Việc tòa án Mỹ bác đơn kiện của Công ty CP Sản xuất Kinh doanh và Xuất nhập khẩu Bình Thạnh (HoSE: GIL) đối với Amazon không chỉ khiến doanh nghiệp này mất cơ hội nhận khoản bồi thường hàng trăm triệu USD, mà còn làm dấy lên lo ngại về rủi ro pháp lý
Sau khi quan hệ đối tác với Amazon bị đổ vỡ, GIL đã và đang thực hiện tái cấu trúc để vực dậy hoạt động của doanh nghiệp. Tuy nhiên, GIL đang gặp rất nhiều thách thức trong nỗ lực này.
GIL được thành lập năm 1982, hoạt động chính trong lĩnh vực dệt may. Trong những năm trước đây, doanh thu của GIL lên tới hàng nghìn tỷ đồng mỗi năm. Tuy nhiên, tình hình kinh doanh trở nên khó khăn sau khi GIL khởi kiện gã khổng lồ thương mại điện tử Amazon Robotics LLC vào cuối năm 2022 do vi phạm cam kết mà hai bên đã thỏa thuận.
GIL đã cáo buộc Amazon thay đổi chiến lược kinh doanh sau đại dịch Covid-19, cắt giảm mạnh đơn hàng khiến GIL phải gánh chịu lượng lớn nhà xưởng, nguyên vật liệu và lao động dư thừa. Lúc đầu, GIL đề nghị Amazon bồi thường khoảng 280 triệu USD và sau đó nâng lên 840 triệu USD.
Tuy nhiên, kỳ vọng nhận khoản bồi thường này của GIL đã không thành hiện thực khi tòa án Mỹ quyết định bác đơn kiện và đình chỉ vụ kiện vĩnh viễn. Đáng quan ngại hơn, tòa án Mỹ còn cho rằng GIL đã cung cấp một số tài liệu không xác thực trong quá trình tố tụng, khiến doanh nghiệp này có nguy cơ đối mặt với các chi phí pháp lý phát sinh.
Trước thông tin nói trên, cổ phiếu GIL đã liên tục bị bán tháo mạnh, giảm sâu xuống dưới mệnh giá, phản ánh tâm lý bi quan của các nhà đầu tư về việc doanh nghiệp này đã không đòi được khoản bồi thường từ Amazon.
Đóng cửa phiên giao dịch ngày 15/7, cổ phiếu GIL chỉ còn 8.720 đồng/cp. Tính từ đầu năm 2026 đến nay, cổ phiếu GIL đã giảm khoảng 50% giá trị, khiến nhiều nhà đầu tư hoang mang.
Trước khi mối quan hệ hợp tác đổ vỡ, Amazon từng đóng góp tỷ trọng rất lớn trong doanh thu của GIL. Mối quan hệ hợp tác này đã mang lại thời kỳ tăng trưởng mạnh mẽ cho GIL. Từ năm 2014, GIL lần đầu tiên ghi nhận doanh thu vượt mốc 1.000 tỷ đồng và duy trì quy mô này trong nhiều năm liên tiếp. Doanh thu của GIL đã đạt đỉnh 4.150 tỷ đồng vào năm 2021 và vẫn duy trì trên 3.000 tỷ đồng trong năm 2022, thời điểm vụ kiện bắt đầu. Giai đoạn 2020-2022 đánh dấu thời kỳ kinh doanh rực rỡ nhất của GIL khi lợi nhuận sau thuế bình quân đạt hơn 330 tỷ đồng/năm.
Tuy nhiên, sau khi mất đi khách hàng chủ lực là Amazon, hoạt động kinh doanh của GIL nhanh chóng lao dốc. Năm 2023, doanh thu của doanh nghiệp này giảm xuống còn 936 tỷ đồng, trong khi lợi nhuận sau thuế chỉ còn 29 tỷ đồng.
Tại cuối quý I/2026, tổng tài sản của GIL đạt hơn 3.825 tỷ đồng, gần như không thay đổi so với đầu năm. GIL sở hữu khoảng 319 tỷ đồng tiền và các khoản tương đương tiền cùng khoản tiền đầu tư tài chính ngắn hạn. Tuy nhiên, dòng tiền thuần từ hoạt động kinh doanh âm gần 167 tỷ đồng. Hàng tồn kho cuối quý I/2026 của GIL ở mức hơn 2.051 tỷ đồng, tăng 7% so với đầu năm. Trong đó, chi phí đầu tư các dự án khu công nghiệp chiếm hơn 883 tỷ đồng, tương đương khoảng 43% tổng giá trị hàng tồn kho.
Trong bối cảnh kết quả kinh doanh chưa phục hồi, dòng tiền từ hoạt động kinh doanh tiếp tục âm và lượng tiền mặt ở mức không quá dồi dào so với quy mô tài sản, việc phải chi trả thêm các khoản chi phí tố tụng sẽ tạo thêm áp lực lên dòng tiền kinh doanh của GIL.
Sau khi mất khách hàng lớn, GIL buộc phải tái cơ cấu hoạt động, vừa xử lý lượng hàng tồn kho lớn, vừa thu hẹp quy mô sản xuất. Đồng thời, doanh nghiệp này mở rộng sang lĩnh vực bất động sản khu công nghiệp với các dự án như Khu công nghiệp Gilimex tại Huế, Khu công nghiệp Gilimex Vĩnh Long và Khu công nghiệp Nghĩa Hưng (tỉnh Bắc Ninh). Dù vậy, mảng khu công nghiệp vẫn chưa trở thành nguồn thu chủ lực của GIL. Bởi vì, mảng này đòi hỏi vốn đầu tư lớn và mất nhiều năm mới có thể thu hồi vốn.
Ngoài ra, GIL cho biết đã ký kết hợp tác với một đối tác trong lĩnh vực sản xuất thú nhồi bông cao cấp dành cho trẻ em. Doanh nghiệp này kỳ vọng mảng kinh doanh mới này sẽ mang lại các đơn hàng có giá trị lớn, qua đó đóng góp tích cực vào doanh thu trong những năm tới.
Hiện nay, doanh thu của GIL hiện vẫn chủ yếu đến từ mảng dệt may, khiến doanh nghiệp đối mặt với áp lực tìm kiếm đơn hàng và nâng công suất các nhà máy để phục hồi tăng trưởng.
Năm 2026, GIL vẫn xây dựng kế hoạch kinh doanh khá tham vọng với mục tiêu doanh thu 1.600 tỷ đồng, tăng 124,2% so với thực hiện năm trước; và lợi nhuận sau thuế dự kiến đạt 150 tỷ đồng, gấp hơn 4 lần mức 36,5 tỷ đồng của năm 2025. Đến quý I/2026, lợi nhuận sau thuế của GIL chỉ đạt 11,28 tỷ đồng. Như vậy, GIL mới hoàn thành được 7,5% kế hoạch lợi nhuận năm 2025. Với tình hình nói trên, thì GIL có thể sẽ gặp rất nhiều khó khăn, thách thức trong việc hoàn thành kế hoạch kinh doanh năm 2026.
11,28 tỷ đồng là lợi nhuận sau thuế quý I/2026 của GIL, chỉ hoàn thành được 7,5% kế hoạch năm.
