Việt Nam tổng rà soát chống khai thác IUU, chuẩn bị làm việc với Đoàn EC, quyết tâm gỡ “thẻ vàng” và phát triển thủy sản bền vững.
Chiều 3/3, Thủ tướng Phạm Minh Chính chủ trì phiên họp lần thứ 32 của Ban Chỉ đạo quốc gia chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU), kết nối trực tuyến tới các tỉnh, thành ven biển, nhằm rà soát toàn diện công tác chuẩn bị trước khi Đoàn Thanh tra của Ủy ban châu Âu (EC) sang Việt Nam từ ngày 9-19/3. Tinh thần xuyên suốt là “không để lỗi của một cá nhân, một tập thể ảnh hưởng đến nỗ lực chung của cả đất nước”.
Tham dự có Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà - Trưởng Ban Chỉ đạo, Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Trần Đức Thắng cùng lãnh đạo các bộ, ngành, địa phương. Đây là đợt kiểm tra lần thứ 5 của EC trong 9 năm qua, được đánh giá có ý nghĩa then chốt trong nỗ lực gỡ cảnh báo “thẻ vàng”.
Trước đó, ngày 25/2/2026, Thủ tướng đã ban hành Công điện số 18/CĐ-TTg, giao nhiệm vụ cụ thể cho từng bộ, ngành, địa phương, yêu cầu tập trung cao độ chuẩn bị nội dung, hồ sơ và giải pháp nhằm quyết tâm tháo gỡ cảnh báo IUU đối với thủy sản Việt Nam.
Tại phiên họp, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã báo cáo kế hoạch, nội dung làm việc với Đoàn kiểm tra của Ủy ban châu Âu (EC), tập trung vào việc thực hiện các khuyến nghị, kết quả chuyển đổi nghề và các giải pháp phát triển thủy sản bền vững. Các bộ, ngành và địa phương báo cáo theo chức năng, nhấn mạnh công tác phối hợp, đặc biệt trong cao điểm chuẩn bị đón Đoàn EC.
Các địa phương tập trung vào kết quả chống khai thác IUU, tình hình giảm số lượng tàu cá, chuyển đổi lao động, chính sách hỗ trợ và nguồn lực thực hiện. Những địa phương chưa ban hành chính sách chuyển đổi nghề cam kết hoàn thành trong tuần. Đồng thời, các địa phương cam kết không để phát sinh tàu cá vi phạm trong thời gian Đoàn EC làm việc.
Theo báo cáo, 100% tàu cá (hơn 80.000 tàu) đã được đăng ký trên hệ thống VNFishbase; tàu “3 không” được kiểm soát chặt. Trong tuần, kiểm tra hơn 10.700 lượt tàu rời cảng, 6.666 lượt cập cảng, giám sát gần 7.800 tấn thủy sản qua hệ thống truy xuất điện tử eCDT. Công tác truy xuất nguồn gốc, cấp giấy chứng nhận và kiểm soát nhập khẩu được thực hiện nghiêm túc; không phát sinh tàu cá vi phạm vùng biển nước ngoài.
Các đại biểu thống nhất đây là giai đoạn then chốt, yêu cầu chuẩn bị kỹ lưỡng, báo cáo thực chất, thể hiện quyết tâm cao nhằm sớm gỡ “thẻ vàng” của EC và phát triển ngành thủy sản bền vững, có trách nhiệm.
Kết luận phiên họp, Thủ tướng Phạm Minh Chính biểu dương nỗ lực của các bộ, ngành, địa phương trong chống khai thác IUU và chuẩn bị làm việc với Đoàn EC, cơ bản thống nhất với các báo cáo, ý kiến.
Thủ tướng nhấn mạnh mục tiêu kép: vừa phát triển ngành thủy sản bền vững, lâu dài; vừa sớm gỡ “thẻ vàng” IUU theo khuyến cáo của EU. Định hướng là giảm dần khai thác xa bờ, tăng nuôi trồng, chế biến sâu, tạo sinh kế cho người dân, góp phần thúc đẩy tăng trưởng và nâng cao uy tín quốc gia.
Tinh thần triển khai phải nghiêm túc, thực chất, hiệu quả, liên tục; “đã nói là làm, đã cam kết phải thực hiện”, không hình thức, không đối phó; không để sai sót của một cá nhân, tập thể ảnh hưởng đến nỗ lực chung.
Bên cạnh kết quả đạt được, Thủ tướng yêu cầu khắc phục ngay các tồn tại như ứng dụng công nghệ, dữ liệu quản lý chưa đồng bộ; hoàn thiện rõ ràng việc xử lý 5 khuyến cáo của EC; đẩy nhanh chuyển đổi nghề tại các địa phương. Mọi nhiệm vụ phải có giải pháp, địa chỉ, người chịu trách nhiệm cụ thể.
Thủ tướng yêu cầu tăng cường tuyên truyền, xác định chống IUU là nhiệm vụ chính trị trọng tâm của địa phương ven biển; chuẩn bị kỹ hồ sơ, dữ liệu khi làm việc với Đoàn EC, tuyệt đối không để phát sinh vi phạm; đồng thời giao Bộ Nông nghiệp và Môi trường xây dựng báo cáo tổng thể về phát triển thủy sản bền vững với các giải pháp dài hạn.
Thủ tướng yêu cầu khẩn trương xây dựng, đề xuất thành phần, địa điểm, nội dung làm việc của Lãnh đạo Chính phủ với Đoàn EC; tích hợp vào tổng thể chương trình, kịch bản tiếp Đoàn và báo cáo theo quy định. Toàn bộ chương trình, nội dung giải trình phải được hoàn thiện; tổ chức tập huấn, thống nhất số liệu; rà soát, xử lý dứt điểm tồn tại về hồ sơ, dữ liệu trước khi Đoàn sang làm việc; có văn bản hướng dẫn địa phương chuẩn bị đầy đủ, tiếp Đoàn thực chất, trách nhiệm.
Các Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Ngoại giao, Quốc phòng, Công an, Khoa học và Công nghệ phải phối hợp chặt chẽ, thống nhất thông tin; cử cán bộ chuyên môn sâu trực tiếp làm việc, sẵn sàng giải trình. Bộ Quốc phòng kiểm soát chặt tàu cá xuất, nhập bến, tăng cường tuần tra, không để phát sinh vi phạm; Bộ Công an đẩy nhanh điều tra, xử lý các vụ việc nghiêm trọng, làm rõ trách nhiệm nơi có tỷ lệ “khép hồ sơ” cao.
UBND các tỉnh ven biển báo cáo cụ thể chuyển đổi nghề, giảm tàu khai thác, bảo đảm sinh kế; cam kết không để phát sinh vi phạm mới; hoàn thiện hồ sơ truy xuất nguồn gốc và phân công rõ trách nhiệm. VNPT, Viettel bảo đảm dữ liệu “đúng, đủ, sạch, sống, thống nhất, dùng chung”. Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà được giao trực tiếp chỉ đạo xử lý phát sinh, kiểm tra địa phương trọng điểm và báo cáo Thủ tướng các vấn đề vượt thẩm quyền.
