Chứng khoán

Doanh nghiệp niêm yết trước cơ hội và thách thức vào bảng phân loại mới

An Định • 21/11/2026 11:00

Khi thị trường chứng khoán tập trung các doanh nghiệp niêm yết về một sàn thống nhất là HOSE, doanh nghiệp sẽ đứng trước cơ hội và thách thức về phân bảng.

Kế hoạch tập trung giao dịch cổ phiếu về Sở Giao dịch Chứng khoán TP HCM (HOSE) theo lộ trình tái cấu trúc thị trường chứng khoán Việt Nam, nhằm chuyên môn hóa hoạt động giữa HOSE và HNX theo Thông tư 139/2025/TT-BTC (hạn chót hoàn thành 31/12/2026).

Theo kế hoạch này, sàn HOSE sẽ là sàn tập trung giao dịch cổ phiếu niêm yết, chứng chỉ quỹ và chứng quyền có bảo đảm. Sàn HNX sẽ tập trung vào trái phiếu, sản phẩm phái sinh, UPCoM, tín chỉ carbon và khu vực giao dịch cho doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo.

Cơ hội để doanh nghiệp vào bảng Prime

Nhằm thực hiện lộ trình sắp xếp lại thị trường giao dịch cổ phiếu, thị trường giao dịch trái phiếu, thị trường giao dịch chứng khoán phái sinh và thị trường giao dịch các loại chứng khoán khác, Sở Giao dịch Chứng khoán Việt Nam (VNX) đã xây dựng Dự thảo Quy chế Tiêu chí phân loại cổ phiếu niêm yết tại Sở Giao dịch Chứng khoán TP HCM (HOSE).

Việc doanh nghiệp tập trung vào 1 thị trường niêm yết sẽ mang đến thị trường thống nhất 1 chuẩn, quy mô lớn hơn. (Ảnh minh họa: Lê Mỹ)
Việc doanh nghiệp tập trung vào 1 thị trường niêm yết sẽ mang đến thị trường thống nhất 1 chuẩn, quy mô lớn hơn. (Ảnh minh họa: Lê Mỹ)

Theo dự thảo, Quy chế phân loại cổ phiếu chia thành 2 nhóm gồm Cổ phiếu niêm yết được sắp xếp, phân loại vào Bảng cổ phiếu Chính (Prime Board) và Bảng cổ phiếu Tiêu chuẩn (Standard Board).

Chia sẻ về lộ trình thống nhất và kế hoạch phân loại cổ phiếu doanh nghiệp theo bảng này, bà Trần Anh Đào, Trưởng ban Kiểm soát, Sở Giao dịch Chứng khoán Thành phố Hồ Chí Minh (HOSE) cho biết, khi các doanh nghiệp niêm yết tại Sở Giao dịch Chứng khoán Hà Nội (HXN) được chuyển vào HOSE theo lộ trình tới đây, chúng ta sẽ có một thị trường cổ phiếu niêm yết thống nhất. Theo bà Đào, đây là một trong những bước đi thực hiện chiến lược phát triển thị trường chứng khoán Việt Nam cho đến năm 2030.

Nhìn nhận ở góc độ thị trường, bà Đào cho hay, việc có một thị trường thống nhất và có quy mô lớn hơn, sẽ đạt chuẩn hóa chung cho toàn bộ thị trường. Nhà đầu tư trong và ngoài nước đều đánh giá đây là một cột mốc lớn.

"Tuy nhiên, dưới góc độ các cơ quan quản lý, vận hành thị trường, chúng tôi nhìn nhận đây cũng là một thách thức lớn. Bởi vì tất cả những vấn đề về rủi ro sẽ được tập trung. Và rủi ro thì sẽ ảnh hưởng đến tất cả những quyết định của các nhà đầu tư trên thị trường. Do vậy, nên chỉ có một cách duy nhất là phải làm tốt và phải làm tốt ngay từ đầu", bà Đào nói.

Trưởng ban kiểm soát của Sở HOSE cũng phân tích dưới góc độ doanh nghiệp, thì đây là một cơ hội không chỉ của riêng các doanh nghiệp chuyển từ Sở Giao dịch Chứng khoán Hà Nội sang Thành phố Hồ Chí Minh.

Đối với các doanh nghiệp chuyển từ HNX sang HOSE, theo bà, trước hết là một cơ hội rất lớn để được tự động chuyển lên một thị trường có chuẩn cao hơn. Tuy nhiên, ngay cả các doanh nghiệp trên HOSE cũng có cơ hội. Đó là khi tất cả các doanh nghiệp vào cùng một sàn, bên cạnh việc chuẩn hóa, doanh nghiệp sẽ được chia ra làm hai bảng. Doanh nghiệp nào đạt được các tiêu chí, sẽ vào bảng chính, bảng Prime Board. "Đây là một vinh dự. Và việc này được thực hiện ngay lập tức vào ngày 28 /12. Còn các doanh nghiệp khác thì ở sàn chuẩn", bà Đào nhấn mạnh.

