Nhiều doanh nghiệp trong nước thực hiện M&A không xuất phát từ những khó khăn về tài chính mà hướng đến nâng cao quản trị và tìm kiếm cơ hội vươn ra quốc tế.
Trong chu kỳ phát triển mới của hoạt động mua bán sáp nhập (M&A) ở Việt Nam, khi các dòng vốn đầu tư hướng đến các doanh nghiệp công nghệ, năng lượng, sản xuất… ngày càng nhiều thì vị thế của doanh nghiệp trong nước ngày càng được nâng cao.
Theo KPMG Việt Nam, tuy các thương vụ M&A trong thời gian qua đang chững hơn so với các năm trước nhưng dòng chảy này chưa hề “tắt”, nhất là ở những thương vụ có nhà đầu tư chiến lược tham gia. Bước sang 2026, nhiều yếu tố được kỳ vọng sẽ “kéo” thị trường sôi động trở lại: khung chính sách mới, các dự án hạ tầng quy mô lớn, cùng những cải cách thể chế và quyết sách mạnh mẽ ở nhiều lĩnh vực.
Năm 2026 được các chuyên gia nhận định là thời điểm mở đầu cho chu kỳ tăng trưởng mới của M&A. Những thương vụ mang tính chiến lược trong thời gian gần đây ở các lĩnh vực nhiều tiềm năng của Việt Nam như ngân hàng tài chính, sản xuất, năng lượng, logistics và công nghệ đang hướng đến việc tạo ra những giá trị dài hạn.
Trong đó, dòng vốn quan tâm đến các lĩnh vực năng lượng, sản xuất và công nghệ tiếp tục được các nhà đầu tư “rót” vào thị trường. Khác với những giai đoạn trước đây, M&A không phải là giải pháp để doanh nghiệp vượt qua khó khăn về nguồn vốn hay huy động vốn hiệu quả mà đang trở thành động lực thúc đẩy tái cấu trúc doanh nghiệp, củng cố quy trình vận hành, cải thiện hiệu suất, nâng cao năng lực cạnh tranh và năng lực quản trị.
Nhìn ở góc độ tích cực, M&A không chỉ là thay đổi về sở hữu mà là cách để doanh nghiệp trong nước tìm kiếm cơ hội vươn ra quốc tế. Các nhà đầu tư Nhật Bản cùng nhiều doanh nghiệp Việt Nam, bao gồm các startup là những điển hình cho thành công này.
Đại diện Jetro tại Hà Nội đã đề cập đến một số điển hình. Tập đoàn Sumitomo và công ty Rikkeisoft của Việt Nam đã ký kết liên minh kinh doanh và đầu tư vốn để tận dụng hiệu quả năng lực của nhau.
Đó là năng lực công nghệ của Rikkeisoft và mạng lưới rộng khắp của Sumitomo để cùng phát triển giải pháp công nghệ phục vụ chuyển đổi số cung cấp cho thị trường Nhật Bản, Hoa Kỳ, thị trường châu Á… Trong sự hợp tác này, Rikkeisoft đã áp dụng các tiêu chuẩn quản trị phù hợp với thông lệ quốc tế và đang dự tính chuẩn bị cho kế hoạch IPO trong tương lai.
Trước đó, Sun Asterisk - một trong những công ty phát triển phần mềm của Nhật đã hợp tác thành công với trường đại học Bách Khoa Hà Nội để cùng thành lập “Trung tâm Edtech” nhằm nắm bắt cơ hội phát triển từ công nghệ giáo dục đang phát triển, thúc đẩy giáo dục công nghệ thông tin truyền thông. Sự hợp tác này cũng thực hiện tại một số trường đại học có chuyên ngành công nghệ tại Việt Nam.
Triển vọng hợp tác này được đánh giá tích cực. Từ góc độ thị trường, ông Tamotsu Majima - Giám đốc cấp cao Recof Corporation cho rằng, Việt Nam đang đóng vai trò là một trung tâm sản xuất (production hub) trong các quốc gia ASEAN và nhiều công ty đang chuyển dịch sự tập trung từ Trung Quốc sang Việt Nam.
Do đó, sản xuất là lĩnh vực chính, song Việt Nam cũng tiên tiến trong các lĩnh vực công nghệ mới. Nhiều công ty Nhật Bản cũng như các công ty Mỹ sẽ quan tâm đến việc hợp tác với các công ty Việt Nam.
Riêng với các nhà đầu tư Nhật Bản, dòng vốn vào Việt Nam rất đa dạng. Không chỉ đến từ các tập đoàn lớn mà các doanh nghiệp niêm yết quy mô trung bình, khối doanh nghiệp nhỏ và vừa cũng rất quan tâm.
Để thúc đẩy hợp tác doanh nghiệp hai nước, Jetro đã xây dựng J-Bridge: nền tảng kinh doanh, qua đó cập nhật nhu cầu, mong muốn đầu tư của doanh nghiệp, chủ trì các hoạt động thúc đẩy đổi mới sáng tạo cũng như đồng hành cùng các tổ chức, hiệp hội thực hiện hoạt động kết nối kinh doanh doanh nghiệp 2 nước.
.png "Giải bài toán tăng giá trị doanh nghiệp trên bàn đàm phán M&A")
