Trong bối cảnh bùng nổ hoạt động trên mạng hiện nay, không ít ý kiến cho rằng, việc định danh người dùng Việt trên không gian mạng là bước đi vô cùng cần thiết và cấp bách.
Theo đó, Tổng Bí thư Tô Lâm, Trưởng Ban Chỉ đạo Trung ương về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, đã ký ban hành chương trình công tác năm 2026 của Ban Chỉ đạo.
Đáng nói, tại chương trình công tác năm 2026, Ban Chỉ đạo Trung ương về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số giao Chính phủ rà soát, nghiên cứu giải pháp kỹ thuật liên kết, tích hợp các dịch vụ mạng xã hội với hệ thống VNeID.
Việc tích hợp phải bảo đảm phù hợp quy định pháp luật trong nước và các điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên. Mục tiêu là nâng cao độ tin cậy của tài khoản, phòng ngừa giả mạo danh tính, góp phần bảo đảm an ninh mạng, an toàn thông tin và trật tự xã hội trên không gian mạng. Các nhiệm vụ này dự kiến hoàn thành trong quý III/2026.
Bên cạnh đó, Bộ Công an được giao nghiên cứu, lập đề nghị xây dựng Luật Định danh và xác thực điện tử để Chính phủ trình Quốc hội xem xét, bổ sung vào chương trình xây dựng luật năm 2026. Bộ cũng xây dựng Đề án phát triển ứng dụng định danh quốc gia VNeID, trình Thủ tướng phê duyệt.
Bộ Công an tiếp tục chủ trì triển khai Cổng Dịch vụ công quốc gia trên hạ tầng Trung tâm dữ liệu quốc gia, hệ thống điều phối giải quyết thủ tục hành chính và ứng dụng VNeID, bảo đảm vận hành ổn định, đáp ứng nhu cầu truy cập, không để xảy ra tình trạng tắc nghẽn.
Các bộ, ngành phối hợp xây dựng hướng dẫn lựa chọn nền tảng số có khả năng kết nối, liên thông và xác thực danh tính điện tử với VNeID. Hướng đi này nhằm giúp người dân, doanh nghiệp sử dụng một tài khoản định danh thống nhất khi thực hiện thủ tục hành chính, thay vì phải quản lý nhiều tài khoản khác nhau.
Liên quan đến vấn đề này, trước đó, tháng 12/2025, Ban Bí thư ban hành Chỉ thị 57-CT/TW về tăng cường bảo đảm an ninh mạng, bảo mật thông tin, an ninh dữ liệu trong hệ thống chính trị, trong đó cũng yêu cầu triển khai xác thực danh tính bắt buộc đối với người dùng mạng xã hội, kiểm soát độ tuổi để bảo vệ trẻ em và tăng cường quản lý trên không gian mạng. Việc định danh công dân, người dùng mạng xã hội, thuê bao viễn thông và tài nguyên Internet như tên miền, địa chỉ IP được yêu cầu thực hiện đồng bộ.
Không chỉ có vậy, Nghị định 147/2024/NĐ-CP cũng quy định nhà cung cấp dịch vụ mạng xã hội phải xác thực tài khoản bằng số điện thoại tại Việt Nam; trường hợp không thể sử dụng số điện thoại thì xác thực bằng số định danh cá nhân. Chỉ tài khoản đã xác thực mới được đăng tải nội dung, bình luận, phát trực tiếp hoặc chia sẻ thông tin.
Đồng thời, Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân có hiệu lực từ đầu năm 2026 cũng quy định mạng xã hội không được yêu cầu người dùng cung cấp hình ảnh, video chứa toàn bộ hoặc một phần giấy tờ tùy thân làm yếu tố xác thực tài khoản. Các nền tảng phải thông báo rõ ràng về dữ liệu cá nhân được thu thập ngay khi người dùng cài đặt và sử dụng dịch vụ.
Trong bối cảnh bùng nổ hoạt động trên mạng hiện nay, không ít ý kiến cho rằng, việc định danh người dùng Việt trên không gian mạng là bước đi vô cùng cần thiết và cấp bách.
Theo PGS, TS Bùi Hoài Sơn, đại biểu hoạt động chuyên trách tại Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội, chủ trương của Ban Bí thư về triển khai hệ thống định danh và xác thực không gian mạng quốc gia là một bước đi rất đáng chú ý trong tiến trình xây dựng một xã hội số kỷ cương, an toàn và nhân văn.
Bởi không gian mạng hôm nay không còn là “thế giới ảo” đứng ngoài đời sống thực, mà đã trở thành một phần cấu thành của đời sống xã hội, nơi danh dự, nhân phẩm, tài sản và cả an ninh quốc gia đều có thể bị xâm hại nếu thiếu những “hàng rào” thể chế đủ mạnh.
“Việc thống nhất định danh công dân với người dùng mạng xã hội, thuê bao viễn thông và các tài nguyên Internet như tên miền, địa chỉ IP... về bản chất là thiết lập nguyên tắc mỗi hành vi trên không gian mạng phải gắn với một chủ thể có trách nhiệm ngoài đời thực. Điều này không nhằm triệt tiêu quyền tự do biểu đạt, mà để bảo đảm rằng tự do luôn đi kèm với trách nhiệm - một nguyên tắc nền tảng của mọi xã hội văn minh”, vị chuyên gia này bày tỏ.
Đồng thời cho hay, khi tài khoản được gắn với thông tin xác thực, người dùng sẽ cẩn trọng hơn trong việc chia sẻ và bình luận vì họ phải chịu trách nhiệm trước pháp luật và cộng đồng về những gì họ công bố trên mạng.
Yêu cầu xác thực cũng giúp hạn chế các tài khoản ẩn danh hoặc giả mạo. Đây thường là nguồn gốc của thông tin sai lệch, tin giả và các nội dung xấu độc. Người dùng phải ý thức rõ hơn về hậu quả của việc chia sẻ các thông tin thiếu chính xác, từ đó góp phần tạo nên không gian mạng lành mạnh hơn.
Đồng quan điểm, một số chuyên gia cũng cho rằng, việc xác thực chính danh thông qua số điện thoại hay căn cước sẽ khiến người dùng phải có ý thức, trách nhiệm và thận trọng hơn với phát ngôn của mình. Việc định danh người dùng cũng giúp mạng xã hội được văn minh, an toàn hơn, nhất là cho thanh thiếu niên - những người chưa đủ nhận thức dễ bị lôi cuốn theo các xu hướng trên mạng.
