Theo thầy Lê Nhật Minh, cựu giám khảo IELTS tại Canada, bên cạnh việc giúp học sinh khắc phục các kỹ năng nghe, nói, viết còn yếu, giá trị lớn nhất của IELTS nằm ở việc rèn tư duy, phản xạ và mở ra cơ hội học bổng ở nước ngoài.
Tháng 9/2026, Bộ Giáo dục và Đào tạo lấy ý kiến về dự thảo sửa đổi quy định tuyển sinh đại học. Dự thảo đề xuất bỏ các loại điểm cộng do cơ sở đào tạo tự quy định, trong đó có điểm cộng chứng chỉ IELTS. Tuy nhiên, nhiều ý kiến cho rằng IELTS vẫn có giá trị vì có thể quy đổi sang điểm môn tiếng Anh. Chưa kể, năng lực ngoại ngữ vẫn cần cho việc học và đi làm.
Về vấn đề này, thầy Lê Nhật Minh cho rằng, học sinh cấp 3 vẫn nên học IELTS, bởi chứng chỉ này còn có giá trị ngoài xét tuyển. Thầy từng chấm thi phần nói và viết của IELTS tại Canada từ năm 2021, cựu giảng viên tại ILSC, một trong những trường ngoại ngữ lớn của nước này và đồng sáng lập nền tảng Edumina.ai - Nền tảng học & luyện thi IELTS ứng dụng Adaptive Learning.
Thầy đánh giá IELTS là bài thi “chuẩn chỉnh và trọn vẹn”, đáng để học sinh tham khảo làm thước đo. Theo thầy, nhiều bài kiểm tra tiếng Anh chỉ xoay quanh ngữ pháp và điền từ. Trong khi đó, IELTS buộc thí sinh nghe hiểu bài giảng, rồi nói và viết ra quan điểm của mình.
Theo quan sát của thầy Minh, học sinh mới vào lớp luyện IELTS thường yếu nhất ở kỹ năng nghe, tiếp đến là nói và viết, còn đọc là phần làm tốt nhất. Nền tảng từ vựng, ngữ pháp giúp các em đọc hiểu khá tốt, nhưng ít có cơ hội rèn nghe, nói và tự viết một đoạn văn hoàn chỉnh.
Thực tế, không ít học sinh đạt IELTS 6.5 - 7.0 nhưng điểm nói chỉ quanh 5.5 - 6.0, vẫn lúng túng khi trò chuyện với người nước ngoài. Lý giải điều này, thầy Minh cho rằng, nguyên nhân nằm ở cách học. Các em chủ yếu học qua sách vở, luyện đề, ít nghe, xem hay nói chuyện bằng tiếng Anh ngoài lớp.
Trong khi đó, nhóm học tiếng Anh từ nhỏ lại vướng vấn đề khác. Nhờ xem phim, lướt internet, các em nghe, nói tốt nhưng gặp khó khi viết. Bài viết thường “nghe y hệt văn nói”, tùy hứng và thiếu cấu trúc của một bài văn.
Thầy Minh khẳng định, IELTS rèn cho người học thói quen suy nghĩ và cách trình bày ý kiến. Không giáo viên nào chuẩn bị được kiến thức cho mọi chủ đề thi. Do đó, cái cần dạy là cách nêu quan điểm trước một câu hỏi bất kỳ.
Chẳng hạn, khi giám khảo hỏi về tương lai của trí tuệ nhân tạo, thí sinh không cần trả lời như một chuyên gia. “Giám khảo chỉ muốn nghe cách mình tư duy”, thầy Minh chia sẻ. Thí sinh có thể thừa nhận mình không có chuyên môn, rồi đưa ra dự đoán và giải thích vì sao. Nhờ luyện nhiều theo cách này, học sinh thay đổi rõ nhất ở “sức bật”. Gặp câu hỏi khó, các em vẫn ứng biến được.
Ở kỹ năng viết, thầy kể lại câu chuyện của một học sinh cấp 3 ở Canada có điểm nói 7.5 nhưng điểm viết chỉ 6.0. Em tin rằng dùng càng nhiều từ khó càng được điểm cao. Để rồi, sau ba tháng học cách dùng từ đúng ngữ cảnh, em đạt 8.0 điểm viết. Với thầy, viết có tư duy nghĩa là diễn đạt logic, dễ hiểu. Từ vựng khó không phải điều quyết định.
Bên cạnh đó, những kỹ năng này còn theo các em lên đại học. Quen nghe bài giảng học thuật giúp người học dễ theo kịp giảng viên. Thói quen đọc lướt tìm ý chính trong thời gian giới hạn cần khi xử lý lượng tài liệu lớn để làm khóa luận. Với các ngành học nhiều bằng tiếng Anh hoặc làm nghiên cứu, lợi ích này rõ nhất.
Với học sinh bắt đầu từ lớp 9-10, thầy Minh cho rằng nền tảng tiếng Anh vững sẽ giúp học tốt môn này suốt ba năm THPT. Có thêm chứng chỉ IELTS, các em còn chủ động hơn trước những cơ hội như học bổng hay xét tuyển vào trường quốc tế.
Sai lầm phổ biến của học sinh, thầy Minh cho rằng, nhiều em phó mặc việc học cho giáo viên và thiếu động lực. “Ngôn ngữ không thể chỉ nằm trên giấy. Nếu chỉ luyện đề nghe, đối chiếu đáp án rồi cất đi thì kỹ năng nghe không bao giờ tăng”, thầy nhận xét.
Bên cạnh đó, phụ huynh thường mong một “phép màu”. Con mất gốc nhưng muốn đạt điểm cao chỉ sau vài tháng học cấp tốc. Thậm chí, từng có học sinh dùng AI viết bài, thầy đọc là nhận ra ngay vì bài không theo cách tư duy đã hướng dẫn. Dù vậy, phụ huynh vẫn nói “trăm sự nhờ thầy”.
Ngoài ra, thầy cũng không khuyến khích trẻ luyện IELTS quá sớm. Bài thi thiết kế cho người từ 16 tuổi, với những chủ đề xã hội vượt quá hiểu biết của trẻ nhỏ. Do đó, học sinh lớp 8 - 9 muốn làm quen có thể bắt đầu với chương trình Pre-IELTS.
Trước khi đăng ký khóa học, thầy khuyên học sinh kiểm tra trình độ ở nhiều nơi để đối chiếu kết quả, vì mỗi nơi có thể đánh giá khác nhau. Nếu có điều kiện, nên thi thật một lần để biết chính xác điểm xuất phát của mình.
Để tạo điều kiện cho học sinh kiểm tra trình độ, Edumina.ai cùng nhãn hàng TEA+ Trà Chanh Yuzu tổ chức chuỗi hoạt động trải nghiệm và thi thử IELTS tại một số trường đại học, cao đẳng. Qua bài thi thử, người học biết được trình độ hiện tại để chọn lộ trình học phù hợp. Đồng hành cùng chương trình, nhãn hàng mong muốn mang đến những phút giây giải khát sảng khoái, giúp các bạn giữ tinh thần thoải mái, tự tin trên hành trình chinh phục IELTS và tiến gần hơn đến kết quả mong muốn.
“Tiếng Anh chỉ là một công cụ, không phải thước đo trí tuệ. Khi bạn có chuyên môn thực sự, tiếng Anh sẽ là đòn bẩy giúp bạn tiến xa hơn rất nhiều”, thầy Minh kết luận.
