Hải Phòng: hỗ trợ doanh nghiệp thích ứng với các tiêu chuẩn xanh toàn cầu

Xuất phát từ thực tiễn đó, Hiệp hội Doanh nghiệp Nhỏ và vừa TP. Hải Phòng phối hợp cùng Ban Quản lý Khu kinh tế TP Hải Phòng tổ chức Tọa đàm “Ứng phó CBAM và tiêu chuẩn REACH - ZDHC: Thúc đẩy chuyển đổi xanh, nâng cao cạnh tranh cho doanh nghiệp.

Tại Tọa đàm, các doanh nghiệp tập trung thảo luận về những khó khăn, vướng mắc từ “hàng rào kỹ thuật” khi xuất khẩu vào các thị trường lớn. Cập nhật các thông tin liên quan đến tiêu chí từ EU khi yêu cầu dữ liệu phát thải phải được tính theo phương pháp chuẩn, có khả năng kiểm chứng và truy xuất.

Phát biểu tại tọa đàm bà Đào Thị Kim Ngân - Chủ tịch Hiệp hội doanh nghiệp nhỏ và vừa Hải Phòng cho biết, trong bối cảnh kinh tế thế giới đang chuyển dịch mạnh mẽ theo hướng xanh hóa, phát triển bền vững, các tiêu chuẩn môi trường và trách nhiệm chuỗi cung ứng đang dần trở thành yêu cầu bắt buộc trong thương mại quốc tế. Đây không chỉ là xu thế toàn cầu mà đã trở thành “giấy phép thông hành” để hàng hóa tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu.

Đặc biệt, từ ngày 01/01/2026, Liên minh châu Âu chính thức triển khai giai đoạn thực thi Cơ chế điều chỉnh biên giới carbon - CBAM đối với một số ngành có cường độ phát thải cao như thép, xi măng, nhôm, phân bón, điện và hydro. Theo cơ chế này, hàng hóa nhập khẩu vào EU sẽ phải kê khai lượng phát thải carbon và thực hiện nghĩa vụ tài chính tương ứng với mức giá carbon của thị trường EU ETS.

Thực tế cho thấy, bên cạnh những cơ hội mở ra từ quá trình chuyển đổi xanh, cộng đồng doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp nhỏ và vừa, cũng đang đứng trước nhiều áp lực và thách thức. Nhiều doanh nghiệp hiện vẫn còn lúng túng trong việc tiếp cận thông tin, xây dựng hệ thống kiểm kê phát thải, chuẩn hóa dữ liệu môi trường, đáp ứng yêu cầu truy xuất nguồn gốc cũng như đầu tư đổi mới công nghệ theo các tiêu chuẩn quốc tế. Trong khi đó, nguồn lực tài chính, nhân lực và năng lực quản trị của nhiều doanh nghiệp còn hạn chế, Bà Kim Ngân cho biết thêm.

Theo ông Trịnh Doãn Trường Giang- Phó Tổng Thư ký Hiệp hội Logistics Hải Phòng chia sẻ, Hải Phòng là cửa ngõ xuất nhập khẩu lớn nhất miền Bắc, sở hữu hệ thống cảng biển, hạ tầng giao thông và mạng lưới dịch vụ logistics đồng bộ. Khi các thị trường lớn như Liên minh Châu Âu (EU) áp dụng Cơ chế điều chỉnh biên giới carbon (CBAM) và các tiêu chuẩn xanh khắt khe, áp lực "xanh hóa" không chỉ dừng lại ở cửa nhà xưởng của các doanh nghiệp sản xuất, mà nó đã dịch chuyển rất nhanh sang toàn bộ chuỗi cung ứng và ngành vận tải.

Trong khi đó Logistics xanh hiện nay không còn là một xu hướng mang tính khuyến khích, mà đã trở thành "tấm vé thông hành" bắt buộc để các doanh nghiệp vận tải Hải Phòng đồng hành cùng chủ hàng bước ra biển lớn. Trong hành trình dịch chuyển này, ngành vận tải và chuỗi cung ứng tại Hải Phòng đang đứng trước cả những thuận lợi lớn và những khó khăn mang tính thách thức cốt lõi.

Do đó, hành trình "xanh hóa" chuỗi cung ứng là một thách thức lớn, nhưng cũng là cơ hội vàng để ngành logistics Hải Phòng định vị lại giá trị, khẳng định vị thế trung tâm dịch vụ logistics hiện đại của cả nước. Hiệp hội Logistics Hải Phòng cam kết sẽ luôn là cầu nối vững chắc, đồng hành cùng các cơ quan quản lý và cộng đồng doanh nghiệp để xây dựng những chuỗi cung ứng xanh, bền vững và thịnh vượng.

Đồng quan điểm, ông Nguyễn Thế Mạnh - Chủ tịch Hiệp hội nhà thầu xây dựng Hải Phòng nhấn mạnh, chuyển đổi xanh không chỉ là yêu cầu tuân thủ mà còn là cơ hội để doanh nghiệp phát triển bền vững. Thời gian tới Hiệp hội sẽ Tổ chức các chương trình đào tạo về CBAM, REACH, ZDHC và ESG. Hỗ trợ tư vấn chuyển đổi xanh cho hội viên. Kết nối doanh nghiệp với các tổ chức tài chính xanh. Tăng cường liên kết giữa các doanh nghiệp trong chuỗi cung ứng vật liệu xây dựng xanh. Phối hợp với Hội Quy hoạch Phát triển Đô thị Hải Phòng, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Hải Phòng cùng các cơ quan chuyên môn xây dựng các mô hình công trình xanh, đô thị xanh và phát triển bền vững.

Bên cạnh đó, một số ý kiến tại Tọa đàm cũng nêu rõ ngành dệt may hiện đang chịu áp lực lớn trước các tiêu chuẩn xanh của thị trường EU khi nhiều loại hóa chất, thuốc nhuộm bị hạn chế hoặc cấm sử dụng. Điều này buộc doanh nghiệp phải thay đổi nguyên liệu đầu vào, đầu tư công nghệ xử lý môi trường, hoàn thiện hệ thống quản trị hóa chất theo tiêu chuẩn quốc tế. Trong khi đó, phần lớn doanh nghiệp dệt may Việt Nam có quy mô vừa và nhỏ, phụ thuộc nhiều vào nguồn nguyên phụ liệu nhập khẩu nên gặp không ít khó khăn trong kiểm soát tiêu chuẩn toàn chuỗi cung ứng.

Thời gian tới kỳ vọng doanh nghiệp xuất khẩu Hải Phòng chủ động thích ứng được, tối ưu chi phí, giảm rủi ro bị loại khỏi chuỗi cung ứng quốc tế và tận dụng cơ hội chuyển đổi xanh để phát triển bền vững.