Phân tích - Bình luận

Đường sắt tạo lực đẩy kết nối ASEAN - Trung Quốc

Cẩm Anh • 22/11/2026 12:01

Nhiều nước ASEAN và Trung Quốc đang đẩy mạnh thúc đẩy các tuyến đường sắt xuyên biên giới nhằm tăng cường kết nối chuỗi cung ứng, giảm chi phí logistics và mở rộng giao thương khu vực.

china_laos_railway.jpg
Tuyến đường sắt Trung Quốc - Lào dài 1.035 km được xem là bước tiến đưa Lào từ quốc gia không giáp biển thành trung tâm giao thương trên bộ.

Tháng 10 vừa qua, tuyến đường sắt Trung Quốc - Lào đạt cột mốc đáng chú ý khi tổng giá trị hàng hóa xuất nhập khẩu vận chuyển qua tuyến này vượt 100 tỷ nhân dân tệ (15 tỷ USD).

Theo Nhân dân Nhật báo, tuyến đường sắt này đã phục vụ hơn 25.000 chuyến tàu hàng xuyên biên giới, sản lượng vận tải mỗi năm tăng bình quân hơn 24%.

Thành quả này có thể sớm được mở rộng. Sau gần 5 năm khai thác, Campuchia, Thái Lan, Malaysia và có thể cả Việt Nam đang nghiên cứu phương án nối vào tuyến đường sắt Trung Quốc - Lào.

Mạng lưới mới này đóng vai trò là hành lang vận tải chiến lược giúp giảm chi phí logistics, rút ngắn thời gian thông quan và mở rộng lối vào thị trường Trung Quốc cho hàng hóa Đông Nam Á.

Tuyến đường sắt Trung Quốc - Lào dài 1.035 km, được công bố năm 2015, với tàu hàng chạy tối đa 120 km/giờ, được xem là bước tiến đưa Lào từ quốc gia không giáp biển thành trung tâm giao thương trên bộ.

Theo doanh nghiệp giao nhận Nissin Belgium, vận tải đường sắt có thể rẻ hơn tới 80% so với đường hàng không và 50% so với đường bộ. Từ tháng 5/2026, tuyến bắt đầu có dịch vụ vận tải lạnh nối Thái Lan với tỉnh Vân Nam (Trung Quốc), giúp giảm chi phí vận chuyển sầu riêng, mặt hàng được người tiêu dùng Trung Quốc ưa chuộng.

Động lực còn đến từ bối cảnh thương mại khi nhiều doanh nghiệp Trung Quốc chuyển sang Đông Nam Á để mở rộng thị trường và tìm địa điểm sản xuất.

Tại từng nước, tiến độ và cách tiếp cận khác nhau. Tại Thái Lan, hai nước thống nhất phát triển đường sắt liên kết từ 12 năm trước. Dự án tốc độ cao được xây theo từng giai đoạn, dự kiến kéo dài ít nhất đến năm 2031.

Trong khi đó, tại Việt Nam, một dự án dài 554 km nối Vientiane với cảng nước sâu tại Hà Tĩnh đang được đề xuất với tổng vốn dự kiến 6,6 tỷ USD, dự kiến khởi công trong năm nay và đưa vào khai thác từ năm 2030, theo Hãng thông tấn Lào.

Với Malaysia, từ năm 2024, quốc gia này đã vận hành tàu hàng nối bang Selangor với Trùng Khánh (Trung Quốc) qua Thái Lan và Lào, mất khoảng 9 - 14 ngày, nhanh hơn đường biển (có thể tới ba tuần).

Tháng 9, Bộ trưởng Công chính và Giao thông Malaysia đã gặp đối tác Trung Quốc và Lào để bàn kế hoạch tuyến đường sắt ba nước, theo Khmer Times.

Dù triển vọng hấp dẫn, theo ông Rajiv Biswas, chuyên gia thuộc Asia-Pacific Economics, trở ngại chính là tính khả thi thương mại của các dự án đường sắt tốc độ cao khi chi phí hạ tầng rất lớn.

Ngoài vốn, khác biệt tiêu chuẩn kỹ thuật như khổ đường ray cũng có thể buộc phải điều chỉnh hạ tầng với chi phí hàng chục đến hàng trăm triệu USD. Do đó, các chuyên gia cho rằng, các nước liên quan cần giữ quyết tâm, dù hiện thực hóa tham vọng kết nối đường sắt khu vực vẫn là chặng đường dài.

(0) Bình luận
Nổi bật
Mới nhất
Đường sắt tạo lực đẩy kết nối ASEAN - Trung Quốc
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO