Tận dụng “cửa sáng” từ nhu cầu quốc tế, doanh nghiệp rau quả đẩy mạnh xuất khẩu ngay từ đầu năm. Bài toán nâng cao chất lượng, truy xuất nguồn gốc và gia tăng giá trị là yêu cầu cấp thiết.
Theo Hiệp hội Rau quả Việt Nam, xuất khẩu rau quả đang duy trì đà tăng trưởng tích cực trong những tháng đầu năm 2026, tiếp tục là điểm sáng của ngành nông nghiệp.
Cụ thể, trong tháng 4/2026, kim ngạch xuất khẩu rau quả đạt gần 532 triệu USD, gần tương đương tháng trước, tăng 1,5% so với cùng kỳ năm 2025.
Tính chung 4 tháng đầu năm, xuất khẩu đạt gần 2,06 tỷ USD, tăng tới 22% so với cùng kỳ năm ngoái, cho thấy nhu cầu thị trường quốc tế đối với nông sản Việt vẫn duy trì ổn định.
Theo Chủ tịch Hiệp hội Rau quả Việt Nam (Vinafruit) Nguyễn Thanh Bình, đóng góp chính vào kết quả này là các mặt hàng chủ lực như sầu riêng, mít, dừa, chanh leo, bưởi, nhãn.
Về cơ cấu thị trường xuất khẩu rau quả tiếp tục có sự mở rộng. Trung Quốc giữ vững vị trí là thị trường lớn nhất, chiếm hơn 50% thị phần trong 3 tháng đầu năm với kim ngạch gần 779 triệu USD, tăng mạnh 49% so với cùng kỳ.
Bên cạnh đó, các thị trường như Hoa Kỳ, Hàn Quốc, Nhật Bản duy trì tăng trưởng ổn định, trong khi nhiều thị trường khác như Hà Lan, Malaysia, Đức ghi nhận mức tăng trưởng cao, phản ánh xu hướng đa dạng hóa thị trường ngày càng rõ nét.
Việc gia tăng hiện diện tại các thị trường khó tính không chỉ giúp nâng cao giá trị xuất khẩu mà còn thúc đẩy doanh nghiệp chú trọng hơn đến chất lượng, tiêu chuẩn và truy xuất nguồn gốc. Đây là những yếu tố then chốt để nâng cao sức cạnh tranh của nông sản Việt.
Ở chiều ngược lại, nhập khẩu rau quả cũng tăng, song chủ yếu phục vụ nhu cầu tiêu dùng trong nước và đa dạng nguồn cung. Tuy nhiên, cán cân thương mại của ngành vẫn duy trì xuất siêu lớn, với gần 998 triệu USD trong 4 tháng đầu năm.
Theo lãnh đạo Vinafruit, kết quả tăng trưởng hiện nay cho thấy ngành rau quả đang tận dụng hiệu quả cơ hội từ thị trường quốc tế. Đồng thời, từng bước khẳng định vị thế vững chắc trong nhóm ngành hàng xuất khẩu chủ lực của nông nghiệp Việt Nam.
Tuy nhiên, trong bối cảnh chi phí logistics còn cao và thương mại toàn cầu nhiều biến động, việc giữ vững đà tăng trưởng sẽ phụ thuộc lớn vào khả năng nâng cao giá trị gia tăng, chủ động vùng nguyên liệu, xây dựng thương hiệu và mở rộng thị trường theo hướng bền vững.
Tuy nhiên, Chủ tịch Vinafruit vẫn lạc quan, trong quý II, xuất khẩu rau quả sẽ tiếp tục duy trì đà tăng trưởng, nhờ việc triển khai hiệu quả các Nghị định thư mới đối với trái cây đông lạnh và dừa tươi, cùng với việc nhiều loại trái cây chủ lực bước vào vụ thu hoạch chính như vải thiều, xoài, sầu riêng.
Năm 2026, ngành rau quả đặt mục tiêu đạt kim ngạch xuất khẩu từ 9 - 10 tỷ USD, riêng thị trường Trung Quốc dự kiến đạt trên 5 tỷ USD. Đáng chú ý, chuyến thăm của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tới Trung Quốc được kỳ vọng sẽ mở ra thêm nhiều cơ hội hợp tác kinh tế, trong đó có lĩnh vực nông nghiệp nói chung và ngành rau quả nói riêng.
Để hiện thực mục tiêu này và tận dụng các nghị định thư đã ký kết, Lãnh đạo Vinafruit khuyến nghị doanh nghiệp doanh nghiệp nâng cao toàn diện năng lực sản xuất và quản lý. Trọng tâm là áp dụng quy trình sản xuất tiên tiến, phù hợp yêu cầu từng thị trường, từ giống, canh tác đến thu hoạch và xử lý sau thu hoạch, nhằm bảo đảm chất lượng đồng đều và an toàn thực phẩm.
Đồng thời, kiểm soát chặt dư lượng thuốc bảo vệ thực vật và quản lý mã số vùng trồng. Truy xuất nguồn gốc được xác định là yêu cầu bắt buộc để tham gia sâu vào chuỗi cung ứng toàn cầu.
Bên cạnh đó, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ cao như số hóa vùng trồng, giám sát quy trình canh tác, nâng cao công nghệ bảo quản và logistics.
