Bộ Nội vụ vừa ban hành Quyết định số 96/QĐ-BNV, chính thức cho phép thành lập Hiệp hội Mua bán và Sáp nhập doanh nghiệp Việt Nam.
Quyết định này được giới chuyên gia và cộng đồng doanh nghiệp đánh giá là một bước tiến quan trọng trong việc hoàn thiện hệ sinh thái thị trường mua bán – sáp nhập (M&A), trong bối cảnh nền kinh tế Việt Nam và thế giới đang bước vào giai đoạn tái cấu trúc sâu rộng.
Theo Quyết định, Hiệp hội Mua bán và Sáp nhập doanh nghiệp Việt Nam là tổ chức xã hội – nghề nghiệp, hoạt động theo Điều lệ được Bộ trưởng Bộ Nội vụ phê duyệt, tuân thủ quy định của pháp luật và chịu sự quản lý nhà nước của Bộ Nội vụ cùng các bộ, ngành liên quan. Việc cho phép thành lập Hiệp hội không chỉ mang ý nghĩa tổ chức, mà còn phản ánh sự thừa nhận chính thức của Nhà nước đối với vai trò ngày càng quan trọng của M&A trong tiến trình tái cấu trúc doanh nghiệp và nền kinh tế.
Trong bối cảnh toàn cầu, TS Nguyễn Đức Kiên, nguyên Tổ trưởng Tổ tư vấn kinh tế của Thủ tướng Chính phủ, nhận định rằng từ năm 2025, kinh tế thế giới đã dịch chuyển dần từ mô hình đa phương, hợp tác sâu rộng sang xu hướng song phương, trong đó lợi ích quốc gia và dân tộc được đặt ở vị trí trung tâm. Sự dịch chuyển này diễn ra cùng lúc với những bất định gia tăng về địa chính trị, thương mại và tài chính, khiến môi trường chính sách và đầu tư trở nên khó dự báo hơn.
Theo TS Nguyễn Đức Kiên, trong bối cảnh đó, M&A nổi lên như một công cụ linh hoạt, giúp doanh nghiệp tái cấu trúc nhanh hơn, thích ứng với thay đổi và tìm kiếm động lực phát triển mới. M&A không còn là lựa chọn mang tính tình thế, mà ngày càng trở thành một phương thức tổ chức lại hoạt động sản xuất – kinh doanh phù hợp với bối cảnh cạnh tranh và nguồn lực ngày càng khắt khe.
Ở trong nước, các số liệu năm 2025 cho thấy quá trình sàng lọc doanh nghiệp đang diễn ra mạnh mẽ. Cả nước ghi nhận hơn 195.000 doanh nghiệp thành lập mới, khoảng 102.300 doanh nghiệp quay trở lại hoạt động, song cũng có tới 114.400 doanh nghiệp tạm ngừng hoạt động để tái cơ cấu và gần 36.000 doanh nghiệp giải thể hoặc chấm dứt hoạt động.
Theo TS Nguyễn Đức Kiên, những con số này phản ánh một dư địa rất lớn cho hoạt động M&A, khi nhu cầu tái cấu trúc, chuyển giao tài sản và sắp xếp lại nguồn lực đang diễn ra trên diện rộng trong cộng đồng doanh nghiệp.
“M&A không còn đơn thuần là mua – bán doanh nghiệp, mà đã trở thành phương thức tái phân bổ nguồn lực của nền kinh tế,” ông Kiên nhấn mạnh.
Từ góc độ những người trực tiếp tham gia quá trình vận động thành lập Hiệp hội, ông Lưu Quang Vũ – Trưởng Ban Kết nối và Xúc tiến đầu tư, Phó Trưởng Ban Vận động thành lập Hiệp hội M&A Việt Nam – cho biết, Quyết định số 96/QĐ-BNV là niềm vui lớn đầu năm, không chỉ đối với Ban Vận động mà còn với cộng đồng các chuyên gia, nhà đầu tư và doanh nghiệp đang hoạt động trong lĩnh vực M&A. Đây được xem như một sự khích lệ kịp thời, tiếp thêm động lực để Ban Vận động và các thành viên hướng tới mục tiêu xây dựng Hiệp hội M&A Việt Nam theo hướng bài bản, chuyên nghiệp.
“Chúng tôi xác định Hiệp hội sẽ đóng vai trò thúc đẩy sự phát triển và quy chuẩn hóa thị trường mua bán – sáp nhập doanh nghiệp tại Việt Nam, góp phần hình thành một môi trường M&A minh bạch, hiệu quả và tiệm cận với thông lệ quốc tế,” ông Lưu Quang Vũ nhấn mạnh.
Trong bối cảnh đó, việc thành lập Hiệp hội M&A Việt Nam được kỳ vọng sẽ trở thành điểm tựa thể chế quan trọng, hỗ trợ nâng cao tính minh bạch, chuẩn mực và hiệu quả của các thương vụ M&A; đồng thời đóng vai trò cầu nối giữa doanh nghiệp, nhà đầu tư và cơ quan quản lý nhà nước; tham gia phản biện chính sách và nâng cao năng lực quản trị hậu M&A.
Các chuyên gia cho rằng, thị trường M&A Việt Nam đang chuyển từ giai đoạn phát triển mang tính tự phát, phụ thuộc nhiều vào kinh nghiệm cá nhân, sang giai đoạn đòi hỏi tổ chức nghề nghiệp chuyên sâu và cơ chế phối hợp chính sách rõ ràng hơn. Trong bối cảnh đó, sự ra đời của Hiệp hội M&A Việt Nam không chỉ hỗ trợ các thương vụ cụ thể, mà còn góp phần hình thành không gian nghề nghiệp chung, nơi tri thức, chuẩn mực và thông lệ tốt được lan tỏa.
Từ góc nhìn dài hạn, Quyết định số 96/QĐ-BNV không chỉ là một văn bản hành chính, mà còn là tín hiệu chính sách cho thấy thị trường M&A Việt Nam đang bước sang giai đoạn phát triển mới – có tổ chức hơn, minh bạch hơn và gắn chặt hơn với mục tiêu tái cấu trúc nền kinh tế theo hướng hiệu quả và bền vững.
