Trong bối cảnh hiện tại, việc kết nối nguồn vốn, quỹ đầu tư với hệ sinh thái khởi nghiệp được xem là bước đi chiến lược để định vị điểm đến đầu tư Việt Nam.
Việt Nam đang bước vào giai đoạn then chốt của Chiến lược quốc gia về khởi nghiệp sáng tạo đến năm 2045.
Theo đó, mục tiêu không chỉ số lượng 10.000 startup vào năm 2030 mà quan trọng hơn là xây dựng một hệ sinh thái tự cường và có khả năng bứt phá. Trong lộ trình đó, các địa phương đang thể hiện rõ sự năng động, có tư duy đổi mới và quyết tâm cao trong phát triển hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo.
Điển hình tại Đà Nẵng, địa phương này không những đang chú trọng quan tâm đến hỗ trợ startup mà còn đang từng bước định vị mình trong các lĩnh vực mới như fintech, AI, Web3, sandbox, công nghệ và Trung tâm Tài chính quốc tế. Đây có thể xem là nền tảng để thu hút các quỹ đầu tư, nguồn vốn quốc tế đến với Việt Nam.
Theo ông Phạm Hồng Quất - Viện trưởng Viện Đổi mới sáng tạo quốc gia, Bộ Khoa học và Công nghệ, khởi nghiệp sáng tạo hiện nay không còn là phong trào mà phải trở thành một cấu phần quan trọng của năng lực cạnh tranh quốc gia.
Thông tin từ vị này, Bộ Khoa học và Công nghệ sẽ tập trung thúc đẩy một số định hướng lớn như đột phá về thể chế và khơi thông nguồn vốn mạo hiểm nhằm hiện thực hóa Chiến lược quốc gia về khởi nghiệp sáng tạo. Ông Quất cho hay, định hướng sẽ là thể chế phải đi trước, đóng vai trò kiến tạo, mở đường cho đổi mới sáng tạo. Theo đó, Nhà nước không làm thay thị trường nhưng phải tạo môi trường thuận lợi, minh bạch và đủ linh hoạt để các mô hình mới có cơ hội được thử nghiệm và phát triển.
“Một hệ sinh thái mạnh không thể thiếu dòng vốn phù hợp. Đó không chỉ là vốn ngân hàng truyền thống mà phải là sự cộng hưởng của vốn đầu tư mạo hiểm, vốn thiên thần và vốn từ các tập đoàn lớn. Cụ thể sẽ là hình thành Quỹ đầu tư mạo hiểm quốc gia, từ đây tạo thêm nguồn lực tài chính, từng bước trở thành hạt nhân định hình tư duy dẫn dắt, được kiến tạo trên cơ sở kết nối toàn bộ hệ sinh thái. Việc hình thành Quỹ đầu tư mạo hiểm quốc gia gắn liền với khát vọng xây dựng một hệ sinh thái tự cường, nơi công nghệ trở thành động lực then chốt đưa Việt Nam bứt phá và vươn tầm vị thế trên bản đồ đổi mới sáng tạo toàn cầu”, ông Quất nhấn mạnh.
Định hướng tiếp theo là phát triển hạ tầng công nghệ sâu (Deeptech) và thử nghiệm có kiểm soát. Trong bối cảnh hiện tại, cần nhiều hơn các doanh nghiệp có khả năng làm chủ và thương mại hóa công nghệ lõi trong các lĩnh vực như AI, bán dẫn, công nghệ sinh học, công nghệ tài chính, công nghệ xanh, vật liệu mới và kinh tế số.
Cuối cùng là phát triển nguồn nhân lực và hội nhập mạng lưới đổi mới sáng tạo toàn cầu. Chiến lược quốc gia về khởi nghiệp sáng tạo đã xác định đưa tinh thần khởi nghiệp vào hệ thống giáo dục, từ phổ thông đến đại học; phát triển mô hình đại học khởi nghiệp; hỗ trợ tư vấn pháp lý, sở hữu trí tuệ và năng lực quản trị cho startup trong giai đoạn đầu.
Trong giai đoạn thế giới có nhiều chuyển đổi lớn, ông Guley Sergey Nikolaevich - Chủ tịch Quỹ Đổi mới sáng tạo và phát triển xã hội Liên bang Nga (Quỹ Zdravnitsa) cho rằng Việt Nam với vị thế địa chính trị đặc biệt, môi trường ổn định, nguồn nhân lực trẻ và năng động, đang nổi lên như một trung tâm kết nối chiến lược mới của khu vực. Vị này cũng thể hiện sự đánh giá cao định hướng phát triển của Chính phủ Việt Nam trong việc xây dựng hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, phát triển trung tâm tài chính quốc tế, khoa học – công nghệ và chuyển đổi số. “Đặc biệt, quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện Việt Nam – Liên bang Nga đã tạo nền tảng quan trọng để thúc đẩy hợp tác kinh tế, đầu tư và khoa học – công nghệ giữa hai quốc gia trong giai đoạn mới”, ông Guley Sergey Nikolaevich đề cập.
Trong thời gian tới, Quỹ Zdravnitsa sẽ có những hành động cụ thể về kết nối các quỹ đầu tư quốc tế và hệ sinh thái BRICS với Việt Nam; Hợp tác phát triển AI, công nghệ tài chính và chuyển đổi số; Phát triển logistics, cảng biển và xuất nhập khẩu; Hợp tác nông nghiệp xanh, nông nghiệp công nghệ cao và kinh tế tuần hoàn; Hợp tác du lịch, công nghiệp văn hóa và các chương trình giao lưu quốc tế. Cùng với đó là trao đổi chương trình hợp tác chiến lược tại Việt Nam với định hướng đầu tư hàng tỷ USD trong các lĩnh vực Hạ tầng du lịch và logistics; Nông nghiệp công nghệ cao; KHCN; Xuất nhập khẩu và tài chính quốc tế; Các dự án phát triển bền vững tại Việt Nam.
Để các startup địa phương tiếp cận được dòng vốn quốc tế, ông Trần Mạnh Trúc - Giám đốc đầu tư Quỹ đầu tư mạo hiểm Do Ventures cho rằng startup phải nâng cao chất lượng sản phẩm, đồng thời tuân thủ nghiêm túc luật pháp địa phương lẫn các tiêu chuẩn quốc tế. Đặc biệt khi phát triển ở địa phương có đội ngũ chuyên gia quốc tế đến sinh sống và làm việc đông đúc, startup cần tận dụng cơ hội để tham gia cộng đồng tri thức vững chắc, tích lũy kinh nghiệm cho bản thân.
“Các startup địa phương cần đặc biệt lưu ý rằng khi hệ sinh thái phát triển đến một quy mô nhất định, các công ty lớn sẽ nhìn vào tài năng nguồn nhân lực để quyết định rót vốn”, ông Trúc đưa ra lời khuyên.
