Phát triển du lịch bốn mùa, đa dạng sản phẩm trải nghiệm, thúc đẩy kinh tế đêm và tăng cường kết nối hạ tầng được xem là những giải pháp trọng tâm để tái định vị du lịch Đồ Sơn.
Việc nhận diện du lịch Đồ Sơn trong không gian phát triển mới hướng tới việc định vị lại Đồ Sơn thành một trung tâm du lịch đa chức năng, khu vực hậu cần về thương mại, dịch vụ cho Khu kinh tế phía Nam và Khu thương mại tự do, từng bước vươn lên trở thành đô thị du lịch biển “bốn mùa không ngủ” tầm quốc gia, quốc tế.
Trong những năm gần đây, du lịch Đồ Sơn đang khai thác hiệu quả những tiềm năng, thế mạnh vốn có, góp phần vào việc chuyển dịch cơ cấu kinh tế của địa phương.
Khu du lịch Đồ Sơn được công nhận là Khu du lịch cấp tỉnh và có 5 điểm du lịch được thành phố công nhận là điểm du lịch theo Luật du lịch năm 2017 là Biệt thự Bảo Đại, Bãi tắm khu II, Đảo Hòn Dấu, Tháp Tường Long, Khu du lịch quốc tế Đồi Rồng. Cùng với 13 di tích lịch sử văn hóa và danh lam thắng cảnh, trong đó có 1 di sản văn hóa phi vật thể Quốc gia, 1 danh lam thắng cảnh Quốc gia, 4 di tích cấp Quốc gia và 7 di tích cấp thành phố, Đồ Sơn đang chứng tỏ là một điểm đến du lịch đầy tiềm năng và nhiều hứa hẹn.
Bên cạnh đó, sự xuất hiện của các tổ hợp nghỉ dưỡng, vui chơi giải trí quy mô lớn góp phần làm thay đổi diện mạo du lịch Đồ Sơn, tạo thêm nhiều lựa chọn cho du khách.
Ông Trần Văn Ngọc – Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hải Phòng cho biết, lịch sử phát triển của du lịch miền Bắc Việt Nam luôn ghi nhận Đồ Sơn với tư cách là “người anh cả”, là biểu tượng của du lịch nghỉ dưỡng biển. Hiện nay, Đồ Sơn đang trong một “không gian phát triển mới”, được định hình bởi các quyết sách chiến lược vĩ mô. Quyết định số 323/QĐ-TTg về Điều chỉnh Quy hoạch chung TP Hải Phòng đến năm 2040, tầm nhìn đến năm 2050, và Quyết định số 1516/QĐ-TTg phê duyệt Quy hoạch thành phố Hải Phòng thời kỳ 2021 - 2030, đã chính thức xác lập vị thế của Đồ Sơn không chỉ là một điểm du lịch ven biển đơn thuần, mà là trung tâm du lịch quốc tế đa chức năng.
Trong không gian này, Đồ Sơn được quy hoạch để kết nối chặt chẽ với quần đảo Cát Bà và Vịnh Hạ Long, tạo thành một trục hành lang du lịch biển tầm quốc tế, đồng thời đóng vai trò là cực hậu cần dịch vụ trọng yếu cho hệ sinh thái đô thị, cảng biển và công nghệ cao của Hải Phòng.
“Cùng với đó, nhiều chính sách tạo động lực phát triển đã được ban hành. Nghị quyết số 226/2025/QH15 của Quốc hội về việc thiết lập Khu thương mại tự do Hải Phòng, trong đó phân khu lớn nhất của dự án này nằm sát cạnh dải ven biển Đồ Sơn. UBND TP Hải Phòng phê duyệt quyết định điều chỉnh 290 ha mặt nước ven biển Đồ Sơn thành đất hỗn hợp phát triển đô thị, du lịch đã tạo ra một quỹ đất rộng lớn để kiến tạo các siêu quần thể giải trí nhân tạo. Đồng thời, sự phát triển của tuyến đường sắt tốc độ cao Côn Minh - Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng, Cảng cửa ngõ quốc tế Nam Đồ Sơn và sự nâng cấp Cảng hàng không quốc tế Cát Bi, đã mở ra bối cảnh mới, không gian phát triển mới và xác lập vị trí Đồ Sơn tại nơi giao thoa của các dòng chảy logistics, thương mại và du lịch toàn cầu”, ông Ngọc cho biết thêm.
Đồng quan điểm, ông Nguyễn Quang Diện – Chủ tịch UBND phường Đồ Sơn cho biết: “Đồ Sơn đang bước vào bối cảnh mới với cơ hội to lớn hơn nhưng đồng thời cũng đặt ra nhiều thách thức không nhỏ trong việc cần thay đổi tư duy, cách làm du lịch, phát triển hạ tầng kết nối đồng bộ, nâng cao chất lượng dịch vụ trên địa bàn và liên kết, mở rộng không gian phát triển du lịch với các địa phương nhằm bổ sung, gia tăng giá trị trải nghiệm cho du khách. Thực tế đó buộc phải có những hành động quyết liệt, kịp thời. Đây chính là thời điểm cần thiết để triển khai điều chỉnh quy hoạch định hướng phát triển du lịch Đồ Sơn mới và tìm kiếm các cơ chế chính sách, các giải pháp đột phá để khai thác hiệu quả các nguồn tài nguyên gắn với các giá trị truyền thống của địa phương”.
Thực tế, Đồ Sơn đang trong giai đoạn phục hồi và tăng trưởng ấn tượng, nhưng đồng thời cũng bộc lộ những nghịch lý sâu sắc trong cấu trúc kinh tế du lịch. Năm 2025, Đồ Sơn đón 4,7 triệu lượt khách du lịch, năm 2026, chỉ riêng trong kỳ nghỉ lễ 30/4 và 1/5, Đồ Sơn đã thu hút hơn 690.000 lượt khách.
