Tăng trưởng hơn 8% trong 6 tháng đầu năm 2026 khẳng định nội lực của nền kinh tế trước áp lực kép từ giá năng lượng và các rào cản thuế quan mới từ quốc tế.
Tại Diễn đàn “Xây dựng khu công nghiệp sinh thái, thông minh - Động lực thu hút đầu tư và phát triển kinh tế xanh vùng Đông Nam bộ”, d
Số liệu thống kê 6 tháng đầu năm 2026 phản chiếu một bức tranh tăng trưởng mạnh mẽ với con số hơn 8%, mức cao bậc nhất trong vòng nhiều năm trở lại đây. Tổng kim ngạch xuất nhập khẩu duy trì đà tăng trưởng ấn tượng trên 20%. Tuy nhiên, một điểm đáng chú ý là sự xuất hiện của con số nhập siêu gần 17 tỷ USD, cụ thể là 16,7 tỷ USD sau nhiều năm Việt Nam thặng dư thương mại.
Ông Nguyễn Thắng phân tích có hai nguyên nhân chính dẫn đến hiện tượng này. Thứ nhất, giá xăng dầu thế giới tăng mạnh khiến giá trị nhập khẩu nhiên liệu tăng thêm 4 tỷ USD so với cùng kỳ năm 2025. Thứ hai, sự bùng nổ của các mặt hàng điện tử và công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI) trên toàn cầu khiến các doanh nghiệp trong nước tăng cường nhập khẩu linh kiện đắt tiền để phục vụ sản xuất xuất khẩu.
Ông Nguyễn Thắng khẳng định tình trạng nhập siêu này không đáng lo ngại. Dòng tiền sẽ sớm quay trở lại vào quý III và quý IV khi các sản phẩm hoàn thiện được xuất khẩu ra thị trường thế giới.
Lạm phát bình quân 6 tháng đầu năm được kiểm soát ở mức 4,38%, trong khi lạm phát cơ bản duy trì ổn định quanh mức 2%. Kết quả này đạt được trong điều kiện giá dầu thô thế giới có thời điểm vượt ngưỡng 100 USD/thùng do xung đột tại khu vực Trung Đông.
Ông Nguyễn Thắng cho biết các mô hình mô phỏng cho thấy xung đột Trung Đông khiến GDP của Việt Nam giảm khoảng 0,28 điểm phần trăm và đẩy chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tăng thêm 0,77% so với trường hợp không có xung đột. Dự báo lạm phát cả năm 2026 sẽ nằm ở mức 4,59%. Các ngành chịu ảnh hưởng nặng nhất bao gồm vận tải đường bộ, hàng không, xây dựng và dịch vụ lưu trú, ăn uống. Nhóm doanh nghiệp nhỏ và vừa chịu tác động mạnh hơn về biên lợi nhuận so với các doanh nghiệp quy mô lớn.
Bên cạnh áp lực năng lượng, hoạt động xuất khẩu đang đối mặt với các rào cản thuế quan mới. Sau khi các điều khoản về thuế đối ứng tại Mỹ kết thúc vào ngày 23/7, một mức thuế mới khoảng 12,5% bắt đầu được áp dụng đối với một số quốc gia, trong đó có Việt Nam.
Ông Nguyễn Thắng tính toán rằng việc tăng mức thuế từ 10% lên 12,5% sẽ làm giảm khoảng 7% giá trị xuất khẩu sang Mỹ và giảm 2% tổng kim ngạch xuất khẩu toàn cầu của Việt Nam. Mặc dù con số này có sự sụt giảm nhưng vẫn nằm trong tầm kiểm soát. Ông kỳ vọng tăng trưởng xuất khẩu sang Mỹ trong năm nay vẫn đạt khoảng 12% nhờ sức chống chịu tốt của các ngành hàng.
Tuy nhiên, ngành dệt may và da giày sẽ gặp nhiều khó khăn hơn. Các đối thủ cạnh tranh trực tiếp như Campuchia và Bangladesh hiện chỉ phải chịu mức thuế 10% do có ưu thế về nguồn nguyên liệu bông đầu vào từ Mỹ. Điều này tạo ra một áp lực cạnh tranh đáng kể buộc các doanh nghiệp Việt Nam phải tối ưu hóa chi phí sản xuất để duy trì thị phần.
Nhìn về dài hạn, Việt Nam đang nỗ lực đạt mục tiêu tăng trưởng GDP 10% với sự cải thiện rõ rệt về hiệu quả đầu tư. Chỉ số ICOR đã giảm từ 5,1 xuống còn 4,0, minh chứng cho việc sử dụng vốn hiệu quả hơn. Tỷ lệ vốn đầu tư toàn xã hội cũng tăng mạnh từ mức trung bình 32,5% lên 40%.
Ông Nguyễn Thắng xác định hai động lực tăng trưởng mới cho giai đoạn tới. Thứ nhất là dư địa từ thị trường chứng khoán. Hiện nay, tỷ lệ vốn hóa thị trường chứng khoán Việt Nam trên GDP chỉ đạt 39%, thấp hơn nhiều so với mục tiêu 50%. Việc nâng hạng thị trường sẽ khơi thông nguồn vốn quan trọng cho hạ tầng và bất động sản.
Động lực thứ hai đến từ sự bùng nổ của tầng lớp trung lưu. Tỷ lệ tầng lớp trung lưu tại Việt Nam dự kiến tăng từ 13% hiện nay lên 55% vào năm 2030. Đây là lực lượng hấp thụ hàng hóa và dịch vụ khổng lồ, đóng vai trò là "bộ đệm" nội địa giúp nền kinh tế giảm bớt sự phụ thuộc vào các cú sốc bên ngoài như biến động giá dầu hay xung đột địa chính trị.
Ông Nguyễn Thắng kết luận rằng mặc dù tiếp tục gặp thách thức từ giá xăng dầu và thuế quan, kinh tế Việt Nam năm 2026 vẫn cho thấy khả năng chống chọi tốt với nhiều cơ hội mở ra trong trung và dài hạn. Nền tảng kinh tế vĩ mô ổn định cùng sự chủ động trong chính sách tài khóa là chìa khóa để Việt Nam vượt qua những cơn gió ngược của kinh tế toàn cầu.
