Hàng giả, hàng nhái tràn lan trên sàn thương mại điện tử đang khiến doanh nghiệp thiệt hại doanh thu, tổn hại thương hiệu và tốn thêm chi phí tự bảo vệ.
Sự phát triển mạnh của thương mại điện tử mở ra nhiều cơ hội tiếp cận khách hàng cho doanh nghiệp. Tuy nhiên, đi cùng với đó là áp lực ngày càng lớn từ tình trạng hàng giả, hàng nhái, hàng ăn theo thương hiệu xuất hiện công khai trên các nền tảng số.
Điều khiến nhiều doanh nghiệp lo ngại không chỉ là mất doanh thu, mà còn là nguy cơ uy tín thương hiệu bị ảnh hưởng khi người tiêu dùng mua phải sản phẩm kém chất lượng nhưng lại nhầm tưởng là hàng chính hãng.
Theo phản ánh, không ít sản phẩm nhái hiện nay được thiết kế rất giống hàng thật từ hình ảnh, tên gọi, bao bì cho tới cách quảng bá trên sàn thương mại điện tử. Trong môi trường số, chỉ cần vài hình ảnh bắt mắt, giá bán thấp cùng lượt mua và đánh giá sản phẩm lớn, người mua rất dễ rơi vào ma trận thật - giả.
Chia sẻ trên tờ Thanh Niên mới đây, đại diện Công ty CP Everpia Việt Nam, công ty mẹ sở hữu nhãn hiệu Everon, cho biết các cửa hàng bán hàng giả, hàng nhái sản phẩm xuất hiện rất nhiều, cả trực tiếp lẫn trên sàn thương mại điện tử. Doanh nghiệp này đã nhiều lần gửi công văn tới các sàn như Shopee, Lazada, TikTok đề nghị xử lý.
Everpia cũng đã tổng hợp hơn 40 cửa hàng online bán hàng giả, hàng nhái gửi các sàn và cơ quan quản lý. Song theo phản ánh của doanh nghiệp, sau khi các cửa hàng này bị khóa tài khoản, một thời gian ngắn sau lại xuất hiện các cửa hàng khác với tên mới, tiếp tục bán tràn lan.
Đáng nói, hàng nhái ngày càng tinh vi. Theo đại diện Everpia, nếu hàng giả khá lộ liễu khi thay tên Everon thành Eveton, thì hàng nhái lại gần như giống hệt hình dáng sản phẩm. Với mặt hàng đệm, hàng nhái có thể giống hàng thật từ dây khóa, móc khóa, ốp góc đến dấu đỏ từng miếng đệm.
Thậm chí, doanh nghiệp này từng mua một sản phẩm hàng nhái để kiểm nghiệm và nhận thấy hình thức bên ngoài gần như y hệt. Chỉ khi mở lớp đệm bên trong mới thấy phần xơ kém chất lượng. Một số sản phẩm vỏ đệm, vỏ chăn được quảng cáo là vải tencel nhưng thực tế lại pha trộn poly, không phải tencel 100% như hàng chính hãng.
Không chỉ Everon, nhiều thương hiệu nội địa khác cũng đau đầu với tình trạng hàng giả, hàng nhái. Chỉ cần tìm từ khóa “gạo ST25 ông Cua” trên các sàn thương mại điện tử, người tiêu dùng có thể thấy hàng trăm gian hàng với mức giá chênh lệch lớn. Bao bì nhiều sản phẩm được làm “na ná”, tên gọi dễ gây nhầm lẫn, khiến người mua nếu không chú ý rất dễ chọn nhầm hàng nhái.
Thực tế này cho thấy hàng nhái không chỉ cạnh tranh bằng giá rẻ, mà còn tận dụng chính uy tín của thương hiệu thật. Trong khi doanh nghiệp chính hãng phải đầu tư cho nghiên cứu, chất lượng sản phẩm, hệ thống phân phối, dịch vụ hậu mãi và bảo vệ sở hữu trí tuệ, nhiều gian hàng vi phạm lại gần như không phải chịu các chi phí đó.
Trao đổi về tình trạng hàng giả, hàng nhái trên thương mại điện tử, ông Nguyễn Thành Nam, Phó cục trưởng Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước (Bộ Công Thương), cho biết hoạt động kinh doanh trên nền tảng số đang phát triển rất nhanh, trong khi việc kiểm soát hàng hóa trên môi trường mạng vẫn còn nhiều thách thức.
Theo ông, các đối tượng vi phạm ngày càng sử dụng nhiều thủ đoạn tinh vi, thường xuyên thay đổi tài khoản, gian hàng hoặc thông tin sản phẩm nhằm né tránh kiểm tra, xử lý của cơ quan chức năng.
Việc một số gian hàng vi phạm bị khóa nhưng nhanh chóng xuất hiện trở lại dưới tên khác cho thấy bài toán kiểm soát hàng giả, hàng nhái trên thương mại điện tử vẫn còn nhiều thách thức.
Trao đổi với Diễn đàn Doanh nghiệp, Luật sư Nguyễn Trọng Hiệp – Giám đốc Công ty Luật HPVN cho rằng, hàng nhái trên thương mại điện tử hiện nay không chỉ gây thiệt hại cho doanh nghiệp bị xâm phạm thương hiệu mà còn tác động trực tiếp tới môi trường cạnh tranh và niềm tin tiêu dùng.
Theo luật sư, môi trường kinh doanh số đang giúp hàng nhái tiếp cận người tiêu dùng nhanh hơn, rộng hơn và khó kiểm soát hơn. Nhiều sản phẩm nhái được quảng bá rất chuyên nghiệp, sử dụng hình ảnh và thông tin dễ gây nhầm lẫn với hàng thật nên người tiêu dùng rất khó phân biệt nếu chỉ quan sát thông thường.
Luật sư Nguyễn Trọng Hiệp cho rằng trong bối cảnh thương mại điện tử phát triển mạnh, trách nhiệm kiểm soát không thể chỉ đặt lên vai doanh nghiệp hoặc người tiêu dùng. Các nền tảng cần tăng cơ chế hậu kiểm, truy xuất người bán, xử lý tái phạm và phối hợp chặt hơn với chủ sở hữu thương hiệu cũng như cơ quan chức năng.
Theo ông, các sàn thương mại điện tử cũng cần có giải pháp nhận diện và ngăn chặn tình trạng tái lập gian hàng vi phạm, thay vì chỉ dừng ở việc gỡ từng sản phẩm hoặc khóa từng tài khoản đơn lẻ.
“Về lâu dài, điều bị ảnh hưởng không chỉ là doanh thu của doanh nghiệp mà còn là niềm tin của người tiêu dùng đối với thị trường thương mại điện tử”, Luật sư Nguyễn Trọng Hiệp nhấn mạnh.
