Giá sản xuất và xuất siêu của Trung Quốc tăng mạnh có nguy cơ đẩy áp lực lạm phát lên các nền kinh tế nhập khẩu.
Giá sản xuất của Trung Quốc đã tăng với tốc độ nhanh nhất trong hơn ba năm vào tháng Tư, trong khi lạm phát tiêu dùng cũng vượt dự báo, do chi phí hàng hóa tăng cao từ xung đột Trung Đông và chi tiêu trong kỳ nghỉ lễ đã tạo ra cú hích lạm phát rộng hơn cho nền kinh tế.
Khảo sát của Reuters cho thấy, lạm phát tại nền kinh tế Trung Quốc đang có dấu hiệu nóng lên rõ rệt khi chỉ số giá tiêu dùng (CPI) trong tháng 4 tăng 1,2% so với cùng kỳ năm trước, cao hơn mức dự báo 0,9%. Trong khi đó, chỉ số giá sản xuất (PPI) tăng vọt 2,8% - mức cao nhất kể từ tháng 7/2022, vượt xa dự báo 1,6% của các nhà kinh tế và tăng mạnh so với mức 0,5% ghi nhận trong tháng 3.
Nguyên nhân chính bao trùm là giá cả hàng hóa toàn cầu tăng cao do xung đột tại Iran làm tắc nghẽn giao thông qua eo biển Hormuz, gây gián đoạn dòng chảy năng lượng và nguyên liệu thô.
Dong Lijuan, chuyên gia thống kê của Cục Thống kê Quốc gia Trung Quốc cho biết, bên cạnh áp lực từ chi phí hàng hóa, giá sản xuất còn gia tăng do nhu cầu bùng nổ đối với năng lực tính toán AI. Điều này đã đẩy giá các sản phẩm như sợi quang và thiết bị lưu trữ dữ liệu tăng cao, đồng thời làm suy giảm cạnh tranh về giá giữa nhiều ngành công nghiệp.
Trong khi đó, nhu cầu nội địa ở Trung Quốc vẫn yếu, với doanh số bán lẻ giảm mạnh xuống còn 1,7% trong tháng 3, thấp hơn dự báo. Tình trạng suy thoái thị trường bất động sản vẫn tiếp diễn, với đầu tư giảm 11,2% trong năm nay tính đến tháng 3, mạnh hơn so với mức giảm 9,9% trong cùng kỳ năm ngoái.
Trung Quốc là nước nhập khẩu dầu thô lớn nhất thế giới, đã giảm thiểu tác động của cú sốc năng lượng thông qua kho dự trữ dầu chiến lược và sự đa dạng hóa các nguồn năng lượng tái tạo, mặc dù các nhà kinh tế cảnh báo rằng khả năng giảm thiểu này có giới hạn khi sự gián đoạn kéo dài.
Dù đối mặt nhiều sức ép bên ngoài, tăng trưởng xuất khẩu của quốc gia này vẫn tăng tốc trong tháng 4, tăng 14,1% so với cùng kỳ năm ngoái. Diễn biến này giúp thặng dư thương mại hàng tháng đạt 84,8 tỷ USD, đưa nền kinh tế tiến gần mục tiêu ghi nhận năm thứ ba liên tiếp duy trì mức xuất siêu khoảng 1.000 tỷ USD.
Nhiều chuyên gia nhận định, việc giá sản xuất tại Trung Quốc tăng cao trong khi nước này tiếp tục duy trì xuất siêu lớn sẽ tạo ra nhiều tác động dây chuyền đối với các quốc gia nhập khẩu hàng hóa Trung Quốc.
Khi giá sản xuất tại Trung Quốc tăng, các doanh nghiệp xuất khẩu thường chuyển một phần chi phí sang đối tác nước ngoài. Điều này khiến nhiều mặt hàng từ điện tử, máy móc, nguyên vật liệu đến hàng tiêu dùng trở nên đắt đỏ hơn, tạo áp lực lạm phát nhập khẩu đối với các nền kinh tế phụ thuộc nguồn cung Trung Quốc.
Nhiều quốc gia hiện phụ thuộc vào linh kiện, nguyên liệu và máy móc từ Trung Quốc trong chuỗi cung ứng. Giá đầu vào tăng có thể làm giảm biên lợi nhuận, buộc doanh nghiệp phải tăng giá bán hoặc cắt giảm sản lượng.
Ở chiều ngược lại, một số quốc gia có thể hưởng lợi gián tiếp. Khi chi phí sản xuất tại Trung Quốc tăng, các tập đoàn đa quốc gia có xu hướng đa dạng hóa nhà máy sang những thị trường chi phí thấp hơn như Việt Nam, Ấn Độ hay Indonesia. Đây là cơ hội để các nền kinh tế mới nổi thu hút thêm đầu tư và mở rộng vai trò trong chuỗi cung ứng toàn cầu.
Ngoài ra, nếu xuất siêu của Trung Quốc tiếp tục duy trì ở mức quá lớn, nhiều nền kinh tế phương Tây có thể gia tăng các biện pháp phòng vệ thương mại như áp thuế chống bán phá giá, trợ cấp nội địa hoặc siết tiêu chuẩn nhập khẩu nhằm giảm phụ thuộc vào hàng hóa Trung Quốc.
