Hải Phòng: Tái cấu trúc không gian đô thị theo hướng văn minh, hiện đại

Kỳ họp thứ 3 HĐND TP Hải Phòng khóa XVII, nhiệm kỳ 2026 - 2031 đã thông qua Nghị quyết về di dời cư dân kết hợp với chỉnh trang đô thị và cải tạo, xây dựng lại chung cư cũ, xuống cấp trên địa bàn TP Hải Phòng.

Tái cấu trúc không gian đô thị

Theo đó, Nghị quyết quyết định thông qua các nội dung của Đề án di dời cư dân kết hợp với chỉnh trang đô thị và cải tạo, xây dựng lại chung cư cũ, xuống cấp trên địa bàn TP Hải Phòng. Nghị quyết này thay thế Nghị quyết số 04/NQ-HĐND ngày 12/4/2022 của HĐND TP Hải Phòng khóa XVI về Đề án xây dựng nhà ở xã hội kết hợp giải quyết nhà ở cho các hộ dân sinh sống tại các chung cư cũ trên địa bàn thành phố.

Phạm vi Đề án trên toàn bộ địa giới hành chính TP Hải Phòng sau sắp xếp đơn vị hành chính, bao gồm các khu vực đô thị thuộc các phường: Ngô Quyền, Gia Viên, Lê Chân, An Biên, Hồng Bàng, Hồng An, Kiến An, Phù Liễn, Đồ Sơn, Lê Thanh Nghị, Thành Đông, Chí Linh. Đối tượng thực hiện là 177 chung cư cũ (bao gồm cả quỹ nhà thuộc diện tự quản chưa được chuyển giao) với khoảng 9.193 hộ dân đang sinh sống.

Về mục tiêu và lộ trình thực hiện, TP Hải Phòng sẽ thực hiện di dời, bố trí, sắp xếp lại chỗ ở an toàn, ổn định cho khoảng 9.193 hộ dân, kết hợp chỉnh trang đô thị và cải tạo, xây dựng lại các chung cư cũ, xuống cấp; bảo đảm an toàn tính mạng, tài sản của người dân; ưu tiên bảo đảm an sinh cho người có công với cách mạng, gia đình chính sách và các nhóm đối tượng yếu thế.

Tái cấu trúc không gian đô thị theo hướng văn minh, hiện đại, đồng bộ; khai thác hiệu quả quỹ đất đô thị; bổ sung hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội và các tiện ích công cộng. Phân kỳ thực hiện theo các giai đoạn 2026 - 2028, 2028 - 2030 và định hướng lộ trình đến năm 2035, bảo đảm phù hợp với khả năng cân đối nguồn lực của thành phố.

Về định hướng cơ cấu nguồn lực thực hiện, TP Hải Phòng sẽ huy động tổng hợp, đa dạng hóa các nguồn lực theo cơ cấu định hướng, gồm: nguồn vốn xã hội hóa từ nhà đầu tư thực hiện các dự án cải tạo, xây dựng lại; nguồn vốn tạo lập Quỹ nhà ở địa phương huy động từ các nguồn thu hợp pháp theo quy định; nguồn vốn đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026 - 2030 bố trí cho công tác bồi thường, hỗ trợ, giải phóng mặt bằng và đầu tư hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội.

Mức vốn cụ thể từ các nguồn được xác định và bố trí tại các chương trình, dự án, kế hoạch do cấp có thẩm quyền phê duyệt theo quy định của pháp luật về ngân sách nhà nước, đầu tư công và pháp luật có liên quan.

Theo UBND TP Hải Phòng, tính đến tháng 7/2026, TP Hải Phòng còn 177 chung cư cũ xuống cấp cần phải di dời. Trong đó, khu vực phía Đông thành phố có 148 chung cư cũ, khu vực phía Tây thành phố có 29 chung cư cũ. Hầu hết các chung cư cũ trên địa bàn TP Hải Phòng đã quá niên hạn sử dụng và trong tình trạng không còn bảo đảm an toàn. Trong đó, có 66 nhà chung cư cấp độ D, 58 nhà chung cư cấp độ C, 7 nhà chung cư cấp độ B. Ngoài ra còn khoảng 46 chung cư chưa được cơ quan nhà nước kiểm định chất lượng.

