Giữa lúc phí chuyển tiền quốc tế vẫn cao và dòng kiều hối còn phụ thuộc nhiều lớp trung gian, các fintech Việt kiều đang nhìn thấy cơ hội hàng chục tỷ USD tại Việt Nam.
Mỗi năm, Việt Nam đón nhận khoảng 16 tỷ USD kiều hối. Đây là một trong những dòng vốn ngoại lớn nhất của nền kinh tế, đưa Việt Nam vào top 10 quốc gia nhận kiều hối nhiều nhất thế giới và top 3 châu Á, theo World Bank.
Dòng tiền này đến từ hơn 5 triệu người Việt đang sinh sống và làm việc ở nước ngoài, từ kỹ sư công nghệ tại Australia, bác sĩ và y tá ở Mỹ cho đến lao động kỹ thuật tại Hàn Quốc hay Đài Loan. Mỗi tháng, họ gửi tiền về cho gia đình, thanh toán chi phí từ xa hoặc chuyển khoản vào các tài khoản đầu tư trong nước.
Tuy nhiên, phần lớn dòng tiền này vẫn phải đi qua nhiều lớp trung gian tài chính. Theo World Bank, chi phí chuyển tiền quốc tế trung bình toàn cầu hiện vào khoảng 6,65% tính đến quý 4/2024. Với riêng kênh ngân hàng truyền thống, con số này lên tới hơn 14%. Áp vào quy mô kiều hối của Việt Nam, phần bị "ăn" bởi phí và chênh lệch tỷ giá có thể lên tới hàng tỷ USD mỗi năm.
Nhóm G20 và Hội đồng Ổn định Tài chính (FSB) đã đặt mục tiêu đưa chi phí thanh toán bán lẻ xuyên biên giới xuống dưới 1% vào năm 2027. Khoảng cách từ thực tế đến mục tiêu đó đang mở ra thị trường lớn cho các công ty fintech nhắm vào cộng đồng người Việt ở nước ngoài.
Một trong số đó là EzyRemit, công ty chuyển tiền xuyên quốc gia có trụ sở tại Australia. Thay vì mở rộng sang nhiều thị trường theo mô hình fintech truyền thống, EzyRemit chọn tập trung vào cộng đồng người Việt toàn cầu, gồm người di cư, du học sinh và phụ huynh có nhu cầu thanh toán xuyên biên giới thường xuyên.
Hướng đi này đặt EzyRemit vào thế đối lập với Wise hay Airwallex - những nền tảng đang theo mô hình mở rộng chiều ngang, xây dựng cùng một sản phẩm cho nhiều quốc gia và nhiều nhóm người dùng. Airwallex năm 2025 cam kết mua lại CTIN Pay để tăng hiện diện tại Việt Nam, cho thấy mức độ hấp dẫn của thị trường thanh toán xuyên biên giới trong khu vực.
EzyRemit hiện ra mắt EzyWallet với tuyên bố có thể kiểm soát được cả hai đầu hành lang nhận gửi Australia - Việt Nam. Điều này đặc biệt quan trọng, bởi trong khi các nền tảng như Wise xử lý tốt đầu gửi tiền ở nước ngoài, đầu nhận tiền tại Việt Nam vẫn phụ thuộc vào các ngân hàng trung gian.
Allan Nguyễn, nhà sáng lập EzyRemit, cho biết: "Chúng tôi định vị là công ty công nghệ tài chính của người Việt, phục vụ cho người Việt. Nhu cầu tài chính của cộng đồng này mang tính đặc thù: họ gửi tiền dịp Tết thay vì Giáng sinh, theo dõi tỷ giá VND/AUD theo thời gian thực, hay cần tích hợp với NAPAS thay vì chỉ SWIFT. Đây là lợi thế mà các nền tảng quốc tế dù có nguồn lực lớn cũng khó sao chép."
Với fintech nước ngoài tại Việt Nam, bài toán lớn nhất có thể không nằm ở công nghệ, mà ở pháp lý. Ngân hàng Nhà nước xét duyệt giấy phép tài chính rất chặt chẽ, được xem là rào cản lớn đối với các công ty muốn tham gia sân chơi này.
EzyRemit được cấp giấy phép số 975 cuối năm 2021, cho phép nhận, chi trả và thanh toán ngoại tệ tại Việt Nam. Để EzyWallet vận hành đầy đủ như một nền tảng tài chính số, công ty đang theo đuổi song song hai hướng: xin giấy phép ví điện tử độc lập và tham gia sandbox fintech theo Nghị định 94/2025.
Nghị định 94/2025/NĐ-CP, có hiệu lực từ tháng 7/2025, đánh dấu lần đầu Việt Nam triển khai cơ chế thử nghiệm có kiểm soát trong lĩnh vực ngân hàng. Đây là tín hiệu cho thấy môi trường pháp lý đang bắt đầu mở hơn với fintech.
Với 2 triệu người dùng sau 6 năm hoạt động, EzyRemit xem đây là nền tảng để chuyển đổi sang EzyWallet như một hệ sinh thái tài chính hoàn chỉnh hơn. Mục tiêu đặt ra là chuyển đổi khoảng 50% cơ sở người dùng hiện tại trong năm đầu tiên - một tỷ lệ tham vọng nhưng có cơ sở.
EzyWallet xuất hiện đúng lúc hạ tầng tài chính số Việt Nam đang trải qua một cuộc tái cấu trúc âm thầm nhưng có tính nền tảng.
Trong nước, thanh toán không tiền mặt đã bùng nổ. Năm 2024, Việt Nam ghi nhận khoảng 17,7 tỷ giao dịch không tiền mặt theo số liệu Ngân hàng Nhà nước. NAPAS (hệ thống thanh toán quốc gia) xử lý bình quân hơn 26 triệu giao dịch mỗi ngày, tăng 30,8% so với năm trước, và đang mở rộng kết nối QR code xuyên biên giới với Thái Lan và Lào.
Nhưng khi bước ra khỏi biên giới, VND gần như chưa có vị trí rõ ràng trong không gian tài chính xuyên quốc gia. Người dùng vẫn phải đổi qua nhiều đồng tiền trung gian, chịu phí cao và tỷ giá thiếu minh bạch. Đây là khoảng trống mà cả fintech truyền thống lẫn tài sản số đang cùng lúc lấp vào.
Theo Chainalysis, Việt Nam đứng thứ 4 thế giới về mức độ áp dụng tài sản số trong bảng xếp hạng năm 2025 với ước tính khoảng 17–20% dân số sở hữu tiền mã hóa. Stablecoin, đặc biệt là USDT, đã trở thành một kênh chuyển tiền thực tế cho một bộ phận người dùng, dù hoạt động trong vùng pháp lý xám.
Ngân hàng Nhà nước hiện đang nghiên cứu khả năng phát hành tiền số ngân hàng trung ương (CBDC). Nếu một dạng e-VND trong tương lai được tích hợp vào các hành lang thanh toán ASEAN đang hình thành, chi phí kiều hối có thể giảm mạnh. Đó vừa là tín hiệu xác nhận hướng đi của các fintech như EzyWallet, vừa là áp lực hoàn thiện trong chính sách Nhà nước.
Trong bối cảnh đó, 16 tỷ USD kiều hối không chỉ là thị trường để tranh giành. Dù ai thắng trong cuộc đua này, người hưởng lợi trực tiếp là hơn 5 triệu người Việt ở nước ngoài - những người hiện đang trả mức phí cao nhất để gửi tiền về nhà.
