Hà Nội siết quản lý hoạt động sàn giao dịch bất động sản: Tăng tính minh bạch

Động thái này được đánh giá là bước đi mạnh mẽ nhằm tăng cường quản lý hoạt động môi giới, chuẩn hóa hệ thống phân phối và minh bạch hóa thị trường bất động sản trong bối cảnh khung pháp lý mới bắt đầu được siết chặt.

Theo yêu cầu của Sở Xây dựng Hà Nội, các tổ chức, cá nhân kinh doanh dịch vụ sàn giao dịch bất động sản phải bảo đảm đầy đủ điều kiện hoạt động theo quy định tại Luật Kinh doanh bất động sản 2023. Trong đó, người quản lý, điều hành sàn phải có chứng chỉ hành nghề; sàn giao dịch phải hoạt động theo mô hình doanh nghiệp và thực hiện đầy đủ quy trình tiếp nhận hồ sơ, kiểm tra pháp lý, môi giới, ký kết giao dịch và lưu trữ dữ liệu.

Đáng chú ý, cơ quan quản lý cũng yêu cầu các sàn không được môi giới, tiếp thị hoặc tham gia phân phối các dự án chưa đủ điều kiện pháp lý. Đây được xem là nội dung then chốt nhằm chấn chỉnh tình trạng “bán lúa non”, quảng cáo sai sự thật hay huy động vốn trái phép từng diễn ra tại một số dự án thời gian qua.

Tăng tính minh bạch cho thị trường

Theo giới chuyên gia, việc siết điều kiện hoạt động của sàn giao dịch là cần thiết trong bối cảnh thị trường bất động sản đang bước vào giai đoạn tái cấu trúc và phục hồi theo hướng thực chất hơn.

TS Nguyễn Văn Đính – Phó Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản Việt Nam, Chủ tịch Hội Môi giới Bất động sản Việt Nam (VARS) cho rằng, hệ thống sàn giao dịch hiện đóng vai trò “cửa ngõ” của thị trường. Vì vậy, nếu không kiểm soát tốt hoạt động môi giới và phân phối, thị trường rất dễ phát sinh tình trạng nhiễu loạn thông tin, đẩy giá, đầu cơ hoặc phân phối sản phẩm chưa đủ điều kiện pháp lý.

Theo ông Đính, việc chuẩn hóa hoạt động sàn giao dịch không chỉ giúp bảo vệ quyền lợi người mua nhà mà còn góp phần nâng cao tính chuyên nghiệp cho toàn thị trường bất động sản.

“Trong nhiều năm qua, thị trường tồn tại không ít môi giới hoạt động tự phát, thiếu kiến thức pháp lý, thậm chí tiếp tay cho tình trạng tạo sốt đất ảo. Việc siết lại điều kiện hoạt động sẽ góp phần thanh lọc thị trường và nâng cao chất lượng dịch vụ môi giới”, ông Đính nhận định.

Ở góc độ doanh nghiệp, nhiều đơn vị cũng cho rằng việc minh bạch hóa hệ thống giao dịch là xu hướng tất yếu khi thị trường bước sang giai đoạn phát triển mới. Đại diện một doanh nghiệp bất động sản tại Hà Nội cho biết, trong bối cảnh khách hàng ngày càng thận trọng, yếu tố pháp lý và tính minh bạch đang trở thành tiêu chí hàng đầu khi lựa chọn dự án.

“Thị trường hiện không còn là cuộc chơi của việc bán hàng bằng quảng cáo hay hiệu ứng đám đông. Người mua giờ quan tâm nhiều hơn đến pháp lý, tiến độ và uy tín đơn vị phát triển dự án. Vì vậy, việc chuẩn hóa hoạt động sàn giao dịch sẽ giúp thị trường vận hành lành mạnh hơn”, vị này chia sẻ.

Cần đồng bộ dữ liệu

Theo các chuyên gia, để việc quản lý sàn giao dịch phát huy hiệu quả, cần song hành với quá trình xây dựng hệ thống dữ liệu thị trường đồng bộ và minh bạch hơn.

Hiện nay, một trong những bất cập lớn của thị trường bất động sản là dữ liệu còn phân tán, thiếu công khai và chưa có cơ chế liên thông hiệu quả giữa các địa phương. Điều này khiến người mua nhà khó tiếp cận thông tin chính xác về pháp lý dự án, giá giao dịch hay quy hoạch.

TS Nguyễn Văn Đính cho rằng, cùng với việc siết điều kiện hoạt động sàn giao dịch, cần sớm hình thành cơ sở dữ liệu quốc gia về bất động sản, kết nối giữa cơ quan quản lý, doanh nghiệp và hệ thống phân phối.

“Khi dữ liệu minh bạch, thị trường sẽ tự hình thành cơ chế giám sát hiệu quả hơn. Đồng thời, cũng hạn chế tình trạng đầu cơ, thao túng giá hoặc tạo khan hiếm giả trên thị trường”, ông Đính nhấn mạnh.

Bên cạnh đó, cũng cần nâng chuẩn đào tạo và cấp chứng chỉ hành nghề môi giới theo hướng thực chất hơn thay vì chỉ mang tính hình thức như trước đây. Việc tăng chế tài xử lý đối với hành vi cung cấp thông tin sai lệch, môi giới dự án chưa đủ điều kiện cũng là yếu tố quan trọng nhằm lập lại kỷ cương thị trường.