Việc định hướng tín dụng vào công nghệ cao và đổi mới sáng tạo sẽ giúp nâng năng suất của nền kinh tế, tạo nền tảng cho tăng trưởng dài hạn.
Tháng 4/2025, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính chỉ đạo Ngân hàng Nhà nước xây dựng, triển khai gói tín dụng ưu đãi khoảng 500.000 tỷ đồng cho khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và hạ tầng chiến lược.
Đây là một trong giải pháp để ứng phó với tình hình mới, với những biến động từ chính sách thuế quan tại thời điểm đó, nhưng có ý nghĩa trong dài hạn đối với nền kinh tế. Tại cuộc họp với các bộ, ngành, cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài, các hiệp hội, doanh nghiệp để chủ động thích ứng với tình hình mới về thương mại quốc tế, Thủ tướng khẳng định: Đây cũng là cơ hội để tái cơ cấu nền kinh tế. Theo đó, Thủ tướng chỉ đạo trước hết chỉ đạo các bộ, ngành, cơ quan, địa phương cần tiếp tục quyết liệt triển khai các nhiệm vụ, giải pháp trong "bộ tứ chiến lược" theo các nghị quyết, chủ trương của Đảng gồm: (1) đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia; (2) sắp xếp tinh gọn tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị; (3) phát triển khu vực kinh tế tư nhân; (4) hội nhập quốc tế trong tình hình mới.
Ngày 8/12/2025, NHNN đã ban hành Công văn số 10825/NHNN-TD, Ngân hàng Nhà nước đã chính thức ban hành văn bản hướng dẫn triển khai Chương trình tín dụng đầu tư hạ tầng điện, giao thông, công nghệ chiến lược với quy mô tối đa 500 nghìn tỷ đồng, áp dụng lãi suất ưu đãi đến năm 2030.
Theo văn bản, chương trình sẽ chia làm 2 giai đoạn: Giai đoạn năm 2025-2026, các ngân hàng thương mại dành khoảng 100 nghìn tỷ đồng (khoảng 20% quy mô của Chương trình) để cho vay với lãi suất ưu đãi đối với các dự án hạ tầng điện, giao thông, công nghệ chiến lược. Giai đoạn 2027 - 2030, căn cứ vào tiến độ, nhu cầu sử dụng vốn tín dụng của các dự án, số vốn còn lại sẽ được phân bổ, mở rộng đảm bảo không vượt quá số tiền cam kết tham gia Chương trình của từng ngân hàng và tổng quy mô của Chương trình tối đa không quá 500 nghìn tỷ đồng.
Đối với chương trình này, bà Hà Thu Giang - Vụ trưởng Vụ Tín dụng các ngành kinh tế (NHNN) cho biết, các NHTM đã sẵn sàng nguồn lực 500.000 tỷ đồng để thực hiện Chương trình.
Hiện các Ngân hàng thương mại đã đăng ký tham gia chương trình gồm: Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam; các Ngân hàng TMCP: Ngoại thương Việt Nam; Công thương Việt Nam; Đầu tư và Phát triển Việt Nam; Quân đội; Kỹ thương Việt Nam; Việt Nam Thịnh Vượng; Tiên Phong; Sài Gòn - Hà Nội; Phát triển Thành phố Hồ Chí Minh; Á Châu; Đông Nam Á; Hàng Hải; Lộc Phát; Quốc tế Việt Nam; Sài Gòn Thương Tín; Nam Á; Bắc Á; Phương Đông; Xuất nhập khẩu Việt Nam; An Bình.
Theo đó, mặc dù chương trình được bắt đầu từ 2025, nhưng nguồn vốn đã sẵn sàng trên bệ phóng giải ngân, ít nhất 100 nghìn tỷ đồng, sẽ chính thức được "bơm" ra thị trường thực tế từ 2026. Đồng thời, do chương trình bằng nguồn vốn tự huy động của ngân hàng; và theo nguyên tắc cho vay mà NHNN hướng dẫn về "thời gian triển khai đến hết năm 2030 hoặc đến khi doanh số cho vay đạt quy mô 500 nghìn tỷ đồng của Chương trình (tùy điều kiện nào đến trước)", nên có thể nói tùy theo nhu cầu, tiến độ giải ngân, năng lực hấp thụ của thị trường, tổng gói 500.000 tỷ cũng đã sẵn sàng trên bệ phóng để giải ngân.
Với định hướng tín dụng vào công nghệ cao và đổi mới sáng tạo, ông Nguyễn Minh Hạnh - Giám đốc Khối Phân tích CTCP Chứng khoán SHS nhận định, sẽ giúp nâng năng suất của nền kinh tế, tạo nền tảng cho tăng trưởng dài hạn.
Tuy nhiên, ông Hạnh nhấn mạnh, để dòng vốn này thực sự vận hành, không thể chỉ dựa vào tín dụng ngân hàng truyền thống. Cần phát triển mạnh hơn các kênh vốn cổ phần, vốn mạo hiểm, quỹ đồng đầu tư và cơ chế bảo lãnh rủi ro, qua đó chia sẻ rủi ro với ngân hàng và cho phép vốn dám đi vào những dự án công nghệ mới, vốn nhiều rủi ro nhưng cũng giàu tiềm năng.
Những định hướng của cơ quan quản lý thị trường đối với thị trường vốn, trong đó bao gồm phát triển thị trường vốn cổ phần trong điều kiện vô cùng thuận lợi đã được FTSE Russell công bố nâng hạng từ cận biên lên mới nổi thứ cấp, có hiệu lực từ tháng 9/2026, có ý nghĩa quan trọng đối với yêu cầu phát triển mạnh kênh vốn này.
