“Đòn bẩy mềm” cho kinh tế Việt Nam

Các chuyến thăm, tiếp xúc cấp cao của Tổng Bí thư Tô Lâm, Chủ tịch nước Lương Cường và Thủ tướng Phạm Minh Chính trong thời gian qua không chỉ mang ý nghĩa đối ngoại, mà còn phát đi thông điệp mạnh mẽ về một Việt Nam ổn định, nhất quán chính sách và tôn trọng cam kết quốc tế.

Ngoại giao mở đường

Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Ngoại giao Bùi Thanh Sơn nhấn mạnh rằng: “Đối ngoại đóng vai trò quan trọng, định vị Việt Nam thuận lợi trong dòng chảy của thời đại và kết hợp sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại để phục vụ cho sự vươn mình của đất nước”.

Điển hình là xuất khẩu Việt Nam không còn dựa chủ yếu vào lợi thế chi phí hay quy mô, thay vào đó là chất lượng quan hệ đối ngoại đã nâng tầm vị thế quốc gia trong chuỗi giá trị toàn cầu. Ngoại giao kinh tế đã mở cánh cửa giúp doanh nghiệp tiến xa, tiến sâu vào nhiều thị trường.

Lần đầu tiên trong lịch sử, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu Việt Nam đạt mốc 900 tỷ USD, 36/45 nhóm hàng đạt kim ngạch trên 1 tỷ USD, trong đó, có 8 nhóm hàng ghi nhận giá trị xuất khẩu vượt 10 tỷ USD. Nhóm hàng công nghiệp chế biến tiếp tục giữ vai trò chủ lực, với kim ngạch ước đạt gần 400 tỷ USD, tiếp đến là nhóm nông, thủy sản đạt khoảng 44,46 tỷ USD.

Mạng lưới đối tác không ngừng nâng cấp và mở rộng trong những năm gần đây đã tạo nền tảng chính trị - pháp lý quan trọng cho xuất khẩu, giúp Việt Nam tham gia sâu hơn vào các chuỗi cung ứng mới, từ bán dẫn, thiết bị điện tử đến năng lượng tái tạo, nông sản chế biến.

Chuyên gia Kinh tế trưởng BIDV Cấn Văn Lực cho rằng: “Quan hệ đối tác càng được nâng tầm thì mức độ tin cậy càng cao, qua đó tạo thuận lợi cho thương mại, đầu tư và hợp tác chuỗi cung ứng”.

Ngoại giao kinh tế chuyển mạnh từ “xúc tiến chung” sang “hỗ trợ có mục tiêu”. Các cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài ngày càng đóng vai trò như “đầu mối thị trường”. Điều này đặc biệt quan trọng với các ngành xuất khẩu chủ lực như dệt may, da giày, thủy sản, gỗ và nông sản.

Ngoại giao kinh tế đang hỗ trợ doanh nghiệp thích ứng với xu hướng xanh hóa thương mại toàn cầu. Khi các thị trường lớn áp dụng tiêu chuẩn môi trường, lao động và phát thải ngày càng khắt khe, việc đàm phán công nhận lẫn nhau, thúc đẩy hợp tác kỹ thuật và tài chính xanh.

Cuối cùng, ngoại giao kinh tế góp phần đa dạng hóa thị trường, giảm phụ thuộc vào một số đối tác truyền thống. Năm 2025, các thị trường Trung Đông, châu Phi, Nam Á và Mỹ Latinh được xem là “dư địa mới” cho hàng Việt.

Đại sứ Việt Nam tại Brazil Bùi Văn Nghị nhấn mạnh, điểm sáng nổi bật trong quan hệ Việt Nam-Brazil là ngoại giao kinh tế khi kim ngạch trao đổi thương mại đạt gần 8 tỷ USD, trong đó xuất khẩu thủy sản tăng trưởng đột phá 36,7%, tạo tiền đề vững chắc cho mục tiêu 15 tỷ USD vào năm 2030.

Bệ phóng đến con số kỷ lục

Các chuyến thăm, tiếp xúc cấp cao của Tổng Bí thư Tô Lâm, Chủ tịch nước Lương Cường và Thủ tướng Phạm Minh Chính không chỉ mang ý nghĩa đối ngoại, mà còn phát đi thông điệp mạnh mẽ về một Việt Nam ổn định, nhất quán chính sách và tôn trọng cam kết quốc tế. Trong bối cảnh chuỗi cung ứng toàn cầu tái cấu trúc theo hướng giảm rủi ro, niềm tin chính trị trở thành “giấy thông hành” để hàng hóa Việt Nam duy trì và mở rộng thị phần.

Điểm nổi bật trong các chuyến thăm nước ngoài của Tổng Bí thư là cách tiếp cận ngoại giao “đa mục tiêu”, trong đó chính trị, an ninh và kinh tế được đặt trong cùng một chỉnh thể. Không dừng ở ngoại giao sự kiện, các chuyến công du hướng tới việc định vị lại vai trò của Việt Nam trong cấu trúc kinh tế - thương mại khu vực và toàn cầu.

Cụ thể, trong các chuyến thăm và tiếp xúc cấp cao với Trung Quốc, trọng tâm xuyên suốt là ổn định quan hệ kinh tế trong bối cảnh cạnh tranh chiến lược toàn cầu gia tăng, qua đó duy trì nhịp thương mại và chuỗi cung ứng song phương.

Các hoạt động đối ngoại cấp cao với Hoa Kỳ mang ý nghĩa định vị Việt Nam trong chiến lược tái cấu trúc chuỗi cung ứng toàn cầu. Thông điệp nhất quán được truyền tải là Việt Nam không chỉ là đối tác thương mại, mà là đối tác ổn định, có trách nhiệm và lâu dài.

Với châu Âu, các chuyến công du của Tổng Bí thư tập trung vào củng cố niềm tin thể chế và cam kết phát triển bền vững - yếu tố then chốt khi EU siết chặt các tiêu chuẩn về môi trường, lao động và truy xuất nguồn gốc. Trong khi đó, tại Trung Đông và châu Phi, dấu ấn ngoại giao là mở ra các thị trường mới, ít cạnh tranh trực tiếp, giàu tiềm năng cho hàng hóa Việt Nam.

Nhìn tổng thể, các chuyến thăm nước ngoài của lãnh đạo Đảng và Nhà nước không chỉ hỗ trợ trước mắt, mà còn góp phần nâng trần tăng trưởng cho xuất khẩu Việt Nam. Khi niềm tin chiến lược được củng cố, thể chế được kết nối và thị trường được mở rộng, hàng hóa Việt Nam có điều kiện đi xa hơn, sâu hơn và bền vững hơn.