Đề xuất miễn, giảm lệ phí trước bạ khi giao dịch qua VNeID được kỳ vọng thúc đẩy công dân số, nhưng điều kiện hưởng ưu đãi cần đủ rõ để người dân dễ thực hiện.
Bộ Tài chính đang xây dựng dự thảo Thông tư quy định mức thu, miễn một số khoản phí, lệ phí để triển khai Nghị quyết số 66.22/2026/NQ-CP ngày 9/7/2026 của Chính phủ về phát triển công dân số. Một trong những nội dung đáng chú ý là chính sách ưu đãi lệ phí trước bạ đối với một số tài sản đăng ký từ lần thứ hai trở đi. Theo đề xuất, người dân có thể được giảm 10% lệ phí trước bạ khi đăng ký quyền sở hữu, quyền sử dụng đối với nhà, đất nhận chuyển nhượng.
.jpg)
Đối với ô tô chở người từ 9 chỗ trở xuống, mức giảm được đề xuất là 50% khi nộp lệ phí trước bạ lần thứ hai trở đi. Riêng xe mô tô thuộc diện nộp lệ phí trước bạ từ lần thứ hai trở đi được đề xuất miễn toàn bộ khoản lệ phí này, tương đương mức giảm 100%.
Điểm mới là những ưu đãi trên được gắn với việc sử dụng định danh điện tử. Người nộp lệ phí trước bạ phải có tài khoản định danh điện tử mức độ 2, thực hiện khai, nộp lệ phí theo phương thức do cơ quan thuế hướng dẫn, đồng thời đáp ứng điều kiện về dữ liệu được tích hợp trên VNeID.
Mức ưu đãi đã được xác định khá cụ thể, nhưng cách xác định điều kiện để được hưởng vẫn còn những điểm cần làm rõ. Theo Bộ Tài chính, cụm từ “đáp ứng một trong các điều kiện” tại Nghị quyết số 66.22/2026/NQ-CP chưa cho thấy rõ người dân chỉ cần đáp ứng một yêu cầu hay phải đáp ứng đầy đủ các yêu cầu trong cùng một nhóm điều kiện.
Với nhà, đất, cũng cần xác định rõ thông tin được tích hợp trên VNeID thuộc về chủ thể nào trong giao dịch. Chẳng hạn, mã số thuế cá nhân là của người chuyển nhượng hay người nhận chuyển nhượng; thông tin về quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản thuộc về bên nào.
Vướng mắc tương tự cũng được đặt ra đối với ô tô, xe máy khi ưu đãi gắn với thông tin đăng ký xe, quyền sở hữu tài sản và các thông tin, giấy tờ được tích hợp. Vì vậy, Bộ Tài chính đề nghị Bộ Công an hướng dẫn cụ thể điều kiện được giảm lệ phí trước bạ, đồng thời làm rõ những loại thông tin, giấy tờ liên quan đến quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản và đăng ký xe.
Điểm đáng quan tâm là ưu đãi lần này được gắn trực tiếp với việc sử dụng định danh điện tử. Nếu điều kiện hưởng không đủ rõ, người dân rất dễ lúng túng ngay từ khâu xác định mình có thuộc diện được giảm hay không.
Trao đổi với Diễn đàn Doanh nghiệp, Luật sư Nguyễn Thanh Phong – Trưởng chi nhánh Công ty Luật Sa Vĩ tại Hà Nội cho rằng, một chính sách được thiết kế để khuyến khích người dân chuyển sang giao dịch số thì thủ tục đi kèm trước hết phải rõ ràng và thuận tiện.
Theo Luật sư Nguyễn Thanh Phong, việc Bộ Tài chính chủ động đề nghị làm rõ các điều kiện ngay từ giai đoạn xây dựng văn bản là cần thiết. Những khái niệm có thể dẫn tới nhiều cách hiểu cần được xử lý trước khi chính sách có hiệu lực, nhất là khi chúng liên quan trực tiếp đến quyền được hưởng ưu đãi.
“Nếu quy định “đáp ứng một trong các điều kiện” thì phải nói thật rõ một điều kiện ở đây được hiểu như thế nào. Dữ liệu cần tích hợp là của bên chuyển nhượng hay bên nhận chuyển nhượng cũng phải xác định cụ thể. Người dân đọc quy định phải biết mình cần làm gì, không nên đến khi thực hiện thủ tục mới phát hiện còn thiếu điều kiện”, Luật sư Nguyễn Thanh Phong phân tích.
Theo Luật sư Phong, khi thông tin về định danh, thuế, đăng ký phương tiện hoặc tài sản đã có trong hệ thống và có thể xác thực, nên hạn chế việc yêu cầu người dân cung cấp lại dưới một hình thức khác. Nếu giao dịch đã thực hiện trên môi trường số nhưng vẫn phải quay về quy trình giấy tờ, mục tiêu số hóa sẽ khó đạt được như kỳ vọng.
Bên cạnh đó, điều kiện hưởng ưu đãi và cách xác định dữ liệu đã tích hợp thành công cần được hướng dẫn thống nhất giữa các cơ quan liên quan để tránh cùng một trường hợp nhưng cách xử lý lại khác nhau.
Nghị quyết số 66.22/2026/NQ-CP chỉ có hiệu lực từ ngày 15/8/2026 đến hết ngày 28/2/2027. Bộ Tài chính vì vậy lựa chọn xây dựng một thông tư riêng thay vì sửa đổi trực tiếp nhiều văn bản hiện hành, tránh việc phải tiếp tục sửa đổi để khôi phục các quy định trước đó khi chính sách hết hiệu lực.
Thời gian áp dụng chỉ hơn 6 tháng, nên hướng dẫn càng cần rõ ngay từ đầu để người dân không mất thời gian xử lý những vướng mắc phát sinh trong quá trình thực hiện.
“Ưu đãi là để khuyến khích người dân tham gia môi trường số. Vì vậy, ngoài mức giảm bao nhiêu, điều quan trọng là thủ tục có thực sự thuận tiện hay không. Dữ liệu Nhà nước đã có thì nên hạn chế yêu cầu người dân chứng minh lại”, Luật sư Nguyễn Thanh Phong nhấn mạnh.
