Dư địa tăng trưởng của nhóm doanh nghiệp có vốn Nhà nước sắp tái cơ cấu

Phiên giao dịch ngày 10/8, cổ phiếu Ngân hàng Big 3 với đại diện đến từ VCB tăng lên 60.300 đồng/cp; cổ phiếu BID tăng lên 39.500 đồng/cp; CTG tăng lên 32.800 đồng/cp. Nhóm này đã duy trì đà tăng 3 phiên liên tiếp tính cả 2 phiên cuối tuần trước.

Nhóm tiếp theo là dầu khí năng lượng với đại diện là GAS tăng trần lên 79.800 đồng/cp; các cổ phiếu BSR, PLX cũng tăng áp sát giá trần. Cùng với đó, nhóm cổ phiếu cao su có sở hữu vốn Nhà nước với đại diện GVR tăng trần lên 31.800 đồng/cp với khối lượng khớp lệnh và thanh khoản bùng nổ tới 6,1 triệu đơn vị cổ phiếu được khớp lệnh…

Đây là những nhóm cổ phiếu của các doanh nghiệp có vốn Nhà nước liên quan tới Quyết định số 40/2026/QĐ-TTg. Quyết định này là cơ sở để các doanh nghiệp thực hiện tăng vốn, giảm vốn, thoái vốn hoặc tái cơ cấu doanh nghiệp Nhà nước trong giai đoạn 2026–2030.

Theo Quyết định 40, các lĩnh vực được phân thành ba nhóm chính: Nhóm I gồm những lĩnh vực Nhà nước duy trì 100% vốn như năng lượng, lương thực, khoáng sản chiến lược, hóa chất cơ bản và hạ tầng dữ liệu, hạ tầng số quốc gia; Nhóm II yêu cầu Nhà nước hoặc doanh nghiệp Nhà nước nắm từ 65% trở lên, gồm ngân hàng, hàng không, cảng hàng không, một số cảng biển, khai khoáng lớn, cơ khí, phân bón và cấp thoát nước; Nhóm III có tỷ lệ sở hữu trên 50% đến dưới 65%, trong đó có doanh nghiệp đầu mối xăng dầu đáp ứng tiêu chí về thị phần.

Tuy nhiên, việc doanh nghiệp đang có tỷ lệ sở hữu vốn Nhà nước cao hơn hoặc thấp hơn khung sở hữu không đồng nghĩa Nhà nước sẽ ngay lập tức mua thêm hoặc thoái vốn. Các cơ quan đại diện chủ sở hữu vẫn phải xây dựng phương án cụ thể cho từng doanh nghiệp, xác định tỷ lệ nắm giữ, phương thức tăng/giảm vốn và lộ trình.

Nhìn nhận về dư địa tăng của nhóm cổ phiếu này, các chuyên gia MBS cho rằng, sau nhiều năm tiến trình cổ phần hóa và thoái vốn diễn ra chậm chạp, thị trường chứng khoán Việt Nam đang đứng trước cơ hội đón nhận một làn sóng hàng hóa chất lượng mới khi Chính phủ ban hành Quyết định số 40/2026/QĐ-TTg về tiêu chí phân loại doanh nghiệp để thực hiện cơ cấu lại vốn nhà nước. Đây là 1 làn sóng mới thổi vào thị trường, đồng thời mở ra dư địa M&A cho các thương vụ quy mô lớn, thu hút dòng vốn trong và ngoài nước.

Điểm đáng chú ý là quyết định mới đã phân định rõ những lĩnh vực Nhà nước cần tiếp tục nắm giữ 100% vốn, trên 65%, trên 50% và những lĩnh vực có thể giảm tỷ lệ sở hữu hoặc thoái toàn bộ. Đây sẽ là cơ sở pháp lý để các bộ, ngành và đặc biệt là Tổng công ty Đầu tư và Kinh doanh vốn nhà nước (SCIC) xây dựng lộ trình tái cơ cấu lại danh mục đầu tư trong giai đoạn mới.

Theo Chứng khoán Mirae Asset, Quyết định số 40/2026/QĐ-TTg có thể mở ra một chu kỳ tái cấu trúc vốn tại doanh nghiệp Nhà nước trong giai đoạn 2026–2030. Với thị trường chứng khoán, tác động có thể đến từ cả hai chiều: Thoái vốn có thể tăng free-float và thanh khoản, trong khi tăng sở hữu Nhà nước để củng cố năng lực tài chính nhưng làm giảm lượng cổ phiếu tự do chuyển nhượng.

Từ Quyết định 40/2026, thị trường sẽ cần chờ kế hoạch cụ thể của từng doanh nghiệp. Khi tỷ lệ sở hữu mục tiêu, phương thức và lộ trình được xác định, sẽ tác động đến từng cổ phiếu được rõ hơn. Do vậy, CTCK cho rằng nhà đầu tư cần thận trọng trước những diễn biến này.

Nhận định về đà tăng của chỉ số VN-Index khi có động lực từ Quyết định 40/2026/QĐ-TTg, các chuyên gia dự báo, xu hướng hồi phục của thị trường đang dần được củng cố nhưng vẫn cần thêm sự xác nhận từ dòng tiền. Vùng 1.780-1.800 điểm sẽ là phép thử quan trọng để xác nhận khả năng chinh phục các mốc cao hơn của chỉ số VN-Index nhờ lượng hàng mới từ động lực tái cơ cấu vốn Nhà nước.