Đề xuất bổ sung hình thức khiển trách đối với cán bộ kê khai tài sản không trung thực được xem là bước hoàn thiện chế tài, song cũng đặt ra yêu cầu làm rõ ranh giới xử lý.
Bộ Tư pháp đang lấy ý kiến đối với dự thảo nghị định sửa đổi, bổ sung một số quy định về kiểm soát tài sản, thu nhập của người có chức vụ, quyền hạn.
Một trong những nội dung đáng chú ý là đề xuất bổ sung hình thức kỷ luật “khiển trách” đối với trường hợp kê khai tài sản, thu nhập không trung thực nhưng chưa đến mức phải áp dụng các hình thức xử lý nghiêm khắc hơn. Theo quy định hiện hành, hành vi kê khai tài sản, thu nhập không trung thực có thể bị xử lý bằng các hình thức kỷ luật từ cảnh cáo, cách chức đến buộc thôi việc, tùy theo tính chất, mức độ vi phạm.
Tuy nhiên, trong thực tế áp dụng, không phải trường hợp nào cũng đủ căn cứ để áp dụng các mức kỷ luật nặng. Việc thiếu một mức xử lý phù hợp ở khoảng giữa khiến quá trình xem xét, đánh giá vi phạm trong một số trường hợp gặp lúng túng. Đề xuất bổ sung hình thức khiển trách vì vậy được xem là nhằm hoàn thiện hơn hệ thống chế tài, tạo thêm “nấc” trong xử lý, phù hợp với từng mức độ vi phạm cụ thể.
Ở góc độ chính sách, việc thiết kế đầy đủ các mức kỷ luật không chỉ nhằm xử lý vi phạm, mà còn góp phần nâng cao tính răn đe và phòng ngừa. Trong bối cảnh yêu cầu minh bạch tài sản, thu nhập ngày càng được đặt ra chặt chẽ, kê khai trung thực không chỉ là nghĩa vụ pháp lý, mà còn là thước đo về trách nhiệm và tính liêm chính của người có chức vụ, quyền hạn.
Tuy nhiên, việc bổ sung hình thức khiển trách cũng đặt ra yêu cầu phải xác định rõ ranh giới giữa các mức độ vi phạm, tránh tình trạng áp dụng chưa tương xứng với bản chất hành vi. Điều này đòi hỏi cơ quan có thẩm quyền khi xem xét, xử lý phải đánh giá đầy đủ động cơ, mức độ và hậu quả của hành vi kê khai không trung thực, bảo đảm việc áp dụng hình thức kỷ luật vừa đúng quy định, vừa bảo đảm tính công bằng.
Một vấn đề khác được đặt ra là làm sao để việc kê khai tài sản, thu nhập không dừng lại ở hình thức, mà thực sự trở thành công cụ kiểm soát hiệu quả.
Thực tế cho thấy, nếu cơ chế kiểm tra, xác minh chưa đủ chặt chẽ, thì dù chế tài có bổ sung thêm cũng khó phát huy đầy đủ tác dụng. Vì vậy, cùng với việc hoàn thiện các mức xử lý, việc tăng cường kiểm tra, giám sát và nâng cao trách nhiệm giải trình vẫn là yếu tố then chốt để bảo đảm tính minh bạch.
Nhiều ý kiến chuyên gia đánh giá, việc bổ sung hình thức khiển trách, nếu được thông qua, sẽ góp phần hoàn thiện hơn khung pháp lý trong kiểm soát tài sản, thu nhập. Tuy nhiên, hiệu quả thực tế vẫn phụ thuộc vào cách thức tổ chức thực hiện, cũng như mức độ nghiêm túc trong áp dụng các quy định hiện hành.
