Dù thị trường chứng khoán đang có nhịp hồi sau đợt bán tháo, nhưng dòng tiền lớn được dự báo chỉ quay trở lại khi lãi suất giảm, căng thẳng địa chính trị hạ nhiệt và định giá trở nên hấp dẫn hơn.
Căng thẳng địa chính trị đang có dấu hiệu hạ nhiệt, tuy nhiên áp lực lãi suất cao vẫn khiến dòng tiền chưa thể quay lại, khiến nhịp phục hồi hiện tại trên thị trường chứng khoán chủ yếu mang tính kỹ thuật.
Theo ông Trần Hoàng Sơn, Giám đốc Chiến lược thị trường VPBankS, sau giai đoạn biến động mạnh kéo dài từ cuối tháng 2/2026, thị trường tài chính toàn cầu nói chung và Việt Nam nói riêng đang bước vào một trạng thái “tạm lắng” khi căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông có dấu hiệu hạ nhiệt. Tuy nhiên, nếu nhìn sâu hơn dưới góc độ chiến lược, sự hạ nhiệt này không phản ánh một nền hòa bình bền vững mà chỉ đơn thuần là một khoảng nghỉ mang tính chiến thuật, tạo điều kiện để các bên tái cấu trúc lực lượng trước những diễn biến khó lường tiếp theo.
Do đó, khoảng thời gian ổn định hiện tại nhiều khả năng kéo dài đến hết tháng 4/2026 nên được hiểu là một “khoảng lặng ngắn hạn”, thay vì một xu hướng đảo chiều bền vững của rủi ro toàn cầu.
Trong bối cảnh đó, thị trường hàng hóa đã có phản ứng đáng kể khi giá dầu đã có nhịp điều chỉnh mạnh từ vùng đỉnh giả định trong kịch bản căng thẳng cao về quanh 110 USD/thùng. Đây là mức cân bằng ngắn hạn sau khi đã phản ánh phần lớn rủi ro địa chính trị. Tuy nhiên, yếu tố thực sự chi phối diễn biến của thị trường chứng khoán Việt Nam lúc này không chỉ ở giá dầu, mà còn ở dòng tiền, cụ thể là sự dịch chuyển của thanh khoản trong nền kinh tế.
Một trong những điểm đáng chú ý nhất hiện nay là sự gia tăng mạnh của lãi suất. Lãi suất liên ngân hàng có thời điểm vượt 8%/năm, trong khi lãi suất huy động kỳ hạn 12 tháng phổ biến ở mức 8-9%/năm tuỳ lượng tiền gửi. Điều này làm ảnh hưởng đáng kể đến dòng tiền chảy vào thị trường chứng khoán.
Từ góc độ định giá, khi lãi suất phi rủi ro tăng, mặt bằng định giá cổ phiếu buộc phải điều chỉnh để duy trì mức bù rủi ro hợp lý. Điều này lý giải vì sao thị trường gặp khó khăn trong việc thu hút dòng tiền mới tại vùng điểm số cao như 1.600-1.800 điểm. Nhà đầu tư, đặc biệt là nhà đầu tư lớn, sẽ không vội quay lại khi có thể đạt mức lợi nhuận tương đương hoặc cao hơn từ kênh an toàn hơn.
“Hệ quả là thanh khoản thị trường sụt giảm rõ rệt. Trong nhiều phiên giao dịch, thanh khoản khớp lệnh duy trì ở ngưỡng 23.000 tỷ đồng/phiên. Vì vậy, các nhịp tăng điểm mang tính chất kỹ thuật nhiều hơn là phản ánh sự cải thiện thực sự của dòng tiền. Đây là yếu tố cốt lõi để đánh giá thị trường có thể hồi, nhưng chưa chắc đã khỏe”, ông Sơn nhận định.
Dựa trên các yếu tố vĩ mô và cấu trúc thị trường, chuyên gia tại VPBankS cho rằng dòng tiền chỉ thực sự quay lại khi hội tụ ba điều kiện. Thứ nhất, rủi ro địa chính trị không leo thang trở lại sau giai đoạn “tạm nghỉ” hiện tại. Thứ hai, giá năng lượng hạ nhiệt. Thứ ba, định giá thị trường phải đủ hấp dẫn, hoặc thông qua điều chỉnh giá, hoặc thông qua tăng trưởng lợi nhuận doanh nghiệp.
Ông Trần Hoàng Sơn phân tích, xét về kỹ thuật, VN-Index hiện đang vận động trong trong sóng hồi kỹ thuật B (thuộc cấu hình giảm lớn: sóng giảm A - sóng hồi B - sóng giảm C). Mô hình Vai - Đầu - Vai cũng đang dần hình thành, trong đó vùng 1.600 điểm đóng vai trò là đường viền cổ quan trọng. Nếu giữ vững vùng này, thị trường có thể tiếp tục hồi phục lên 1.750-1.800 điểm. Tuy nhiên, cần nhấn mạnh rằng đây là nhịp hồi trong xu hướng giảm lớn, không phải là khởi đầu của một chu kỳ tăng trưởng mới.
Quan sát dòng tiền cũng cho thấy sự phân hóa rõ nét. Thay vì lan tỏa toàn thị trường, dòng tiền đang có xu hướng trú ẩn vào các nhóm cổ phiếu mang tính phòng thủ, đặc biệt là điện, năng lượng (REE, HDG, QTP, GEG, TV2) và bảo hiểm (PVH, MIG), là những ngành có dòng tiền ổn định, ít chịu tác động từ chu kỳ kinh tế hay nhóm ngân hàng (BID). Ngược lại, các nhóm mang tính chu kỳ cao như thép (HPG, NKG), hoặc cổ phiếu công nghệ (FPT) đang đối mặt với rủi ro riêng, ghi nhận sự suy giảm đáng kể về dòng tiền.
Trong bối cảnh đó, chiến lược phù hợp không phải là gia tăng rủi ro để tìm kiếm lợi nhuận ngắn hạn, mà là chủ động phòng thủ và cơ cấu danh mục. Việc không sử dụng đòn bẩy, giải ngân từng phần và ưu tiên các doanh nghiệp có nền tảng dòng tiền vững chắc trở thành nguyên tắc cốt lõi.
Có góc nhìn tương tự về thị trường, ông Bùi Văn Huy, Phó Tổng giám đốc FIDT cũng cho rằng thị trường đang có xu hướng dò đáy hơn là tạo đáy. Để có thể xác nhận thị trường đã tạo đáy một cách đáng tin cậy, cần có một số tín hiệu cụ thể như địa chính trị ổn định, thanh khoản cải thiện một cách bền vững và thị trường phải hình thành được một nhóm cổ phiếu dẫn dắt đủ mạnh để tạo xu hướng tăng rõ ràng.
Do đó, yếu tố then chốt để dòng tiền quay lại thị trường nằm ở việc môi trường vĩ mô trở nên rõ ràng và ổn định hơn, đặc biệt ở ba biến số quan trọng là giá dầu, tỷ giá và lãi suất.
Như vậy, thị trường chứng khoán tháng 4/2026 được dự báo sẽ ở trạng thái phục hồi nhưng chưa vững chắc. Các chuyên gia kỳ vọng mốc thời gian hợp lý để dòng tiền lớn quay lại thị trường là vào cuối quý II/2026 hoặc đầu quý III/2026, thay vì trong ngắn hạn.
