Làn sóng đầu tư trí tuệ nhân tạo (AI) bùng nổ kéo theo rủi ro tài chính mới, khi “vòng xoáy nợ GPU” khiến các công ty bảo hiểm bối rối.

Theo McKinsey, chi tiêu toàn cầu cho các trung tâm dữ liệu có thể đạt 7 nghìn tỷ USD vào năm 2030, trong đó phần lớn không chỉ đến từ các nhà cung cấp dịch vụ siêu quy mô.
Thay vào đó, các tập đoàn công nghệ lớn đang ngày càng tận dụng vốn đầu tư tư nhân, tín dụng tư nhân và sử dụng nợ để tài trợ cho việc xây dựng các cơ sở hạ tầng đòi hỏi vốn đầu tư khổng lồ.
Một dạng thế chấp huy động vốn mới đang hình thành trong lĩnh vực AI, CoreWeave, công ty chuyên bán công nghệ AI trên nền tảng đám mây đã dùng thiết bị GPU (bộ xử lý đồ họa) làm tài sản thế chấp, vay được 8,5 tỷ USD.
Các trung tâm dữ liệu AI đang trở thành bài kiểm tra sức chịu đựng đối với các công ty bảo hiểm khi những tiến bộ công nghệ nhanh chóng và việc sử dụng các cấu trúc tài chính ngày càng phức tạp tạo ra một loạt thách thức và cơ hội độc đáo cho lĩnh vực này.
Dữ liệu từ Preqin cho thấy, các thương vụ mua bán trung tâm dữ liệu tư nhân vượt mốc 10 tỷ USD vào năm ngoái. Thương vụ lớn nhất lên tới 40 tỷ USD, với Nvidia, Microsoft, BlackRock và xAI của Elon Musk tham gia vào một liên minh các nhà đầu tư để mua lại Aligned Data Centers.
Tom Harper, người đứng đầu mảng trung tâm dữ liệu tại công ty môi giới bảo hiểm Gallagher, cho biết: “Một lượng tiền khổng lồ được đầu tư vào việc xây dựng, thi công và vận hành các trung tâm dữ liệu đã trở thành một “thử thách thực sự” trong bốn đến năm năm qua đối với các công ty bảo hiểm lớn”.
Theo Harper, việc bảo hiểm một khu phức hợp trị giá 20 tỷ USD gần như là bất khả thi vào năm 2023. Chúng sở hữu công nghệ tiên tiến, địa điểm xây dựng đạt tiêu chuẩn AA+, nhưng năng lực cung cấp bảo hiểm tại những địa điểm này lại rất khó khăn.
Sự bùng nổ AI không chỉ thúc đẩy nhu cầu về các cơ sở hạ tầng, mà còn thúc đẩy những tiến bộ nhanh chóng trong sản xuất điện năng và chip - công nghệ quan trọng mà các trung tâm dữ liệu chứa đựng. Những tiến bộ và số tiền khổng lồ đổ vào lĩnh vực này đặt ra cả rủi ro và lợi ích cho các công ty bảo hiểm và người cho vay.
Các trung tâm dữ liệu đòi hỏi một cách tiếp cận chuyên biệt từ các công ty bảo hiểm, bao gồm cả bất động sản và tài sản công nghệ. Một số công ty bảo hiểm lớn nhất thế giới đang tạo ra các kênh quản lý dự án dành riêng cho trung tâm dữ liệu.
Các công ty bảo hiểm muốn phân tán rủi ro, giúp giảm chi phí. Nhưng vấn đề phát sinh khi các trung tâm dữ liệu thường rất đắt đỏ, từ vài chục đến hàng trăm tỷ USD tập trung khu vực có gió mạnh hoặc bão.
Sự gián đoạn chuỗi cung ứng có thể làm tăng thêm sự phức tạp khi nó dẫn đến sự tập trung của các thiết bị có giá trị cao chưa được lắp đặt. Khách hàng đang nhập khẩu các lô hàng trị giá lớn từ nước ngoài và sau đó lưu trữ chúng - thường là trong các cơ sở mà họ không sở hữu hoặc vận hành. Điều này làm tăng thêm rủi ro.
Nhà bình luận về AI, Dave Friedman đặt ra khái niệm “vòng xoáy nợ GPU” khi ngày càng nhiều công ty dùng chính thiết bị đặt tại trung tâm dữ liệu làm tài sản thế chấp.
Các chuyên gia tài chính cho rằng, ngay cả khi cấu trúc tài chính được “chống lưng” bởi các đối tác có xếp hạng tín dụng cao, rủi ro cốt lõi vẫn nằm ở khả năng: liệu việc phát hành cổ phiếu hôm nay có thể tích tụ và chuyển hóa thành áp lực tín dụng trong tương lai hay không.