Diện mạo nguồn nhân lực du lịch năm 2026

Trong bức tranh đó, nguồn nhân lực không chỉ là yếu tố hỗ trợ mà trở thành trụ cột quyết định năng lực cạnh tranh của toàn ngành trong dài hạn.

Nhân dịp Xuân mới 2026, Doanh Nhân đã có cuộc trò chuyện với PGS TS Phạm Trương Hoàng – Trưởng khoa Du lịch và Khách sạn (ĐH Kinh tế Quốc dân) về những xu thế mới, yêu cầu của thời đại và vai trò then chốt của nhân lực du lịch trong giai đoạn chuyển mình từ phục hồi sang kiến tạo giá trị bền vững.

- Thưa ông, nhìn từ góc độ đào tạo và nghiên cứu, ông đánh giá như thế nào về diện mạo nguồn nhân lực du lịch Việt Nam khi bước vào năm 2026?

Có thể nói, năm 2026 đánh dấu một bước chuyển rất quan trọng của nhân lực du lịch Việt Nam. Sau giai đoạn phục hồi mạnh mẽ về lượng khách, ngành du lịch đang bước vào chu kỳ phát triển mới, trong đó chất lượng nguồn nhân lực trở thành yếu tố then chốt.
Nếu như trước đây, chúng ta quan tâm nhiều đến việc đáp ứng đủ số lượng lao động cho thị trường, thì hiện nay, trọng tâm đã chuyển sang chất lượng, tính chuyên nghiệp và khả năng thích ứng. Nhân lực du lịch không còn đơn thuần là người thực hiện các nghiệp vụ, mà phải là chủ thể tạo ra giá trị trải nghiệm cao, góp phần nâng tầm hình ảnh điểm đến và thương hiệu du lịch quốc gia.

Có ba xu thế lớn tác động trực tiếp đến cấu trúc và chất lượng nhân lực du lịch hiện nay. Thứ nhất là chuyển đổi số và ứng dụng công nghệ, đặc biệt là trí tuệ nhân tạo. Công nghệ đang làm thay đổi cách quản trị doanh nghiệp du lịch, cá nhân hóa trải nghiệm du khách và cả phương thức đào tạo nhân lực. Người lao động buộc phải làm chủ công nghệ, thay vì chỉ dựa vào kinh nghiệm truyền thống.

Ngược lại người lao động cũng xác định rõ những ưu thế tuyệt đối của dịch vụ do mình đem lại mà không một công nghệ nào thay thế được. Đặc biệt, tính sáng tạo, đồng sáng tạo trong dịch vụ dần trở thành một yêu cầu không thể thiếu trong phát triển sản phẩm, trải nghiệm du lịch mới.

Thứ hai là du lịch bền vững, du lịch xanh và có trách nhiệm. Điều này đòi hỏi nhân lực không chỉ giỏi nghiệp vụ mà còn có hiểu biết về môi trường, văn hóa, cộng đồng địa phương, cũng như ý thức nghề nghiệp cao.

Thứ ba là xu hướng quốc tế hóa và cá nhân hóa trải nghiệm. Nhân lực du lịch ngày nay phải có năng lực ngoại ngữ, tư duy toàn cầu, nhưng đồng thời am hiểu sâu sắc bản sắc văn hóa Việt Nam để kể được “câu chuyện Việt” một cách hấp dẫn và thuyết phục.

- Nếu phác họa chân dung người làm du lịch của năm 2026, theo ông, đâu là những năng lực cốt lõi nhất?

Người làm du lịch trong giai đoạn tới cần hội tụ ba nhóm năng lực quan trọng.

Trước hết là năng lực chuyên môn gắn với kỹ năng mềm, bao gồm giao tiếp đa văn hóa, xử lý tình huống, quản trị cảm xúc và làm việc nhóm. Du lịch là ngành dịch vụ đặc thù, nơi mỗi tương tác đều ảnh hưởng trực tiếp đến cảm nhận của du khách.

Thứ hai là tư duy số và khả năng thích ứng nhanh với thay đổi. Công nghệ sẽ tiếp tục phát triển rất nhanh, vì vậy người lao động cần có tinh thần học tập suốt đời, sẵn sàng cập nhật và làm mới mình.

Cuối cùng, và cũng rất quan trọng, là đạo đức nghề nghiệp và lòng tự hào văn hóa dân tộc. Nhân lực du lịch vừa là người chuyển hóa các giá trị văn hóa thành trải nghiệm du lịch hấp dẫn, vừa là những “đại sứ thầm lặng”, góp phần lan tỏa hình ảnh đất nước, con người Việt Nam ra thế giới.

- Trước yêu cầu ngày càng cao của thị trường, các cơ sở đào tạo du lịch cần đổi mới như thế nào để đáp ứng tốt hơn nhu cầu nhân lực trong giai đoạn mới?

Các cơ sở đào tạo cần chuyển mạnh từ mô hình đào tạo nặng về lý thuyết sang đào tạo gắn với thực tiễn và nhu cầu của doanh nghiệp. Điều này bao gồm việc tăng cường thực hành, mô phỏng nghiệp vụ, đưa sinh viên tiếp cận môi trường nghề nghiệp ngay từ sớm.

Bên cạnh đó, đào tạo cần mang tính mở và linh hoạt hơn, chú trọng kỹ năng, tư duy và năng lực thích ứng, thay vì chỉ cung cấp kiến thức tĩnh. Việc kết nối với doanh nghiệp, mở rộng hợp tác quốc tế và nâng cao năng lực đội ngũ giảng viên cũng là những yếu tố then chốt.

Giữ chân nhân lực không thể chỉ dựa vào lời kêu gọi hay tinh thần cống hiến, mà cần những giải pháp đồng bộ và dài hạn. Doanh nghiệp cần xây dựng môi trường làm việc chuyên nghiệp, minh bạch, có lộ trình phát triển nghề nghiệp rõ ràng cho người lao động, đáp ứng những yêu cầu của những thế hệ người lao động mới.

Ở tầm vĩ mô, cần có chính sách nhất quán và dài hạn về đào tạo, phát triển nguồn nhân lực du lịch, sử dụng và đãi ngộ lao động để người lao động thực sự yên tâm gắn bó với nghề. Khi nhân lực được coi là tài sản chiến lược, ngành du lịch mới có thể phát triển bền vững.

- Nhân dịp Xuân mới 2026, ông muốn gửi gắm thông điệp gì tới các bạn trẻ đang lựa chọn ngành du lịch làm con đường sự nghiệp?

Du lịch là một ngành nghề nhiều thử thách nhưng cũng rất giàu cơ hội. Tôi mong các bạn trẻ bước vào ngành với niềm đam mê, tinh thần học hỏi và khám phá. Thành công trong du lịch không đến từ con đường ngắn, mà từ quá trình tích lũy bền bỉ.

Thế hệ trẻ chính là lực lượng quyết định diện mạo du lịch Việt Nam trong tương lai. Nhân dịp đầu Xuân, tôi chúc các bạn luôn giữ được nhiệt huyết, bản lĩnh và tinh thần sáng tạo và nhân văn để cùng nhau kiến tạo một ngành du lịch Việt Nam phát triển bền vững, giàu bản sắc và hội nhập sâu rộng với thế giới.

- Trân trọng cảm ơn ông!