Cùng với đó, các quy định ngày càng cụ thể về phát triển và khuyến khích, thu hút các nhà đầu tư quỹ, cũng là cơ hội để chia sẻ, đầu tư nguồn vốn vào công nghệ và đổi mới sáng tạo của doanh nghiệp.
Trên thực tế, ghi nhận cho thấy nhiều ngân hàng cũng đã bắt tay cùng các quỹ để đồng hành cùng các doanh nghiệp Fintech, Start up nhằm gia tăng cơ hội, quy mô nguồn vốn cho doanh nghiệp. Điển hình như Ngân hàng Phương Đông (OCB) đã phối hợp cùng Quỹ đầu tư Genesia Ventures để tạo cơ chế tài chính hỗ trợ cho doanh nghiệp phân khúc này. Nhiều doanh nghiệp đã được cấp vốn từ nguồn kết hợp giữa nhà băng và quỹ mà không cần tài sản bảo đảm, cấp vốn mà không cần tài sản bảo đảm, như Buymed - một trong những startup thành công dẫn đầu trong lĩnh vực công nghệ về y tế và dịch vụ y tế; M Village ứng dụng công nghệ để khám phá và quản lý "đại dương xanh" ngành lưu trú... cũng cho thấy sự mở rộng của các đối tượng tiếp cận từ công nghệ, đổi mới sáng tạo quốc gia cho đến doanh nghiệp vừa và nhỏ, startup ứng dụng công nghệ mới (AI, Big Data, IoT) vào sản xuất kinh doanh, chuyển đổi số, và các sản phẩm công nghệ cao trong nhiều ngành sẽ mang đến hiệu quả cao hơn.
Bên cạnh đó, trước khi gói tín dụng 500 tỷ đồng được công bố, nhiều ngân hàng cũng đã lập sẵn "đường ray" tín dụng cho các khách hàng hiện hữu và mở rộng khách hàng mới theo nhóm đối tượng. Chẳng hạn như Ngân hàng TMCP Phát triển TP. HCM (HDBank) cũng đã tung ra gói tín dụng 20.000 tỷ đồng với lãi suất từ 6%/năm dành cho khách hàng doanh nghiệp hiện hữu và khách hàng mới. Trong đó, ưu tiên dành cho các doanh nghiệp thuộc danh sách do Bộ Xây dựng, Bộ Công Thương, Bộ Khoa học và Công nghệ công bố - những đơn vị có chiến lược phát triển bền vững và tiềm năng dẫn dắt thị trường trong thời gian tới.
Theo HDBank, đây sẽ là chương trình tín dụng hỗ trợ doanh nghiệp chủ động triển khai kế hoạch sản xuất - kinh doanh, đầu tư trang thiết bị, nâng cấp hạ tầng và đẩy mạnh chuyển đổi số. Từ đó, thúc đẩy đầu tư hạ tầng và công nghệ số - 2 động lực tăng trưởng chiến lược của giai đoạn 2025 - 2030.
Hay theo ông Từ Tiến Phát - Tổng Giám đốc Ngân hàng TMCP Á Châu (ACB), nhà băng này cũng đã triển khai gói hỗ trợ tổng quy mô 40.000 tỷ đồng, trong đó 20.000 tỷ dành riêng cho DNVVN, 20.000 tỷ dành cho các doanh nghiệp lớn đầu tư hạ tầng, công nghệ số để thúc đẩy tín dụng theo chuỗi...
Nhiều chuyên gia cũng kỳ vọng sự mở rộng, kết hợp tín dụng và các cơ chế, kênh vốn khác từ gói 500 nghìn tỷ mở rộng tính bao phủ của gói, thúc đẩy đổi mới sáng tạo, gỡ bỏ vướng mắc về hạn chế danh mục và rõ ràng hơn danh mục cho vay cũng như nâng cao tính hiệu quả và lan tỏa từ định hướng đến giá trị gia tăng trong các ngành, lĩnh vực của nền kinh tế.
Ông Nguyễn Minh Hạnh cho biết thêm, kinh nghiệm quốc tế cho thấy tại Đức, khu vực doanh nghiệp nhỏ và vừa đóng góp tới 35% chi tiêu nghiên cứu và phát triển của toàn nền kinh tế, với nhiều doanh nghiệp trở thành những “hidden champions” dẫn dắt đổi mới.
"Muốn đi theo con đường đó, các doanh nghiệp công nghệ nhỏ và vừa phải tiếp cận được vốn cổ phần và sự hỗ trợ của các quỹ đầu tư, thay vì chỉ dựa vào nợ vay, điều mà Việt Nam cần thúc đẩy thông qua các chính sách như ưu đãi thuế cho quỹ khởi nghiệp hay chương trình matching fund", ông nhấn mạnh.
Với gói tín dụng quy mô lớn, kỳ vọng cao đã được khởi động, hiệu quả tăng tốc từ năm 2026 hứa hẹn sẽ là lực đẩy quan trọng hỗ trợ cải thiện và hoàn thiện hạ tầng chiến lược, thúc đẩy doanh nghiệp phát triển sáng tạo, cạnh tranh và bền vững; góp phần hiện thực hóa mục tiêu thúc đẩy phát triển kinh tế tư nhân theo Nghị quyết 68-NQ/TW và Nghị quyết số 57-NQ/TW về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia.