Tuy nhiên, đằng sau những con số tăng trưởng ấn tượng, theo các chuyên gia, doanh thu lưu trú, thời gian trải nghiệm và mức chi tiêu bình quân trên một du khách khi đến với Đồ Sơn tương đối thấp. Phép tính cơ bản từ dữ liệu năm 2024 cho thấy, với 4,3 triệu lượt khách tạo ra 3.210 tỷ đồng doanh thu, mức chi tiêu bình quân của mỗi du khách chỉ dừng lại ở mức khoảng 746.000 đồng.
Con số này phản ánh một thực trạng, toàn bộ hoạt động du lịch tại Đồ Sơn bị nén chặt vào các tháng mùa hè và rơi vào trạng thái "ngủ đông" trong nhiều tháng còn lại. Bên cạnh đó, điểm nghẽn lớn nhất, lâu đời nhất và tạo ra định kiến tiêu cực nhất trong tâm trí du khách khi đến với Đồ Sơn chính là hiện tượng "nước biển đục". Ngoài điểm nghẽn về tự nhiên còn các điểm nghẽn về thể chế và quản trị, nổi bật là điểm nghẽn về quản lý, quy hoạch tài nguyên đất và thể chế cho phát triển kinh tế ban đêm.
Để phát triển du lịch Đồ Sơn đúng với tiềm năng, lợi thế trong không gian mới, tại Hội thảo “Nhận diện du lịch Đồ Sơn trong không gian phát triển mới” do Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hải Phòng phối hợp với phường Đồ Sơn tổ chức mới đây, những định hướng và giải pháp phát triển du lịch Đồ Sơn đã được đưa ra như xây dựng 3 nhóm sản phẩm bốn mùa gồm: Loại sản phẩm không phụ thuộc vào thời tiết, khí hậu, vận hành hoàn toàn trong nhà, có thể hoạt động 24/7 và 365 ngày/năm; Loại sản phẩm ngoài trời, có thể hoạt động quanh năm, chủ yếu là ban ngày, chỉ tạm ngừng khi có thời tiết cực đoan như mưa lớn, dông bão và hệ thống các sản phẩm “một mùa” nhưng không đứt gãy theo mùa vụ mà kế tiếp nhau “mùa nào thức nấy”...
Các chuyên gia cũng đề xuất đổi mới tư duy mang tính cách mạng: từ bỏ tư duy quy hoạch theo "dự án đơn lẻ" để tiến tới kiến tạo một siêu quần thể hệ sinh thái thương mại, dịch vụ, du lịch liên thông mang tên "Mega Hub Đồ Sơn"…
Theo TS Nguyễn Anh Tuấn – Viện trưởng Viện Kinh tế Du lịch, từ những lợi thế của Đồ Sơn, nếu chỉ tiếp tục phát triển Đồ Sơn như một bãi biển theo mùa, lợi thế ấy sẽ quá nhỏ so với quy mô cơ hội mà quy hoạch vùng đang mở ra. Đồ Sơn cần một bước nhảy về vai trò: Từ điểm nghỉ biển thành cực hội tụ thương mại - giải trí - du lịch - sự kiện - nghỉ dưỡng - phong cách sống của toàn khu vực phía Bắc.
Cũng theo ông Tuấn, từ góc độ chiến lược phát triển, mô hình Mega Hub Đồ Sơn là một cách tiếp cận đáng cân nhắc. Đây là mô hình giúp Đồ Sơn dịch chuyển từ “điểm đến theo mùa” sang “hệ sinh thái vận hành 365 ngày”, từ “du lịch đơn chức năng” sang “siêu quần thể đa chức năng”, từ năng lực cạnh tranh địa phương và vùng sang năng lực nhận diện, sức hút và khả năng cạnh tranh hướng tới tầm Châu Á.
Trong khi đó, ông Vũ Tiến Thùy Dương - Phó Tổng giám đốc Công ty Cổ phần Đầu tư và Du lịch Vạn Hương đề xuất phát triển hệ sinh thái sản phẩm du lịch Đồ Sơn theo 5 nhóm trọng tâm gồm: Thể thao, âm nhạc, ẩm thực, sinh thái và tâm linh.
“Trong không gian phát triển mới, Đồ Sơn đang đứng trước cơ hội lớn để tái định vị trở thành một trung tâm du lịch biển hiện đại, mang tầm quốc tế. Tuy nhiên, cơ hội chỉ có thể trở thành hiện thực khi có sự chuyển dịch mạnh mẽ về tư duy phát triển, từ du lịch đơn thuần sang du lịch trải nghiệm, từ khai thác tài nguyên sang phát triển sản phẩm. Việc phát triển đồng bộ các nhóm sản phẩm du lịch thể thao, âm nhạc, ẩm thực, sinh thái và tâm linh không chỉ là một hướng đi phù hợp với xu thế, mà còn là giải pháp mang tính chiến lược để Đồ Sơn xây dựng lợi thế cạnh tranh khác biệt. Với nền tảng hạ tầng hiện đại và hệ sinh thái hoàn thiện, đồng bộ, Đồi Rồng có thể đóng vai trò là hạt nhân quan trọng trong quá trình này, góp phần kiến tạo một diện mạo mới cho du lịch Đồ Sơn - Một điểm đến không chỉ để ghé thăm, mà để trải nghiệm, để quay lại và để tiêu dùng”, đại diện Công ty Cổ phần Đầu tư và Du lịch Vạn Hương cho biết.
