Đà tăng trở lại của đồng USD trong bối cảnh xung đột địa chính trị đang thu hút sự chú ý của giới đầu tư toàn cầu. Tuy nhiên đà tăng này có bền vững, hay chỉ mang tính tạm thời?
Các phân tích cho thấy, dù được hỗ trợ bởi vai trò tài sản trú ẩn an toàn, triển vọng dài hạn của đồng bạc xanh vẫn chịu nhiều sức ép từ các yếu tố nền tảng như thâm hụt ngân sách, chính sách tiền tệ và xu hướng dịch chuyển dòng vốn toàn cầu.
Vai trò trú ẩn và những giới hạn
Năm 2025 ghi nhận một trong những giai đoạn suy yếu rõ nét của đồng USD, khi chỉ số DXY giảm tới 9,4% trong bối cảnh chiến tranh thương mại leo thang, thâm hụt ngân sách Mỹ gia tăng và kỳ vọng Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) sẽ nới lỏng chính sách tiền tệ.
Bước sang năm 2026, nhiều dự báo ban đầu vẫn cho rằng xu hướng suy yếu này sẽ tiếp diễn, dù với tốc độ chậm hơn. Tuy nhiên, diễn biến thực tế đã thay đổi khi xung đột Trung Đông bùng phát, tạo cú hích bất ngờ cho đồng USD.
Ngay sau khi xung đột nổ ra, đồng USD tăng mạnh nhờ hai động lực chính: nhu cầu trú ẩn an toàn của nhà đầu tư và lo ngại giá năng lượng leo thang sẽ khiến lạm phát tăng trở lại.
Theo ghi nhận của Morningstar Investment Management, giá dầu thô WTI từ mức khoảng 67 USD/thùng trước xung đột đã có thời điểm tiến sát 100 USD/thùng, trong khi dầu Brent tăng từ 73 USD lên trên 112 USD/ thùng trước khi điều chỉnh giảm. Diễn biến này làm gia tăng áp lực lạm phát, từ đó hạn chế khả năng Fed cắt giảm lãi suất trong ngắn hạn.
Cùng với đó, quyết định giữ nguyên lãi suất của Fed vào ngày 18/3 và cảnh báo về “lạm phát mới” từ Chủ tịch Jerome Powell càng củng cố sức mạnh của đồng bạc xanh. Nhà phân tích Will Denyer của Gavekal Research cho biết trước thềm xung đột, 6 trong 8 loại tiền tệ được giao dịch nhiều nhất đều đối mặt với lạm phát vượt mục tiêu, ngoại trừ đồng Nhân dân tệ của Trung Quốc và đồng franc Thụy Sĩ.
Chuyên gia Muhammad Hamza Saleem của Morningstar nhận định: “Sự phục hồi của USD phản ánh rõ vai trò truyền thống của đồng tiền này như một tài sản trú ẩn trong thời kỳ bất ổn. Tuy nhiên, yếu tố này mang tính chu kỳ và khó duy trì lâu dài.
Hiện tại, sức mạnh của đồng USD chủ yếu tập trung ở giai đoạn đầu của cuộc khủng hoảng và sẽ suy giảm khi tâm lý chấp nhận rủi ro phục hồi và các điều kiện tài chính toàn cầu bình thường hoá”.
Nền tảng dài hạn vẫn gây áp lực
Các chuyên gia chỉ ra vấn đề quan trọng hơn đó là những yếu tố khiến đồng USD suy yếu trước xung đột vẫn chưa được giải quyết. Thâm hụt ngân sách Mỹ tiếp tục gia tăng, trong khi những tranh cãi về tính độc lập của Fed, chính sách thuế quan và định hướng đối ngoại của Mỹ tác động đến niềm tin của các nhà đầu tư quốc tế.
Đáng chú ý, theo Morningstar, đồng USD đã bị định giá cao khoảng 10% trước khi xung đột xảy ra. Để quay về mức giá trị hợp lý so với các đồng tiền chủ chốt, USD có thể cần giảm thêm khoảng 11%.
Thị trường nhiều khả năng sẽ sớm quay lại tập trung vào các yếu tố vĩ mô cơ bản như lạm phát giảm và triển vọng Fed cắt giảm lãi suất, từ đó tạo áp lực giảm giá lên đồng USD.
Phần lớn các nhà phân tích hiện dự báo xung đột Trung Đông sẽ không kéo dài, với thị trường dầu mỏ tương lai cho thấy giá năng lượng có thể đạt đỉnh trong quý II/2026 và giảm dần sau đó.
Chiến lược gia Gary Schlossberg của Wells Fargo nhận định trước khi xung đột xảy ra, thị trường dầu mỏ về cơ bản đang dư cung, đồng thời cho rằng mức biến động hạn chế của thị trường chứng khoán Mỹ phản ánh kỳ vọng căng thẳng sẽ sớm kết thúc.
Trong kịch bản này, khi nguồn cung dầu được khôi phục và giá năng lượng hạ nhiệt, vai trò trú ẩn của USD sẽ suy yếu đáng kể.
Ông Saleem dự báo điều này sẽ mở ra khả năng Fed nới lỏng chính sách tiền tệ và thu hẹp chênh lệch lãi suất, những yếu tố thường bất lợi cho đồng USD. Qua đó, dòng vốn đầu tư có thể quay trở lại các thị trường quốc tế, đặc biệt là các tài sản có định giá hấp dẫn hơn ngoài Mỹ.
Ở chiều ngược lại, nếu xung đột kéo dài hơn dự kiến, đồng USD có thể tiếp tục được hỗ trợ trong trung hạn. Giá dầu duy trì ở mức cao sẽ khiến lạm phát khó giảm, buộc Fed phải duy trì lãi suất cao trong thời gian dài hơn.
Ngoài ra, các nền kinh tế phụ thuộc nhập khẩu năng lượng như châu Âu và Nhật Bản sẽ chịu áp lực lớn hơn, khiến đồng tiền của họ suy yếu tương đối so với USD.
Các nền kinh tế nhập khẩu năng lượng sẽ đối mặt với suy giảm cán cân thương mại và tăng trưởng yếu hơn, điều này có thể tiếp tục hỗ trợ đồng USD trong nhiều tháng tới. Tuy nhiên, ngay cả trong kịch bản này, sức mạnh của USD vẫn mang tính tình thế.
Như vậy, diễn biến của đồng USD hiện nay phản ánh sự giằng co giữa yếu tố địa chính trị và các nền tảng kinh tế vĩ mô. Trong ngắn hạn, xung đột có thể tiếp tục hỗ trợ đồng tiền này. Tuy nhiên, về dài hạn, các yếu tố như thâm hụt ngân sách, xu hướng đa dạng hóa dự trữ ngoại hối toàn cầu và triển vọng nới lỏng chính sách tiền tệ vẫn sẽ là lực cản chính.
Chuyên gia tại Morningstar bày tỏ kỳ vọng đồng USD sẽ mất giá dần theo thời gian khi áp lực tài khóa gia tăng, tăng trưởng chậm lại và xu hướng dịch chuyển dự trữ toàn cầu ra khỏi USD tiếp tục diễn ra.
Với nhà đầu tư, điều này đồng nghĩa với việc cần nhìn xa hơn những biến động ngắn hạn do địa chính trị gây ra. Đà phục hồi hiện tại của USD có thể chỉ là tạm thời, trong khi xu hướng dài hạn vẫn nghiêng về sự suy yếu khi các điều kiện tài chính toàn cầu trở lại trạng thái bình thường.
