Thuế chống bán phá giá thép H từ Malaysia đã chấm dứt sau gần 5 năm, khi không có doanh nghiệp đề nghị gia hạn. Vậy, diễn biến này sẽ tác động ra sao đến sự cạnh tranh trên thị trường?
Bộ Công Thương vừa ban hành Quyết định số 915/QĐ-BCT ngày 16/4/2026 về việc chấm dứt áp dụng biện pháp chống bán phá giá đối với một số sản phẩm thép hình chữ H có xuất xứ từ Malaysia.
Biện pháp này được áp dụng từ ngày 18/8/2021, với mức thuế ban đầu là 10,64%. Trong quá trình thực hiện, mức thuế có thời điểm được điều chỉnh lên từ 22,09% đến 33,51%, nhằm giảm áp lực từ hàng nhập khẩu đối với ngành sản xuất trong nước.
Theo quy định, trước khi hết thời hạn áp dụng, cơ quan chức năng sẽ tiến hành rà soát cuối kỳ để xem xét gia hạn. Tuy nhiên, trong vụ việc này, không có doanh nghiệp trong nước nộp hồ sơ đề nghị tiếp tục áp dụng biện pháp. Trên cơ sở đó, Bộ Công Thương quyết định chấm dứt hiệu lực kể từ ngày 16/4/2026.
Một số ý kiến cho rằng, diễn biến này phản ánh lựa chọn của chính doanh nghiệp trong bối cảnh thị trường đã có những thay đổi. Theo đó, sau gần 5 năm áp dụng biện pháp phòng vệ, có thể thấy áp lực từ hàng nhập khẩu không còn ở mức buộc doanh nghiệp phải tiếp tục duy trì thuế, hoặc việc theo đuổi một vụ rà soát gia hạn không còn mang lại lợi ích tương xứng. Nhiều chuyên gia đánh giá rằng, dù theo hướng nào, quyết định “không gia hạn” cũng là một tín hiệu đáng lưu ý đối với cán cân cạnh tranh trên thị trường.
Trao đổi với Diễn đàn Doanh nghiệp xung quanh nội dung này, Luật sư Lê Thị Nhung - Giám đốc Công ty Luật L&A Legal Experts cho rằng với các biện pháp phòng vệ thương mại, việc tiếp tục hay chấm dứt không chỉ phụ thuộc vào cơ quan quản lý, mà còn gắn với đánh giá lợi ích cụ thể của doanh nghiệp.
“Việc không nộp hồ sơ đề nghị gia hạn có thể xuất phát từ việc doanh nghiệp không còn thấy cần thiết duy trì biện pháp, hoặc cân nhắc giữa chi phí theo đuổi vụ việc và lợi ích mang lại”, bà Nhung nhận định.
Theo luật sư, các biện pháp chống bán phá giá thường chỉ phát huy hiệu quả trong một giai đoạn nhất định, giúp doanh nghiệp ổn định sản xuất và cải thiện năng lực. Khi điều kiện thị trường thay đổi, việc tiếp tục áp dụng hay không sẽ phụ thuộc vào khả năng thích ứng trong môi trường cạnh tranh.
Nhìn ở góc độ thị trường, bà Nhung cho rằng việc chấm dứt thuế có thể giúp thép nhập khẩu từ Malaysia quay trở lại với mức giá cạnh tranh hơn. Điều này có thể tạo thêm nguồn cung và góp phần giảm áp lực chi phí cho các ngành sử dụng thép làm đầu vào.
Tuy nhiên, với các doanh nghiệp sản xuất trong nước, việc không còn biện pháp phòng vệ cũng đồng nghĩa với việc phải đối diện trực tiếp hơn với cạnh tranh. Khi biện pháp thuế không còn, các yếu tố như chi phí sản xuất, quy mô, chất lượng sản phẩm và khả năng thích ứng thị trường sẽ đóng vai trò quyết định.
Theo Luật sư Nhung, từ diễn biến này cho thấy các biện pháp phòng vệ thương mại chỉ mang tính thời hạn, đóng vai trò hỗ trợ trong một giai đoạn nhất định. Khi biện pháp kết thúc, thị trường sẽ vận hành theo cơ chế cạnh tranh rõ ràng hơn.
“Trong bối cảnh đó, câu hỏi về việc cán cân cạnh tranh có thay đổi hay không sẽ phụ thuộc không chỉ vào sự trở lại của hàng nhập khẩu, mà còn vào khả năng duy trì lợi thế của doanh nghiệp trong nước sau giai đoạn được bảo vệ”, Bà Nhung chia sẻ.