Sở Xây dựng Hà Nội vừa chính thức ban hành Văn bản số 22453/SXD-PTĐT chỉ đạo tăng cường quản lý công tác xét duyệt mua, thuê, thuê mua và quản lý, sử dụng nhà ở xã hội (NOXH) trên địa bàn.
Động thái này nhằm triển khai các kết luận kiểm tra của UBND TP Hà Nội tại 8 dự án NOXH, đồng thời thiết lập lại kỷ cương trong bối cảnh thị trường đang xuất hiện tình trạng lừa đảo, thu tiền chênh lệch hàng chục tỷ đồng trái pháp luật.
Thực tế thị trường bất động sản Hà Nội hiện nay đang chứng kiến sự lệch pha nghiêm trọng giữa cung và cầu. Trong khi nguồn cung nhà ở thương mại giá rẻ gần như "mất tích", các dự án NOXH mở bán lập tức rơi vào tình trạng quá tải với hàng nghìn hồ sơ nộp đăng ký.
Mặt bằng giá NOXH mở bán mới tại Hà Nội cũng ghi nhận đà tăng mạnh, dao động từ 23 - 29 triệu đồng/m² tại các dự án khu vực vùng ven... Lợi dụng nhu cầu bức thiết của người lao động đô thị và sự thiếu hiểu biết của người mua nhà, các đối tượng "cò mồi", sàn giao dịch bất động sản bất chính đã đưa ra các chiêu trò "suất ngoại giao", "chạy hồ sơ trọn gói", đòi hỏi khoản tiền chênh từ vài trăm triệu đến hàng tỷ đồng.
Điển hình, Công an TP Hà Nội gần đây đã khởi tố vụ án thu tiền chênh trái quy định lên tới 80 tỷ đồng từ hơn 300 khách hàng tại một dự án NOXH. Những biến tướng này không chỉ gây thiệt hại lớn cho người dân mà còn làm méo mó chính sách an sinh xã hội nhân văn của Nhà nước.
Nhằm bịt kín các "kẽ hở" pháp lý ở khâu mở bán, Sở Xây dựng Hà Nội yêu cầu các chủ đầu tư rà soát lại toàn bộ quy trình tiếp nhận, kiểm tra và xét duyệt hồ sơ đăng ký mua, thuê, thuê mua NOXH. Đảm bảo việc xác định đối tượng thụ hưởng và điều kiện được hưởng chính sách phải chính xác, công khai, minh bạch, đúng quy định pháp luật
Hồ sơ người đăng ký phải được đối chiếu đầy đủ về tiêu chuẩn đối tượng, điều kiện nhà ở thực tế, mức thu nhập và các tiêu chí liên quan. Tất cả thông tin về dự án, thời điểm tiếp nhận hồ sơ, số lượng căn hộ mở bán, điều kiện cùng trình tự đăng ký bắt buộc phải công khai rộng rãi để người dân dễ dàng tiếp cận, loại bỏ hoàn toàn các khâu trung gian thiếu minh bạch.
Đặc biệt, văn bản nhấn mạnh: Chủ đầu tư tuyệt đối không được thu tiền, nhận đặt cọc hoặc ký kết bất kỳ thỏa thuận nào làm phát sinh quyền mua NOXH khi người đăng ký chưa đáp ứng đầy đủ các điều kiện theo quy định của pháp luật.
Không dừng lại ở khâu xét duyệt ban đầu, công tác "hậu kiểm" sau khi bàn giao căn hộ được xem là mũi nhọn để đưa chính sách NOXH về đúng giá trị thực, đến đúng tay người nghèo đô thị.
Sở Xây dựng Hà Nội yêu cầu các chủ đầu tư thường xuyên kiểm tra tình hình quản lý, sử dụng NOXH sau khi ký hợp đồng. Các trường hợp có dấu hiệu sử dụng sai đối tượng, tự ý chuyển nhượng, cho thuê, cho mượn hoặc thực hiện các giao dịch trái quy định phải được phối hợp với cơ quan chức năng kiểm tra và xử lý nghiêm.
Đối với các hồ sơ có dấu hiệu kê khai không trung thực, sử dụng giấy tờ giả mạo/không hợp pháp hoặc phát sinh vi phạm trong quá trình xét duyệt, ký hợp đồng, chủ đầu tư có trách nhiệm báo cáo ngay cho UBND cấp xã/phường nơi có dự án để tổ chức kiểm tra, xác minh làm rõ.
UBND các xã, phường có dự án nhà ở xã hội cũng được yêu cầu tăng cường rà soát tình hình quản lý, sử dụng căn hộ, nhất là những trường hợp có phản ánh hoặc dấu hiệu vi phạm. Quá trình xác minh phải làm rõ người ký hợp đồng, người được xác định đủ điều kiện mua, thuê, thuê mua và người đang trực tiếp quản lý, sử dụng căn hộ.
Trên cơ sở kết quả kiểm tra, địa phương lập hồ sơ xử lý đối với các vi phạm thuộc thẩm quyền; trường hợp vượt thẩm quyền phải chuyển cơ quan chức năng xem xét theo quy định.
Việc xử lý vi phạm hành chính được thực hiện theo quy định pháp luật, trong đó có Nghị định số 339/2026/NĐ-CP ngày 26/8/2026 của Chính phủ về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực xây dựng, quản lý công trình hạ tầng kỹ thuật, quản lý, phát triển nhà và kinh doanh bất động sản.
Các địa phương có trách nhiệm phối hợp với cơ quan liên quan xác minh thông tin về nhà, đất, tài sản, biến động quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản và các giao dịch liên quan khi cần thiết.
Toàn bộ kết quả kiểm tra, rà soát và hồ sơ xử lý các trường hợp vi phạm phải được tổng hợp, báo cáo chính thức về Sở Xây dựng Hà Nội trước ngày 15 của tháng cuối quý hoặc báo cáo đột xuất khi có yêu cầu. Việc siết chặt cả hai đầu cung - cầu và hậu kiểm thực tế được kỳ vọng sẽ trả lại sự bình đẳng, minh bạch cho chính sách nhà ở xã hội tại Thủ đô.
.png "Phát triển nhà ở xã hội cần gắn với nhu cầu thực tế")