Phần lớn các chung cư cũ hiện có diện tích chật hẹp, công năng sử dụng lạc hậu và không đáp ứng các tiêu chuẩn hiện hành về hạ tầng kỹ thuật, đặc biệt là hệ thống cấp thoát nước, giao thông nội bộ và an toàn phòng cháy chữa cháy. Việc khẩn trương di dời dân cư ra khỏi các khu vực này nhằm bảo đảm an toàn tuyệt đối về tính mạng, tài sản cho người dân và phòng ngừa các rủi ro, sự cố xây dựng. Đây cũng là cơ sở quan trọng để tái thiết không gian kiến trúc, xóa bỏ các khu vực nhà ở không bảo đảm điều kiện sinh hoạt tối thiểu. Quỹ đất sau khi thu hồi sẽ được ưu tiên để phát triển các công trình công cộng, hạ tầng xã hội, hướng tới mục tiêu xây dựng một đô thị cảng biển hiện đại, văn minh, thông minh và đồng bộ về kết cấu hạ tầng.

Hỗ trợ người dân di dời khỏi chung cư cũ, xuống cấp

Bên cạnh việc thông qua các nội dung của Đề án di dời cư dân kết hợp với chỉnh trang đô thị và cải tạo, xây dựng lại chung cư cũ, xuống cấp trên địa bàn TP Hải Phòng, cũng tại kỳ họp, HĐND TP Hải Phòng đã thông qua Nghị quyết Quy định chính sách hỗ trợ di dời khẩn cấp đối với các hộ gia đình, cá nhân đang sử dụng nhà tại các chung cư cũ nguy hiểm và hỗ trợ tiền thuê nhà tại các chung cư thuộc tài sản công trên địa bàn TP Hải Phòng.

Theo đó, HĐND TP Hải Phòng nhất trí hỗ trợ kinh phí di dời cho tất cả các hộ gia đình, cá nhân đang thực tế sử dụng nhà ở trong chung cư nguy hiểm và các đối tượng có nhà ở, công trình xây dựng thuộc khu vực xung quanh liền kề tại thời điểm di dời khẩn cấp do cấp có thẩm quyền quyết định theo khoản 1 Điều 73 Luật Nhà ở số 27/2023/QH15. Trường hợp hộ gia đình, cá nhân đã được hỗ trợ kinh phí di dời theo Quyết định của cơ quan có thẩm quyền trước ngày Nghị quyết này có hiệu lực thì không được hỗ trợ kinh phí di dời theo quy định tại điểm này. Hỗ trợ kinh phí tự lo chỗ ở mới cho các hộ gia đình, cá nhân đang thực tế sử dụng nhà ở tại chung cư cũ thuộc diện phải di dời khẩn cấp do cấp có thẩm quyền quyết định theo khoản 1 Điều 73 Luật Nhà ở số 27/2023/QH15 và không có chỗ ở nào khác trong địa bàn cấp xã nơi có nhà ở phải di dời.

Về mức kinh phí hỗ trợ, HĐND TP Hải Phòng nhất trí hỗ trợ kinh phí di dời một lần cho hộ gia đình, cá nhân với mức 5.000.000 đồng/hộ gia đình, cá nhân; Hỗ trợ kinh phí để các hộ gia đình, cá nhân tự lo chỗ ở mới với mức hỗ trợ 3.000.000 đồng/tháng/hộ gia đình, cá nhân. Về thời gian hỗ trợ, HĐND TP Hải Phòng nhất trí thời gian hỗ trợ tự lo chỗ ở tối đa 24 tháng.

Điểm đáng chú ý của nghị quyết là dành nhiều chính sách ưu tiên đối với các đối tượng chính sách và người yếu thế. Theo đó, người có công với cách mạng được hỗ trợ từ 65% đến 100% tiền thuê nhà tại các chung cư thuộc tài sản công, tùy từng nhóm đối tượng.

Chia sẻ với Diễn đàn Doanh nghiệp, ông Phạm Đoàn Tùng – Giám đốc Công ty CP Dự án và Công nghiệp TOP LAND cho biết, việc TP Hải Phòng đồng thời di dời cư dân kết hợp với chỉnh trang đô thị và cải tạo, xây dựng lại chung cư cũ, xuống cấp trên địa bàn và ban hành chính sách hỗ trợ người dân di dời khỏi chung cư cũ, xuống cấp sẽ tạo động lực đẩy nhanh tiến độ di dời, cải tạo các khu nhà đã xuống cấp kéo dài nhiều năm.

Theo ông Tùng, đây không chỉ là giải pháp bảo đảm an toàn, ổn định cuộc sống cho người dân mà còn là bước đi quan trọng trong quá trình tái thiết, chỉnh trang và phát triển không gian đô thị theo hướng văn minh, hiện đại, đồng bộ. Việc dành nhiều chính sách hỗ trợ cho người dân, đặc biệt là các đối tượng chính sách và người yếu thế cũng cho thấy sự quan tâm của TP Hải Phòng đối với công tác an sinh xã hội.