Trong bối cảnh toàn cầu hóa và biến đổi khí hậu đang đặt ra những thách thức không nhỏ cho nông nghiệp, việc xây dựng các mô hình kinh tế bền vững và bao trùm trở thành yêu cầu cấp thiết.
Tại diễn đàn APEC về “thúc đẩy vai trò và trao quyền kinh tế cho phụ nữ trong chuỗi giá trị nông sản”, Liên hiệp Hợp tác xã Tiêu dùng Việt Nam (VCCU) đã giới thiệu một mô hình đa ngành, ứng dụng công cụ quản lý độc đáo, không chỉ hướng đến phát triển kinh tế mà còn kiến tạo một xã hội công bằng và bền vững.
.jpg)
Trên thực tế, VCCU được hình thành từ thực tiễn sản xuất, kinh doanh tại Việt Nam, trải qua hành trình 14 năm kiên trì nghiên cứu và hoàn thiện. Từ giai đoạn chuẩn bị (2011-2019) đến giai đoạn hoàn thiện (2019-2024), mô hình này đã được xây dựng dựa trên các hoạt động thực tiễn, phù hợp với quy luật phát triển của Việt Nam và thế giới. Đến ngày 19/9/2024, VCCU chính thức đi vào vận hành, đánh dấu sự khởi đầu của “đường cao tốc thương mại” kết nối Việt Nam với thị trường quốc tế.
Một trong những trụ cột then chốt của VCCU chính là vai trò của phụ nữ. Mặc dù chiếm hơn 50% lực lượng lao động nông nghiệp, tỷ lệ phụ nữ giữ vị trí lãnh đạo chỉ dao động ở mức 25-30%. VCCU đặt mục tiêu thay đổi thực trạng này bằng cách trao quyền, tạo điều kiện tiếp cận tài chính, công nghệ và đào tạo, đồng thời đặt phụ nữ vào vị trí trung tâm trong mô hình kinh doanh. Trong các hợp tác xã và doanh nghiệp thành viên, phụ nữ không chỉ tham gia sản xuất, chế biến mà còn đảm nhận các vai trò quản lý, điều tiết, phát triển thị trường và xây dựng thương hiệu.
Tại hội nghị, bà Nguyễn Thị Lan Hương, Chủ tịch Liên hiệp HTX Tiêu dùng Việt Nam (VCCU) cho biết, chiến lược nâng cấp chuỗi giá trị APEC có lồng ghép giới được VCCU triển khai trong bối cảnh APEC chiếm tới 55-59% GDP toàn cầu, 39% dân số và 48% thương mại thế giới. Đây là một thị trường rộng lớn, nơi VCCU cùng nhà nước hỗ trợ các hợp tác xã và doanh nghiệp xây dựng chuỗi phân phối, đưa tinh hoa sản phẩm APEC về Việt Nam và đưa nông sản Việt ra thế giới.
“VCCU đang hướng dẫn phát triển khoảng 10.000 hợp tác xã và doanh nghiệp thành viên, xây dựng hệ thống chuỗi và trung tâm phủ khắp cả nước, giúp người dân tiếp cận thị trường thuận lợi hơn”, bà Hương nhấn mạnh.
.jpg)
Cũng theo chia sẻ của Chủ tịch VCCU, giải pháp cốt lõi của VCCU là mô hình liên kết 4 nhà: nhà sản xuất – người bán – VCCU – chính quyền địa phương. Mô hình này tạo ra sự gắn kết chặt chẽ, minh bạch và bền vững, hướng đến mục tiêu mở rộng, xây dựng, phát triển và bảo vệ thị trường cho các nhà sản xuất, nhập khẩu, đồng thời bảo vệ người tiêu dùng. Điểm nhấn công nghệ của VCCU là Tem Vân Niêm Phong – một giải pháp độc đáo chống hàng giả. Tem được làm thủ công kết hợp công nghệ 4.0, không thể in ấn hay sao chép, tích hợp ba vân tay của nhà sản xuất, nhà quản lý chuỗi và người làm chứng. Giải pháp này đã được Cục Sở hữu Trí tuệ Hoa Kỳ, 27 thành viên EU và Việt Nam cấp chứng nhận độc quyền, khẳng định giá trị pháp lý và độ tin cậy toàn cầu.
Bên cạnh đó, VCCU không chỉ dừng lại ở việc phát triển kinh tế mà còn hướng đến xây dựng một xã hội trật tự, kỷ cương và nhân văn. Mô hình này góp phần giải quyết tận gốc vấn đề hàng giả, hàng nhái, bảo vệ toàn diện từ thương hiệu, điểm bán đến người tiêu dùng. Tầm nhìn toàn cầu của VCCU bao gồm việc hình thành làng nghề sản xuất Tem Vân Niêm Phong tại Việt Nam, không chỉ phục vụ thị trường nội địa mà còn xuất khẩu sang các quốc gia khác, góp phần bảo vệ thương hiệu toàn cầu.
Trong bối cảnh biến đổi khí hậu, VCCU nhấn mạnh vai trò tiên phong của phụ nữ trong nông nghiệp thông minh thích ứng khí hậu (CSA). Phụ nữ thường đi đầu trong áp dụng các kỹ thuật tiết kiệm nước, sử dụng phân bón hữu cơ, quản lý rủi ro thiên tai và tái chế phụ phẩm.
“VCCU đề xuất APEC ưu tiên phụ nữ trong các mô hình CSA cộng đồng, phát triển nền tảng số về khí hậu và sản xuất, cũng như nhân rộng các hợp tác xã xanh, doanh nghiệp xanh do phụ nữ dẫn dắt”, bà Hương phát biểu tại hội nghị.
Để hiện thực hóa tầm nhìn, trong phát biểu của mình, người đại diện VCCU kêu gọi sự đồng hành của Đảng, Chính phủ, các bộ ngành, sự vào cuộc của các tập đoàn lớn trong nước và quốc tế, cùng những chính sách hỗ trợ toàn diện về pháp lý, tài chính, đào tạo và truyền thông. VCCU cam kết đồng hành cùng APEC, phụ nữ và cộng đồng để kiến tạo một tương lai nông nghiệp thịnh vượng và bền vững.
Nhìn về tương lai, khi Việt Nam chuẩn bị đăng cai APEC 2027 lần thứ ba, VCCU đang thể hiện sự sẵn sàng đóng góp những giải pháp thiết thực, hiệu quả, góp phần thu hẹp bất bình đẳng giới, thúc đẩy một APEC năng động, đổi mới và bao trùm.