Đánh giá cao những đề xuất trong Dự thảo Nghị định hướng dẫn Luật Quản lý thuế, tuy nhiên, không ít ý kiến cho rằng, một số chính sách vẫn cần tiếp tục hoàn thiện để bảo đảm tính khả thi.
Dự thảo Nghị định hướng dẫn Luật Quản lý thuế được xây dựng gồm 5 Chương, 43 Điều (giảm 18 Điều so với Nghị định hiện hành). Việc rút gọn này nhằm loại bỏ các nội dung trùng lặp, đồng thời chuyển một số quy định kỹ thuật xuống cấp Thông tư để tăng tính linh hoạt trong điều hành.
Theo đại diện cơ quan soạn thảo, quá trình xây dựng nghị định bám sát 5 quan điểm lớn, trong đó trọng tâm là đẩy mạnh chuyển đổi số, hoàn thiện khung pháp lý đồng bộ cho quản lý thuế hiện đại và đặc biệt là giảm tối đa thủ tục hành chính.
“Tinh thần xuyên suốt là lấy người nộp thuế làm trung tâm, đơn giản hóa quy trình, nâng cao tính minh bạch và khả thi của chính sách”, đại diện cơ quan soạn thảo chia sẻ.
Đồng thời cho hay, Dự thảo Nghị định hướng tới tái thiết kế quy trình quản lý thuế theo hướng tự động hóa, tích hợp dữ liệu, tăng cường kết nối, chia sẻ thông tin giữa các cơ quan. Các thủ tục hành chính được thực hiện trên môi trường điện tử, không phụ thuộc địa giới hành chính, góp phần tạo thuận lợi tối đa cho doanh nghiệp.
Đánh giá cao những đề xuất trong Dự thảo Nghị định này, tuy nhiên, để đảm bảo tính khả thi khi áp dụng vào thực tiễn, không ít ý kiến cho rằng, một số chính sách vẫn cần tiếp tục hoàn thiện.
Tham gia góp ý, bà Nguyễn Việt Hà, Phó Chủ tịch Hiệp hội Thương mại Hoa Kỳ tại Việt Nam (AmCham) cho rằng, cần thiết phải hoàn thiện các quy định liên quan đến hóa đơn điện tử và chứng từ điện tử theo hướng vừa chặt chẽ, vừa thuận lợi cho thực thi. Tuy nhiên, một số quy định về thông tin người mua trên hóa đơn, đặc biệt đối với khách nước ngoài, còn thiếu tính khả thi. Việc yêu cầu cung cấp thông tin như số hộ chiếu hoặc quốc tịch trong các giao dịch bán lẻ là khó thực hiện, nhất là trong bối cảnh Việt Nam đang thúc đẩy phát triển du lịch.
Từ đó, bà Hà khuyến nghị, cần cân nhắc sửa đổi hoặc loại bỏ những quy định này để tránh gây phiền hà cho cả người bán và người mua, đồng thời không làm giảm trải nghiệm của khách du lịch quốc tế. Đây là điểm cần được tiếp thu để bảo đảm tính thực tiễn của chính sách.
Cùng với nội dung đã nêu, bà Hà cũng yêu cầu bổ sung quy định về bảo đảm an toàn thông tin và bảo mật dữ liệu trong Nghị định.
Theo bà Hà, trong bối cảnh các doanh nghiệp ngày càng phải chia sẻ và kết nối dữ liệu điện tử, lo ngại về an toàn thông tin là hoàn toàn có cơ sở. Nếu có quy định rõ ràng, minh bạch về vấn đề này, doanh nghiệp sẽ yên tâm hơn khi triển khai các nghĩa vụ liên quan đến hóa đơn điện tử.
Liên quan đến quản lý thuế đối với thương mại điện tử, bà Hà cho rằng, cần rà soát lại quy định về trách nhiệm cung cấp thông tin của các bên liên quan. Đối với các tổ chức cung cấp thẻ quốc tế, việc yêu cầu cung cấp thông tin giao dịch là chưa phù hợp do họ không trực tiếp quản lý dữ liệu người dùng. Thay vào đó, nên xác định rõ vai trò của ngân hàng và tổ chức tín dụng - những đơn vị có quan hệ trực tiếp với khách hàng và nắm giữ thông tin giao dịch.
Đồng quan điểm, tham gia góp ý, ông Bùi Ngọc Tuấn, Phó Tổng giám đốc Deloitte Việt Nam cũng cho hay, một số quy định về công khai thông tin người nộp thuế cần được thiết kế theo hướng thận trọng hơn, đặc biệt là đối với các trường hợp chưa hoàn tất thủ tục chấm dứt hiệu lực mã số thuế hoặc phát sinh yếu tố khách quan.
Theo ông Tuấn, cơ quan Thuế cần có cơ chế thông báo trước, tạo điều kiện để doanh nghiệp giải trình trong thời hạn hợp lý, tránh ảnh hưởng đến uy tín và quyền lợi hợp pháp của doanh nghiệp.
Cũng theo ông Tuấn, quy định về thời hạn đăng ký thuế và thay đổi thông tin đăng ký thuế hiện nay còn khá ngắn, chưa phù hợp với thực tiễn, nhất là đối với người lao động nước ngoài.
“Việc duy trì thời hạn 10 ngày làm việc có thể gây khó khăn cho doanh nghiệp trong quá trình tuân thủ, làm gia tăng rủi ro vi phạm hành chính không đáng có”, ông Tuấn chia sẻ. Đồng thời đề xuất, cần xây dựng một cơ chế linh hoạt hơn.
Tham gia góp ý, đại diện Công ty TNHH Dịch vụ Tư vấn Thuế Hinh Lam cũng cho biết, quy định về khai bổ sung hồ sơ khai thuế còn tiềm ẩn nhiều vướng mắc, đặc biệt trong trường hợp phát sinh sau thanh tra, kiểm tra hoặc khi bên bán vi phạm về hóa đơn. Nếu không làm rõ tiêu chí áp dụng, rủi ro có thể bị chuyển sang bên mua, kể cả khi không có lỗi cố ý.
Bên cạnh đó, vấn đề quản lý thuế đối với thương mại điện tử và nền tảng số tiếp tục được đặt ra với yêu cầu hoàn thiện theo hướng cụ thể, dễ áp dụng.
“Nhiều giao dịch trên nền tảng số có tính chất phức hợp, khó phân định rõ bản chất, do đó cần có tiêu chí phân loại rõ ràng để tránh áp dụng sai nghĩa vụ thuế”, đại diện Công ty Hinh Lam nhấn mạnh.
Cùng với các nội dung đã nêu, tham gia góp ý hoàn thiện chính sách, đề cập đến việc cần quy định rõ hơn về trách nhiệm trong trường hợp hệ thống điện tử gặp sự cố, một số ý kiến đề xuất, cần xác định rõ nguyên tắc không xử phạt trong các trường hợp này, đồng thời làm rõ giá trị pháp lý của các bằng chứng điện tử.
