FacePay sẽ bùng nổ

Giải pháp sinh trắc học này hứa hẹn tái cấu trúc toàn diện thói quen chi tiêu của người tiêu dùng nhờ ưu thế vượt trội về tốc độ xử lý và tính bảo mật tối ưu.

Mô hình không điểm chạm ở Hàn Quốc

Tại Hàn Quốc, một số doanh nghiệp fintech đang đặt cược vào viễn cảnh tương lai, nơi các giao dịch tài chính hoàn toàn thoát ly khỏi ví vật lý, thẻ ngân hàng, hay thậm chí là điện thoại thông minh. Mọi rào cản vật lý sẽ được thay thế duy nhất bởi nhận diện khuôn mặt.

Theo số liệu từ Toss, ứng dụng fintech hiện chiếm lĩnh gần 2/3 thị phần dân số Hàn Quốc, giải pháp FacePay của họ đã thu hút khoảng 4,8 triệu người dùng (tương đương 10% dân số quốc gia) chỉ sau hơn một năm ra mắt. Hệ thống này hiện đã được tích hợp tại 330.000 điểm bán lẻ, tập trung chủ yếu vào nhóm dịch vụ có tần suất giao dịch cao như quán cà phê, nhà hàng và cửa hàng tiện lợi.

Mục tiêu chiến lược của Toss là đạt mốc 10 triệu người dùng và phủ sóng một triệu điểm chấp nhận thanh toán ngay trong năm nay. Doanh nghiệp này khẳng định tham vọng đầy táo bạo: Khai tử hoàn toàn thẻ tín dụng tại thị trường Hàn Quốc trong vòng 3 năm tới.

Sự trỗi dậy của FacePay cho thấy thanh toán số đang dịch chuyển từ trạng thái không tiền mặt sang không điểm chạm, nơi trải nghiệm thanh toán được tối giản đến mức gần như biến mất khỏi hành vi tiêu dùng thường nhật.

Có nhiều yếu tố thúc đẩy sự thành công của FacePay tại Hàn Quốc. Đầu tiên là nền tảng hạ tầng sẵn có. Hàn Quốc là một trong những quốc gia có tỷ lệ sử dụng tiền mặt thấp nhất thế giới. Người dân đã thiết lập thói quen sử dụng ngân hàng số, thanh toán di động và các công nghệ sinh trắc học hàng ngày.

Nhận diện khuôn mặt đã phổ biến từ trước tại hệ thống sân bay, các buổi hòa nhạc K-pop hay sân vận động của Hàn Quốc, giúp giảm thiểu rào cản tâm lý đối với tệp khách hàng trẻ.

Bên cạnh sự tiện lợi của người dùng, các doanh nghiệp cũng tối ưu hóa đáng kể chi phí vận hành nhờ công nghệ này. Tuy nhiên, giới quan sát nhận định rằng, khi FacePay dịch chuyển từ xu hướng sang phổ cập, các cuộc tranh luận về bảo mật dữ liệu và quyền riêng tư tại châu Á sẽ ngày càng trở nên gay gắt hơn.

Việt Nam ở đâu trong xu hướng này?

Dù chưa đạt đến độ phủ lớn như thị trường Hàn Quốc về FacePay, nhưng Việt Nam lại đang hội tụ đầy đủ các xung lực chiến lược để trở thành bến đỗ tiềm năng tiếp theo của công nghệ thanh toán sinh trắc học.

Nhìn vào bức tranh toàn cảnh vài năm trở lại đây, thị trường thanh toán số nội địa đã chứng kiến những bước nhảy vọt ngoạn mục với sự bùng nổ của mã QR, vốn đã len lỏi từ các trung tâm thương mại sang trọng đến cả những hộ kinh doanh nhỏ lẻ bên vỉa hè.

Đồng thời, một thế hệ người tiêu dùng trẻ, am hiểu công nghệ cũng đang dần hình thành phản xạ số tự nhiên thông qua việc sử dụng Face ID trên thiết bị cá nhân, xác thực eKYC khi mở tài khoản ngân hàng hay việc phổ cập căn cước công dân gắn chip.

Những chuyển động mạnh mẽ này là minh chứng cho thấy rào cản về mặt công nghệ hay năng lực tiếp cận của người dùng không còn là trở ngại quá lớn đối với FacePay. Vấn đề cốt lõi và mang tính thách thức nhất lúc này lại nằm ở bài toán niềm tin đối với dữ liệu cá nhân, đi kèm với mức độ hoàn thiện của hành lang pháp lý.

Khác biệt hoàn toàn với các hình thức bảo mật truyền thống như mật khẩu hay mã PIN vốn có thể thay đổi dễ dàng, dữ liệu khuôn mặt là loại thông tin sinh trắc học độc bản và bất biến, đồng nghĩa với việc không có cơ hội sửa sai nếu xảy ra sự cố rò rỉ.

Đây cũng chính là nguyên nhân cốt lõi khiến các thị trường tài chính phát triển tại phương Tây vẫn thận trọng đặc biệt với thanh toán sinh trắc học, bất chấp sự bùng nổ mạnh mẽ của công nghệ này tại các quốc gia châu Á.

Tại Việt Nam, nhận thức của xã hội về an toàn thông tin đang ngày càng nhận được sự quan tâm lớn, nhất là sau hàng loạt vụ lộ lọt dữ liệu người dùng quy mô lớn trong thời gian qua.

Trong bối cảnh đó, nếu các nhà điều hành dịch vụ FacePay muốn mở rộng quy mô thị trường, yếu tố quyết định sự sinh tồn của họ sẽ không chỉ nằm ở các thuật toán công nghệ, mà là khả năng thiết lập một cam kết bảo mật tuyệt đối để xây dựng niềm tin vững chắc với người tiêu dùng.

Nhìn từ góc độ vận hành doanh nghiệp, mặc dù nhu cầu mang tính bản năng của người tiêu dùng luôn hướng tới các phương thức giao dịch nhanh chóng và tiện lợi nhất, nhưng FacePay vẫn chưa thể tìm được đất diễn rộng lớn tại Việt Nam do vấp phải rào cản lớn về mặt tài chính.

Việc triển khai đồng bộ giải pháp này đòi hỏi một nguồn vốn đầu tư không nhỏ vào chi phí chuyển đổi, nâng cấp phần cứng chuyên dụng cũng như tái cấu trúc toàn diện hạ tầng thanh toán hiện tại.
Đây là một bài toán chi phí đầy áp lực, đặt ra thách thức không chỉ đối với hệ thống ngân hàng, các tổ chức tài chính trung gian, mà còn đối với chính các đơn vị bán lẻ trực tiếp trên thị trường.