Thách thức đạt chuẩn và nâng chuẩn của khối niêm yết

Đại diện của HOSE cũng nhìn nhận ở khía cạnh thách thức. Theo bà, việc đạt chuẩn sẽ vượt xa các điều kiện niêm yết hiện nay. Nếu hiểu điều kiện niêm yết hiện nay chỉ là điểm sàn, thì đạt chuẩn tức phải vượt qua điểm sàn này và ngày càng phải nâng cấp.

Trong bối cảnh thanh khoản thị trường xuống thấp trong quý III, thị phần môi giới lớn nhất trên sàn HOSE tiếp tục có nhiều thay đổi. (Ảnh: Linh vật biểu tượng của HOSE)
Thách thức của nhà quản lý, vận hành thị trường lớn hơn khi thị trường tập trung, rủi ro cũng tập trung. (Ảnh: Linh vật biểu tượng của HOSE)

"Khi chuyển sang HOSE, các doanh nghiệp sẽ được phân qua các sàn theo bốn tiêu chí: từ vốn cho tới tỷ lệ sở hữu của nhà đầu tư nước ngoài, tỷ lệ tự do chuyển nhượng trên thị trường và điều kiện quan trọng nhất chính là không rơi vào những tình trạng phải bị theo dõi đặc biệt của các Sở Giao dịch Chứng khoán. Như vậy, để không rơi vào tình trạng này, buộc doanh nghiệp thứ nhất phải nâng cao hiệu quả hoạt động. Thứ hai là phải nâng cao hiệu quả quản trị doanh nghiệp.

Việc phải nâng cao chất lượng quản trị công ty của doanh nghiệp là tất yếu, từ mặt bằng hiện nay đang thấp nhất khu vực, ít nhất chúng ta phải có lộ trình đi lên tới hạng 5, hạng 4 và phải phấn đấu vào top 2, top 3 của khu vực. Và điều này hoàn toàn phụ thuộc vào hành động của các doanh nghiệp niêm yết", bà Trần Anh Đào cho biết.

Được biết, theo dự kiến phân loại của VNX, cổ phiếu niêm yết được phân loại, sắp xếp vào Prime Board khi đáp ứng đồng thời các tiêu chí sau: Vốn điều lệ đã góp đạt mức từ 1.000 tỷ đồng trở lên tại báo cáo tài chính năm gần nhất đã được kiểm toán; Tỷ lệ FOL từ 50% trở lên hoặc giá trị vốn điều lệ tại báo cáo tài chính năm gần nhất đã được kiểm toán được quy đổi theo tỷ lệ FOL đạt từ 500 tỷ đồng trở lên; Tỷ lệ free-float từ 50% trở lên hoặc giá trị vốn điều lệ tại báo cáo tài chính năm gần nhất đã được kiểm toán được quy đổi theo tỷ lệ free-float đạt từ 500 tỷ đồng trở lên và tại ngày chốt số liệu, cổ phiếu niêm yết không thuộc diện cảnh báo, kiểm soát, hạn chế, tạm ngừng, đình chỉ giao dịch theo Quy chế niêm yết và giao dịch chứng khoán niêm yết do VNX ban hành.

Cổ phiếu niêm yết không đáp ứng một trong các tiêu chí quy định của Prime Board sẽ được phân loại vào Standard Board.

Cổ phiếu niêm yết mới sẽ được phân loại, sắp xếp vào Standard Board kể từ ngày niêm yết. Sau khi HOSE xác định được tỷ lệ free-float của cổ phiếu này theo Quy tắc chỉ số của HOSE, Sở thực hiện phân loại, sắp xếp theo quy định trong thời hạn 07 ngày làm việc kể từ ngày hoàn thành việc xác định tỷ lệ free-float mà không phụ thuộc vào kỳ đánh giá định kỳ quy định.

Định kỳ hàng năm, HOSE sẽ thực hiện chốt số liệu vào ngày giao dịch cuối cùng của tháng 6 hàng năm để thực hiện phân loại, sắp xếp cổ phiếu niêm yết. Trong vòng 07 ngày làm việc kể từ ngày thực hiện chốt số liệu, HOSE hoàn thành việc phân loại, sắp xếp và công bố kết quả phân loại cổ phiếu niêm yết (bao gồm Prime Board và Standard Board).

Ngoài kỳ đánh giá định kỳ, HOSE có trách nhiệm thực hiện điều chỉnh kết quả phân loại, sắp xếp cổ phiếu trong thời hạn 07 ngày làm việc kể từ ngày cổ phiếu bị đưa vào diện cảnh báo, kiểm soát, hạn chế, tạm ngừng, đình chỉ giao dịch theo Quyết định của HOSE, căn cứ Quy chế niêm yết và giao dịch cổ phiếu niêm yết do VNX ban hành.

Dự kiến, HOSE sẽ thực hiện công bố kết quả phân loại lần đầu theo quy định của Quy chế này ngay vào ngày 28/12/2026.

(0) Bình luận
Nổi bật
Mới nhất
Doanh nghiệp niêm yết trước cơ hội và thách thức vào bảng phân loại mới
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO