Các giải pháp AI tiềm năng được xây dựng trên những bài toán thực tế của doanh nghiệp sẽ tiếp tục được hoàn thiện, phát triển và ứng dụng.
Trao đổi cùng Diễn đàn Doanh nghiệp, TS Trần Việt Hùng - đồng sáng lập tổ chức AI for Vietnam, thành viên Ban tổ chức giải thi đấu lập trình sáng tạo Vietnam AI Innovation Challenge 2026 (VAIC 2026) nhấn mạnh: các giải pháp AI được các đội thi phát triển thể hiện tính ứng dụng cao nhằm tháo gỡ các bài toán cụ thể của doanh nghiệp, địa phương và nền kinh tế.
TS Trần Việt Hùng cho biết thêm: AI đang thay đổi cách thế giới vận hành. Với siêu năng lực do AI tạo ra, nhiều hoạt động của doanh nghiệp và nền kinh tế không còn như trước.
Trên thế giới, có những doanh nghiệp trị giá hàng tỷ USD chỉ do một người thành lập và vận hành. Dựa vào sức mạnh của mô hình, doanh nghiệp này đã tạo ra một luồng làm việc hoàn toàn mới mà ở đó, với chiếc máy tính, AI có thể làm việc như một nhân sự.
Với làn sóng AI tạo sinh đang phát triển mạnh mẽ, lần đầu tiên trong lịch sử, Việt Nam đã cùng xuất phát điểm với các quốc gia hiện đại trên thế giới. Nhấn mạnh điều này, TS Trần Việt Hùng cho biết thêm: Sự khác biệt của các quốc gia không còn ở chuyện sở hữu công nghệ mà được quyết định bởi tư duy nhạy bén, khả năng ứng dụng nhanh AI để giải quyết các bài toán đặt ra trong thực tiễn của doanh nghiệp, địa phương và nền kinh tế.
Đó là lý do VAIC 2026 với sự tham gia của nhiều doanh nghiệp trong nước đã mang đến những đầu bài từ thực tế hoạt động của mình để các đội chơi thực chiến trong 48 giờ. Từ đó, đưa ra các giải pháp ứng dụng AI cốt lõi (AI-native) góp phần hoá giải thách thức trên 8 nhóm chủ đề chính. Đó là, tài chính - ngân hàng, y tế - chăm sóc sức khỏe, giáo dục - đào tạo, nông nghiệp, dịch vụ công thông minh, đổi mới sáng tạo, giải pháp vận hành doanh nghiệp vừa và nhỏ và phòng chống thiên tai.
Đại diện Ban Tổ chức tại lễ bế mạc cuộc thi và công bố các giải pháp xuất sắc, ông Vũ Quốc Huy - Giám đốc Trung tâm Đổi mới sáng tạo Quốc gia (Bộ Tài chính) đánh giá: Từ những đề bài của doanh nghiệp, các giải pháp AI đã bám sát nhu cầu thị trường và có tính ứng dụng cao.
Ở khía cạnh khác, với hơn 300 đội thi tại vòng chung kết, đa phần thành viên các đội là sinh viên thì được trực tiếp các vấn đề thực tế tại doanh nghiệp giúp các em học hỏi, tích lũy kinh nghiệm. Qua đó, nâng cao kỹ năng và từng bước hoàn thiện năng lực phát triển các giải pháp AI phục vụ doanh nghiệp cũng như các nhu cầu của xã hội.
Sau cuộc thi, NIC sẽ tiếp tục đồng hành cùng các dự án xuất sắc thông qua các chương trình ươm tạo, tăng tốc khởi nghiệp, hỗ trợ phát triển sản phẩm tại hệ thống phòng thí nghiệm và không gian đổi mới sáng tạo. Các giải pháp có tính ứng dụng cao được kết nối với doanh nghiệp, quỹ đầu tư cùng mạng lưới đối tác trong và ngoài nước nhằm thúc đẩy quá trình hoàn thiện sản phẩm, triển khai trong thực tiễn.
Là một trong những doanh nghiệp tham gia cung cấp đầu bài cho các đội thi, ông Trương Quốc Anh - Giám đốc Khối ngân hàng số SHB thông tin thêm: 70 năm trước là thời điểm bắt đầu của ngành AI. Nhưng 3 năm qua là thời điểm công nghệ này tiến xa những thành tựu đã có từ 67 năm trước đó.
Ngày nay, AI đã hiện diện trong rất nhiều mặt của cuộc sống, trong mọi ngành nghề và thay đổi hoàn toàn cách con người tương tác và tiếp cận thông tin. Bởi vậy, ông Trương Quốc Anh nhận định rằng, VAIC 2026 mới chỉ là sự khởi đầu. Còn nhiều việc cần triển khai để đưa những ý tưởng, giải pháp vào môi trường doanh nghiệp.
Đặc biệt, với sự phát triển nhanh của AI, nhiều bài toán lớn hơn, khó hơn đang đặt ra từ doanh nghiệp cần tìm lời giải công nghệ. Giám đốc Khối ngân hàng số SHB với vai trò người đặt hàng, đối tác phát triển, cung cấp môi trường thử nghiệm đã đưa ra một số bài toán thách thức. Đó là xử lý vấn đề đạo đức AI, bảo vệ dữ liệu cá nhân, quyền riêng tư, các vấn đề rủi ro khi ứng dụng AI hay bài toán đưa AI ra khỏi biên giới của chiếc máy tính hay chiếc điện thoại để bước vào thế giới vật lý với robotics và trí tuệ nhân tạo vật lý (Physical AI)…
Theo TS Trần Việt Hùng, thực tế hoạt động doanh nghiệp và nền kinh tế trong giai đoạn chuyển đổi đang đặt ra nhiều bài toán để giải quyết bằng công nghệ. Áp lực này tạo ra sự gắn kết, hợp tác chặt chẽ hơn giữa các viện, trường với doanh nghiệp, cơ quan tổ chức, thúc đẩy nghiên cứu, phát triển ứng dụng mới, qua đó khuyến khích đổi mới sáng tạo.
