Phan Minh Thông nhận định.
Đồng thời, ông cũng cho biết, thực tế cho thấy việc triển khai các chương trình phát triển bền vững từ sớm là chìa khóa để bán hàng vào các thị trường khó tính một cách thuận lợi hơn. Hiện nay, phát triển bền vững không chỉ là xu hướng mà còn là yêu cầu bắt buộc để duy trì sự liên kết với hàng chục nghìn nông hộ và các hệ thống nhà máy chế biến hiện đại. Những nhà máy đạt tiêu chuẩn phát triển bền vững 100% được các tổ chức quốc tế từ Thụy Sĩ hay Đức đánh giá cao chính là tấm vé thông hành để nông sản Việt đi sâu vào chuỗi giá trị toàn cầu.
Điều này đòi hỏi sự đầu tư nghiêm túc vào con người và hệ thống quản trị. Mô hình quản trị doanh nghiệp cũng cần có sự dịch chuyển từ việc chủ doanh nghiệp trực tiếp điều hành mọi hoạt động bán hàng sang việc thuê các nhà quản lý chuyên nghiệp vận hành hệ thống. Thực tế chứng minh khi tỷ trọng doanh số trực tiếp từ chủ doanh nghiệp giảm xuống và thay thế bằng đội ngũ quản lý chuyên nghiệp, doanh số tổng thể vẫn có thể tăng trưởng đều đặn ở mức 20% mỗi năm.
Theo ông, sự minh bạch tài chính cũng là một nhân tố then chốt giúp doanh nghiệp tư nhân tạo dựng niềm tin với các đối tác và quỹ đầu tư quốc tế. Việc áp dụng chế độ kiểm toán bởi các đơn vị hàng đầu thế giới (Big Four) trong suốt nhiều thập kỷ và sử dụng hệ thống quản trị nguồn lực doanh nghiệp (ERP) từ sớm đã tạo ra lợi thế cạnh tranh rất lớn.
Những nền tảng quản trị vững chắc này giúp doanh nghiệp chuẩn bị hệ thống tốt hơn để đón nhận các nguồn vốn đầu tư và viện trợ không hoàn lại từ các quỹ nước ngoài, đặc biệt là từ khu vực Châu Âu. Khi hệ thống đã được chuẩn hóa và hướng tới phát triển bền vững, doanh nghiệp sẽ có khả năng chống chịu tốt hơn trước các biến động thị trường và dễ dàng đa dạng hóa kênh bán hàng.
Những thách thức địa chính trị như xung đột tại khu vực Trung Đông đã tác động trực tiếp đến doanh số tại một số thị trường truyền thống, đòi hỏi doanh nghiệp phải nhanh chóng xoay trục sang các khu vực khác như Bắc Mỹ, châu Âu và các nước châu Á. Đáng chú ý, các thị trường láng giềng như Thái Lan đang trở thành những đối tác thanh toán nhanh và giàu tiềm lực cho nông sản Việt.
“Quan sát thực tế cho thấy sự bất ổn tại các trung tâm tài chính và du lịch vốn từng rất xa hoa ở Trung Đông như Dubai là lời nhắc nhở về tầm quan trọng của việc không bỏ trứng vào một giỏ và luôn sẵn sàng các phương án đối phó với rủi ro chiến tranh”, ông Phan Minh Thông chia sẻ.
Để đối phó với các cuộc khủng hoảng, ông Thông cho rằng chiến lược then chốt vẫn nằm ở việc liên tục đầu tư vào các nhà máy chế biến sâu và thắt chặt mối liên kết với người nông dân. Việc xây dựng vùng nguyên liệu không thể tách rời khỏi các chương trình phát triển bền vững và hỗ trợ kỹ thuật trực tiếp cho người trồng trọt. Thay vì chỉ dựa vào các hợp đồng kinh tế cứng nhắc vốn dễ bị phá vỡ khi giá cả biến động, doanh nghiệp nên tập trung vào việc cung cấp dịch vụ đào tạo, hướng dẫn chuyên môn để cùng nông dân tạo ra sản phẩm chất lượng cao. Khi doanh nghiệp mang lại giá trị gia tăng thông qua đào tạo và hệ thống kết nối thị trường, lợi nhuận bền vững sẽ được thu về một cách tự nhiên trong dài hạn.
"Trong điều kiện kinh tế thế giới đầy biến động, tư duy toàn cầu là điều kiện tiên quyết để các doanh nghiệp Việt Nam tận dụng lợi thế của một quốc gia nông nghiệp. Việt Nam hiện đang sở hữu một bệ đỡ kinh tế tuyệt vời từ nền nông nghiệp dồi dào, giúp duy trì chi phí sinh hoạt ở mức hợp lý so với tình trạng lạm phát cao tại Hoa Kỳ hay châu Âu", ông Phan Minh Thông khẳng định.
Đồng thời, ông cũng cho rằng, việc khai thác triệt để những lợi thế tự thân này, kết hợp với tinh thần sẵn sàng vươn ra biển lớn, sẽ là vũ khí quan trọng nhất để doanh nghiệp đối mặt và vượt qua những thử thách từ thị trường quốc tế.
